Ông Trump tuyên bố không còn nghĩ thuần túy về hòa bình
Ông Trump nói không còn nghĩ “thuần túy về hòa bình” trong bối cảnh căng thẳng quanh Greenland.
Ông Trump phát biểu tại một cuộc họp báo. Ảnh: Xinhua
Ngày 19.1, Tổng thống Mỹ Donald Trump liên hệ việc thúc đẩy kiểm soát Greenland với việc không giành được giải Nobel Hòa bình, đồng thời đe dọa áp thuế lên các quốc gia châu Âu nếu không đạt được thỏa thuận.
Ông Trump nói không còn nghĩ “thuần túy về hòa bình” trong bối cảnh căng thẳng quanh hòn đảo này có nguy cơ khơi lại một cuộc chiến thương mại với châu Âu.
Trong một cuộc phỏng vấn, ông Trump từ chối nói liệu có sử dụng vũ lực để giành Greenland hay không, nhưng nhắc lại khả năng áp thuế đối với các nước châu Âu.
Ông cũng tăng cường sức ép nhằm thách thức chủ quyền của Đan Mạch đối với Greenland, khiến Liên minh châu Âu (EU) xem xét các biện pháp đáp trả.
Tranh chấp này được đánh giá có thể làm lung lay NATO, vốn đã chịu nhiều sức ép từ xung đột ở Ukraina và quan điểm của ông Trump về nghĩa vụ bảo vệ đồng minh.
Những tuyên bố của ông Trump khiến ngành công nghiệp châu Âu lo ngại và thị trường tài chính biến động, do nhà đầu tư sợ kịch bản bất ổn thương mại tương tự giai đoạn trước.
Trong một tin nhắn gửi Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Stoere, ông Trump cho rằng việc không được trao giải Nobel Hòa bình khiến ông không còn nghĩa vụ chỉ nghĩ đến hòa bình, dù vẫn coi đây là ưu tiên.
Chính phủ Na Uy đã công bố các tin nhắn này. Trước đó, ông Stoere cùng Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb kêu gọi hạ nhiệt căng thẳng. Ủy ban Nobel Na Uy trao giải Nobel Hòa bình cho bà Maria Corina Machado, lãnh đạo đối lập Venezuela, thay vì ông Trump, điều được cho là khiến ông không hài lòng.
Trong thông điệp, ông Trump lặp lại cáo buộc Đan Mạch không đủ khả năng bảo vệ Greenland trước Nga và Trung Quốc, đặt câu hỏi về “quyền sở hữu” và cho rằng thế giới sẽ không an toàn nếu Mỹ không kiểm soát hoàn toàn hòn đảo.
Ông cũng tuyên bố áp thuế tăng dần đối với nhiều nước EU và Anh, Na Uy cho đến khi Mỹ được phép mua Greenland.
Phía châu Âu phản đối mạnh mẽ. Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen khẳng định không thể “mua bán con người”. Thủ tướng Greenland Jens-Frederik Nielsen nhấn mạnh quyền tự quyết và tôn trọng luật pháp quốc tế.
Lãnh đạo EU dự kiến thảo luận các phương án trả đũa, trong khi Thủ tướng Anh Keir Starmer kêu gọi đối thoại bình tĩnh. Nga từ chối bình luận về động thái của Mỹ, song cho rằng đây là vấn đề gây tranh cãi lớn trong lịch sử thế giới.
