Chuẩn hóa sản xuất, Gia Lai hướng mục tiêu xuất khẩu 3,05 tỷ USD

Không còn là câu chuyện riêng của ngành nông nghiệp hay thuỷ sản, yêu cầu về an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc đang trở thành tiêu chuẩn bắt buộc nếu nông sản muốn trụ vững trên thị trường. Tại Gia Lai, điều này đang được cụ thể hóa bằng những chuyển động đồng bộ từ sản xuất đến tiêu thụ.

Nâng chuẩn sản xuất, kiểm soát chặt đầu vào

Với lợi thế bờ biển dài 134km cùng hệ thống sông suối, hồ đập phong phú, ngành thủy sản được xác định là một trong những trụ cột quan trọng. Tuy nhiên, thay vì phát triển theo chiều rộng như trước, tỉnh đang chuyển sang hướng phát triển bền vững, kiểm soát chặt chẽ hoạt động khai thác và nuôi trồng.

Gia Lai kiên định định hướng hiện đại hóa ngành thủy sản, gắn khai thác với bảo vệ nguồn lợi và đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý. Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là kiểm soát, ngăn chặn khai thác bất hợp pháp (IUU), đồng thời nâng cao trách nhiệm của ngư dân trong bảo vệ nguồn lợi thủy sản.

Hiện toàn tỉnh có 5.743 tàu cá đăng ký, trong đó 5.418 tàu đủ điều kiện hoạt động. Với những tàu không đủ điều kiện ra khơi, tỉnh đã triển khai chính sách hỗ trợ 3 triệu đồng/tàu/tháng cùng 30kg gạo/nhân khẩu/tháng trong giai đoạn khó khăn, đồng thời thúc đẩy chuyển đổi nghề để đảm bảo sinh kế lâu dài cho người dân.

Song song đó, nuôi trồng thủy sản cũng đang được quy hoạch lại theo hướng bài bản, hạn chế phát triển tự phát. Các mô hình nuôi công nghiệp, nuôi lồng bè trên hồ chứa gắn với kiểm soát môi trường, thức ăn và xử lý chất thải được khuyến khích nhân rộng. Đây là bước đi quan trọng nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm ngay từ đầu vào.

Năm 2025, sản lượng thủy sản của tỉnh đạt khoảng 311.835 tấn và dự kiến tăng lên 314.670 tấn trong năm 2026. Tuy mức tăng không quá lớn, nhưng phản ánh rõ xu hướng phát triển theo chiều sâu, chú trọng chất lượng hơn số lượng.

Hướng tới mục tiêu xuất khẩu đạt 3,05 tỷ USD năm 2026

Bên cạnh sản xuất, Gia Lai đang tập trung hoàn thiện chuỗi giá trị nông lâm thủy sản, trong đó chế biến sâu và mở rộng thị trường đóng vai trò then chốt.

Thực tế cho thấy, nông sản của tỉnh đã có mặt tại gần 60 quốc gia và vùng lãnh thổ, bao gồm nhiều thị trường khó tính như: EU, Hoa Kỳ, Nhật Bản... Thành quả này đến từ quá trình chuẩn hóa vùng nguyên liệu, cấp mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc và nâng cao năng lực chế biến.

Trên địa bàn tỉnh, nhiều doanh nghiệp lớn như Nafoods Tây Nguyên, DOVECO, Quicornac Gia Lai,… đang đóng vai trò “đầu tàu”, liên kết với hợp tác xã và nông dân để xây dựng vùng nguyên liệu tập trung, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.

Để tiếp tục duy trì và mở rộng thị trường, UBND tỉnh Gia Lai đã ban hành Kế hoạch số 127/KH-UBND về hành động đảm bảo chất lượng, an toàn thực phẩm, gia tăng chế biến và phát triển thị trường nông lâm thủy sản trên địa bàn tỉnh Gia Lai năm 2026.

Theo đó, tỉnh đặt ra loạt chỉ tiêu cụ thể: tăng 15% số cơ sở đạt các chứng nhận như VietGAP, HACCP, ISO 22000; trên 97% cơ sở nhỏ lẻ ký cam kết đảm bảo an toàn thực phẩm; tỷ lệ mẫu vi phạm giảm 10% mỗi năm; đồng thời mở rộng giám sát chất lượng thực phẩm tăng 10% so với năm trước. Phấn đấu tổng kim ngạch xuất khẩu năm 2026 của tỉnh đạt 3.050 triệu USD.

Những mục tiêu này không chỉ mang tính kỹ thuật, mà còn là “hàng rào” bắt buộc để nông sản Gia Lai đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe từ thị trường quốc tế.

Đáng chú ý, tỉnh cũng yêu cầu tăng cường quản lý theo chuỗi giá trị, từ sản xuất, thu hoạch, sơ chế đến chế biến, lưu thông và tiêu dùng; đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số trong truy xuất nguồn gốc và xây dựng cơ sở dữ liệu ngành. Cùng với đó là việc siết chặt công tác hậu kiểm, cảnh báo sớm và xử lý vi phạm về an toàn thực phẩm, nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và uy tín nông sản địa phương.

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, việc nâng chuẩn chất lượng, gia tăng chế biến và minh bạch thông tin sản phẩm không chỉ giúp Gia Lai giữ vững thị trường truyền thống, mà còn mở ra cơ hội tiếp cận những thị trường giá trị cao.

Mục tiêu xuất khẩu nông lâm thủy sản đạt 3.050 triệu USD trong năm 2026 không chỉ là con số kỳ vọng, mà còn là thước đo cho quá trình chuyển đổi sang nền nông nghiệp hiện đại, bền vững và hội nhập sâu rộng.

Hiền Mai