Mưu sinh theo con nước hạ lưu sông Đà ở Sơn La

Những ngày cuối tháng 10, ghi nhận tại khu vực hạ lưu sông Đà qua xã Mường Bú, tỉnh Sơn La, mặt nước trải rộng, xanh trong.

Trên dòng sông, những chiếc thuyền nhỏ di chuyển đến các khu vực quen thuộc để thả lưới, thu ngư cụ. Với người dân nơi đây, dòng sông không chỉ gắn với cuộc sống thường ngày mà còn là nguồn sinh kế từ nhiều năm nay.

Tại bản Tạ Bú, xã Mường Bú, anh Lò Văn Hinh cho biết người dân địa phương vẫn duy trì nghề đánh bắt cá trên sông Đà. Công việc phụ thuộc nhiều vào con nước và thời tiết, sản lượng mỗi chuyến không cố định.

“Người dân vẫn đi đánh bắt bình thường. Có hôm được nhiều, có hôm ít, chủ yếu phụ thuộc vào con nước” - anh Hinh chia sẻ.

Theo người dân địa phương, nguồn thủy sản trên sông khá đa dạng, gồm tôm, cá nheo, cá mè, cá ngão, cá mương và nhiều loại cá khác.

Sau mỗi chuyến đánh bắt, cá được giữ lại phục vụ bữa ăn gia đình hoặc bán cho người dân, thương lái trong khu vực.

Tại xã Tà Hộc, anh Hoàng Văn Đạo, bản Mường, đã gắn bó nhiều năm với nghề chài lưới. Theo anh, đánh bắt cá đòi hỏi sự kiên trì, kinh nghiệm và am hiểu tập tính từng loài để chọn vị trí thả lưới.

Mỗi ngày, anh đánh bắt khoảng 10-15kg cá, tôm các loại như cá ngạnh, cá ngáo, cá vền, cá chép, cá trôi... rồi bán cho thương lái tại cảng Tà Hộc.

“Những ngày trời rét, sóng đánh ướt quần áo, tay chân lạnh buốt, nhưng phải kiên trì, hiểu con nước mới đánh bắt được cá” - anh Đạo chia sẻ.

Dù sản lượng không ổn định, nghề chài lưới vẫn giúp gia đình anh có thêm thu nhập, trang trải cuộc sống và nuôi con ăn học.

Tại bản Tạ Bú, hoạt động đánh bắt và chế biến thủy sản cũng gắn kết trong sinh kế của một số gia đình. Chồng chị Cà Thị Nhân trực tiếp đánh bắt cá trên sông Đà, sau đó bán cá tươi cho thương lái. Chị Nhân tận dụng nguồn cá phù hợp để chế biến thành cá mẳm, một sản phẩm truyền thống của địa phương.

Chị Nhân cho biết, khâu chọn cá và ủ rất quan trọng. Cá phải tươi, gia vị vừa đủ thì khi lên men mới có mùi thơm, vị chua mặn hài hòa. Hiện cá mẳm được đóng hộp trọng lượng từ 0,5-1kg, giá khoảng 50.000-100.000 đồng/hộp, tùy loại cá và khối lượng. Sản phẩm được bán tại nhà hoặc gửi đến khách hàng ở một số địa phương.

Ở khâu tiêu thụ, chị Nguyễn Thị Thùy, phường Chiềng Sinh, thu mua tôm, cá sông tại khu vực Mường Bú để cung cấp cho thị trường. Mỗi ngày, chị thu gom vài chục kg, những ngày nhiều có thể lên đến cả tạ. Với khoảng 10–15 hộ khai thác cung cấp thường xuyên, nguồn hàng được chị phân phối tại địa phương và gửi đến khách hàng ở nhiều tỉnh, thành phố.

Ông Nguyễn Sơn Lâm, Chủ tịch UBND xã Mường Bú, cho biết địa phương thường xuyên theo dõi diễn biến mực nước sông Đà, nhất là tại những khu vực có người dân sinh sống và hoạt động sản xuất. Người dân vẫn duy trì đánh bắt thủy sản, đồng thời được nhắc nhở chú ý an toàn khi hoạt động trên sông.

Từ khai thác đến thu mua, chế biến, thủy sản hạ lưu sông Đà tiếp tục tạo sinh kế cho nhiều hộ dân ven sông, duy trì nghề mưu sinh gắn bó qua nhiều thế hệ.