Tổng thống Mỹ nghĩ không cần Trung Quốc hỗ trợ chấm dứt xung đột Iran

Tổng thống Donald Trump ngày 12.5 (giờ Mỹ) cho biết, ông nghĩ Mỹ không cần sự hỗ trợ của Trung Quốc để chấm dứt cuộc xung đột với Iran, dù tình hình tại eo biển Hormuz tiếp tục căng thẳng và triển vọng đạt thỏa thuận hòa bình ngày càng mong manh.

Phát biểu trước thềm hội nghị quan trọng tại Bắc Kinh, ông Trump nói với báo giới rằng, Mỹ sẽ “thắng bằng cách này hay cách khác, hòa bình hoặc không”. Ông dự kiến sẽ thảo luận về cuộc xung đột với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong tuần này.

Dù vậy, hơn một tháng sau khi lệnh ngừng bắn mong manh có hiệu lực, hai bên vẫn chưa đạt tiến triển nhằm chấm dứt xung đột.

Theo các nguồn tin, Iran đang củng cố quyền kiểm soát đối với eo biển Hormuz thông qua các thỏa thuận với Iraq và Pakistan về vận chuyển dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng. Một số quốc gia khác cũng đang xem xét các thỏa thuận tương tự, làm dấy lên khả năng Tehran duy trì ảnh hưởng lâu dài tại tuyến hàng hải chiến lược này.

Chính quyền Mỹ cho hay, các quan chức cấp cao Mỹ và Trung Quốc đã nhất trí rằng, không quốc gia nào nên thu phí đối với hoạt động hàng hải qua khu vực eo biển Hormuz. Trung Quốc, đối tác mua dầu lớn của Iran, không phản đối nhận định này.

Mỹ yêu cầu Iran chấm dứt chương trình hạt nhân và từ bỏ việc kiểm soát eo biển Hormuz. Tehran đáp lại bằng yêu cầu bồi thường thiệt hại, chấm dứt phong tỏa của Mỹ và kết thúc chiến sự tại nhiều mặt trận, gồm cả Lebanon, nơi Israel đang giao tranh với lực lượng Hezbollah. Ông Trump đã bác bỏ các yêu cầu này.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ cho biết, tàu sân bay Abraham Lincoln đang hoạt động tại biển Arab để thực thi lệnh phong tỏa của Mỹ. Lực lượng này đã chuyển hướng 65 tàu thương mại và vô hiệu hóa 4 tàu khác.

Lầu Năm Góc ước tính chi phí xung đột hiện đã lên tới 29 tỉ USD, tăng thêm 4 tỉ USD so với cuối tháng trước. Xung đột cũng khiến giá xăng tại Mỹ tăng mạnh và góp phần đẩy lạm phát lên mức cao nhất gần 3 năm.

Theo khảo sát của Reuters/Ipsos, phần lớn người Mỹ, gồm cả nhiều cử tri Cộng hòa, cho rằng ông Trump chưa giải thích rõ lý do Mỹ tham chiến.

Trong khi đó, truyền thông Iran dẫn lời một quan chức Vệ binh Cách mạng Hồi giáo cho hay, Tehran đã mở rộng định nghĩa khu vực eo biển Hormuz từ thành phố Jask tới đảo Siri. Lực lượng này cũng tổ chức diễn tập nhằm “chuẩn bị đối đầu với kẻ thù”.