Mỹ muốn chấm dứt xung đột Nga - Ukraina trước tháng 6

Theo tiết lộ của Tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky với báo giới, Mỹ muốn Nga và Ukraina ký kết một thỏa thuận chấm dứt xung đột trước tháng 6.

Mốc thời gian này được đưa ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump chuẩn bị chuyển trọng tâm sang cuộc bầu cử giữa kỳ, được coi là ưu tiên hàng đầu của Washington trong nửa cuối năm 2026.

“Chúng tôi đã có những cuộc trao đổi rất tốt liên quan đến Nga - Ukraina. Có thể sẽ có điều gì đó xảy ra” - ông Trump nói với các phóng viên trên chuyên cơ Air Force One cuối tuần qua, ám chỉ khả năng đạt được đột phá ngoại giao.

Tuy nhiên, theo ông Zelensky, lộ trình mà phía Mỹ đề xuất là “rất tham vọng”. Không chỉ vì khoảng cách lập trường giữa Mátxcơva và Kiev vẫn còn lớn, mà còn bởi Ukraina buộc phải tổ chức trưng cầu dân ý về thỏa thuận hòa bình trước khi ký kết - một quy trình có thể kéo dài nhiều tháng.

Những tín hiệu mới xuất hiện trong vòng đàm phán thứ hai giữa Nga và Ukraina, diễn ra trong hai ngày 4 và 5.2 tại Abu Dhabi.

Theo Tổng thống Ukraina, đoàn đàm phán Nga lần này đã thay đổi đáng kể cách tiếp cận. Thay vì sa vào các “lập luận lịch sử”, Mátxcơva bước vào thảo luận thực chất hơn, tập trung vào những điều họ sẵn sàng làm và những giới hạn không thể vượt qua.

Các cuộc trao đổi được tiến hành song song trong hai nhóm công tác. Nhóm quân sự bàn về cơ chế giám sát và kiểm chứng lệnh ngừng bắn nếu được công bố. Ông Zelensky cho biết phía Mỹ đã xác nhận sẽ tham gia tích cực vào việc theo dõi một thỏa thuận ngừng bắn trong tương lai.

Trong khi đó, nhóm chính trị xử lý nút thắt lớn nhất: Yêu cầu của Nga buộc Ukraina rút quân khỏi các khu vực thuộc vùng Donbass mà Kiev vẫn đang kiểm soát.

Ông Zelensky nói Nga vẫn giữ yêu cầu này, song lần đầu tiên đồng ý thảo luận đề xuất của Mỹ về việc thiết lập một khu kinh tế tại Donbass, nhằm thu hẹp bất đồng giữa các bên.

Dù vậy, lập trường của Ukraina không thay đổi. “Chúng tôi đứng ở đâu thì đứng ở đó” - ông Zelensky nhấn mạnh.

Theo Tổng thống Ukraina, Washington đang gây áp lực để đạt được kết quả trước đầu mùa hè.

“Người Mỹ muốn chấm dứt xung đột trước khi mùa hè bắt đầu và nhiều khả năng sẽ thúc ép các bên theo mốc thời gian đó”, ông nói, đồng thời thẳng thắn cho rằng sự chú ý của Mỹ sẽ sớm chuyển sang bầu cử giữa kỳ. “Các cuộc bầu cử, với họ, rõ ràng là quan trọng hơn. Đừng ngây thơ”.

Trong các cuộc đàm phán tại Abu Dhabi, trở ngại lớn vẫn nằm ở vấn đề bảo đảm an ninh. Ông Zelensky cho biết chính quyền ông Trump hiện từ chối ký riêng thỏa thuận bảo đảm an ninh Mỹ - Ukraina, dù văn bản này gần như đã hoàn tất. Washington muốn ký gói bảo đảm an ninh “gần như cùng lúc” với toàn bộ các thỏa thuận khác trong khuôn khổ hòa bình.

Nhà lãnh đạo Ukraina khẳng định Kiev muốn ký bảo đảm an ninh trước, nhằm tạo niềm tin cho dư luận trong nước rằng thỏa thuận hòa bình là thực chất. “Không thể chấm dứt xung đột nếu không có bảo đảm an ninh. Điều này là chắc chắn tuyệt đối”, ông nói.