Bầu cử Hungary: Trong quyết định, ngoài quan tâm

Hungary là thành viên EU và NATO, bị EU coi là thành viên ít đồng hành cùng EU. Thủ tướng Hungary Viktor Orban tâm đầu ý hợp với Tổng thống Mỹ Donald Trump và có mối quan hệ cá nhân thân thiết với Tổng thống Nga Vladimir Putin, trong khi EU trắc trở quan hệ với Mỹ và đối địch Nga. Ông Orban cầm quyền liên tục ở Hungary từ năm 2010 đến nay và quyết tâm thắng cử lần thứ 6. Những lần đắc cử trước đều khá đơn giản đối với ông Orban nhưng lần này hoàn toàn khác, bởi đối thủ chính trị không những chỉ là kỳ phùng địch thủ mà còn có phần nổi trội hơn theo kết quả các cuộc thăm dò dư luận ở Hungary.

EU mong muốn ông Orban thất cử trong khi ông Trump và ông Putin lại hy vọng ông Orban tiếp tục lãnh đạo Hungary. Lý do và mục đích không hề khó hiểu. Nếu ông Orban thất cử thì lực lượng gây cản trở trong nội bộ EU sẽ không còn “đầu tàu”, từ đó việc thống nhất quan điểm và phối hợp hành động của EU trong hỗ trợ Ukraina và đối phó với Nga sẽ thuận lợi hơn. Nếu ông Orban tiếp tục cầm quyền ở Hungary thì ông Trump và ông Putin tiếp tục có được đồng minh với giá trị chẳng khác gì "Con ngựa thành Troa" trong nội bộ EU.

Kết quả bầu cử do cử tri Hungary quyết định nhưng bên ngoài lại đặc biệt quan tâm. Vì thế mà cuộc bầu cử Quốc hội này bị tác động mạnh mẽ, thậm chí còn cả trực tiếp từ bên ngoài. Trước ngày bầu cử, cả Phó Tổng thống Mỹ JD Vance lẫn Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đều tới Hungary. Ông Trump còn công khai bày tỏ sự ủng hộ ông Orban trên mạng xã hội, kêu gọi cử tri Hungary bỏ phiếu bầu ông Orban và tuyên bố Mỹ sẽ hậu thuẫn Hungary mạnh mẽ về kinh tế nhưng chỉ khi ông Orban tái đắc cử.

Nga không công khai và trực tiếp như Mỹ, nhưng phê phán và cáo buộc EU can thiệp vào cuộc bầu cử quốc hội ở Hungary bằng cách trực tiếp hậu thuẫn đối thủ chính trị chính của ông Orban là ông Peter Magyar, thủ lĩnh của đảng Tisza (Đảng Tôn trọng và tự do) mới được thành lập năm 2021.

Theo kết quả các cuộc thăm dò dư luận tại Hungary thời gian qua, ông Magyar được đánh giá có nhiều cơ hội giành chiến thắng hơn so với ông Orban. Tuy nhiên, độ tin cậy thực tế của các cuộc thăm dò này còn hạn chế, bởi trong tổng số 199 ghế Quốc hội, có tới 106 đại biểu được bầu trực tiếp theo đơn vị bầu cử - nơi các ứng cử viên cạnh tranh cá nhân với nhau - trong khi chỉ 93 ghế được phân bổ theo danh sách đảng phái.

EU cáo buộc ông Orban đã cấu trúc lại đơn vị bầu cử ở Hungary để những ứng cử viên thuộc phe mình có được khả năng đắc cử cao nhất. Vì vậy, đến thời điểm hiện tại, chưa ai có thể khẳng định chắc chắn rằng, ông Orban sẽ thất cử hay ông Magyar sẽ giành chiến thắng. Cục diện vẫn nằm trong tay cử tri và giới quan sát bên ngoài đang hồi hộp chờ đợi kết quả cuộc bầu cử này: Hungary sẽ tiếp tục quỹ đạo như lâu nay hay bước vào một khởi đầu mới, với những tác động có thể lan rộng vượt ra ngoài phạm vi quốc gia.

Cũng theo các cuộc thăm dò dư luận tại Hungary, cử tri hiện quan tâm nhiều hơn tới các vấn đề đối nội so với các chủ đề đối ngoại hay an ninh - chính trị cấp châu lục. Một bộ phận không nhỏ mong muốn giảm bớt bất đồng giữa Hungary và EU, trong khi một bộ phận khác lại có xu hướng muốn dựa nhiều hơn vào Mỹ thay vì EU.

Dù vậy, có thể thấy rõ rằng trong trường hợp tái đắc cử, ông Viktor Orban sẽ khó duy trì được thế đa số 2/3 như hiện nay trong Quốc hội.