Không thể chậm thêm với cuộc chiến chống thực phẩm bẩn

Hàng loạt vụ việc khiến nhiều người phải nhập viện, từ học sinh, công nhân đến người dân ở các khu dân cư. Từ bếp ăn trường học, bếp ăn tập thể, quán ăn vỉa hè đến các cơ sở chế biến nhỏ lẻ, nguy cơ mất an toàn thực phẩm hiện hữu ở khắp nơi.

Đây không còn là những sự cố đơn lẻ, càng không thể xem là rủi ro bất thường. Thực phẩm bẩn đang trở thành mối đe dọa trực tiếp đối với sức khỏe cộng đồng, đồng thời phơi bày những lỗ hổng kéo dài trong quản lý, kiểm tra, giám sát.

Điều đáng lo ngại là thực phẩm bẩn giờ đây không còn xuất hiện theo kiểu nhỏ lẻ, tự phát, mà đã len vào thị trường một cách công khai, có tổ chức, thậm chí theo những đường dây, chuỗi cung ứng khép kín. Từ vụ hàng trăm tấn thịt lợn bệnh bị tuồn ra thị trường, thậm chí lọt vào trường học, cho đến các vụ ngộ độc bánh mì khiến hàng chục người nhập viện tại nhiều địa phương, tất cả cho thấy một thực tế: Có những kẻ sẵn sàng đặt lợi nhuận lên trên tính mạng đồng bào mình.

Trong không ít vụ việc, nơi bị xâm nhập lại chính là trường học - nơi lẽ ra phải được bảo vệ nghiêm ngặt nhất. Những suất ăn bán trú, những bữa cơm học đường vốn là chỗ dựa niềm tin của phụ huynh, nay lại có thể trở thành nguồn cơn gây bệnh. Khi thực phẩm bẩn chui được vào cổng trường, câu chuyện không chỉ dừng ở sự vô lương của nhà cung cấp, mà còn đặt ra dấu hỏi lớn về trách nhiệm quản lý, kiểm soát và đạo đức công vụ của những người có liên quan.

Thực tế nhiều năm qua cho thấy, cứ sau mỗi vụ ngộ độc thực phẩm, kịch bản quen thuộc lại lặp lại: Kiểm tra, xử phạt, rút kinh nghiệm. Nhưng rồi sau đó, vi phạm vẫn tái diễn, thậm chí nghiêm trọng hơn. Điều đó chứng tỏ, nếu chỉ dừng ở những đợt cao điểm, những cuộc ra quân ngắn hạn hay xử lý theo từng vụ việc, thì không thể dẹp tận gốc vấn nạn này.

Thực phẩm bẩn tồn tại dai dẳng bởi lợi nhuận quá lớn, trong khi chế tài nhiều nơi vẫn chưa đủ sức răn đe. Có cơ sở bị phạt rồi lại tiếp tục vi phạm. Có điểm kinh doanh bị đóng cửa hôm trước, hôm sau mở lại dưới một cái tên khác. Khi chi phí của hành vi đầu độc cộng đồng còn thấp hơn lợi nhuận thu về, thì vi phạm rất dễ tái diễn.

Chính phủ đề nghị mở cuộc truy quét quyết liệt, không khoan nhượng, không có vùng cấm đối với vi phạm an toàn thực phẩm là hoàn toàn đúng lúc, đúng trọng tâm và rất cần thiết. Nhưng điều người dân chờ đợi không chỉ là thông điệp cứng rắn, mà là những chuyển động thực chất, mạnh tay và bền bỉ từ hệ thống quản lý.

Cùng với đó là siết chặt hậu kiểm, truy xuất nguồn gốc đến tận cùng, công khai rộng rãi các cơ sở vi phạm, cấm hành nghề đối với đối tượng tái phạm, xử lý nghiêm minh cán bộ buông lỏng quản lý hoặc tiếp tay sai phạm. Không thể để người kinh doanh chân chính phải cạnh tranh với những kẻ bán hàng độc hại.