Vì sao phải thu quyền tuyển giáo viên về Sở Giáo dục và Đào tạo?

Quy định này được nêu trong Thông tư về thẩm quyền tuyển dụng nhà giáo do Bộ Giáo dục và Đào tạo mới ban hành, đánh dấu một thay đổi quan trọng trong quản lý đội ngũ giáo viên trên phạm vi toàn quốc.

Theo đó, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo có quyền tuyển dụng giáo viên cho các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên, trường trung học nghề và các trường chuyên biệt.

Một số cơ sở đặc thù tiếp tục áp dụng cơ chế riêng: Việc tuyển dụng giáo viên tại các trường dự bị đại học, Trường Hữu nghị T78, Trường Hữu nghị 80 và Trường Phổ thông Vùng cao Việt Bắc do Hiệu trưởng quyết định.

Tương tự, người đứng đầu các trường thuộc cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, cũng như các trường chính trị tỉnh, thành phố được trao quyền tuyển dụng trong phạm vi đơn vị mình quản lý.

Đối với các địa phương đã ban hành đề án, kế hoạch tuyển dụng nhà giáo trước ngày 1/1, việc thực hiện vẫn được tiếp tục đến hết ngày 31/12 năm nay. Sau thời điểm này, toàn bộ hoạt động tuyển dụng giáo viên sẽ thực hiện theo cơ chế mới.

Việc giao quyền tuyển dụng giáo viên cho Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo được xây dựng trên cơ sở Nghị quyết 248 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội nhằm tạo đột phá trong phát triển giáo dục và đào tạo.

Trước đó, khi lấy ý kiến xây dựng Nghị quyết, Chính phủ chỉ rõ bất cập của mô hình phân cấp tuyển dụng về UBND cấp huyện. Cách làm này khiến công tác quản lý đội ngũ bị “chia khúc”, dẫn đến tình trạng thừa – thiếu giáo viên cục bộ giữa các địa phương. Các trường và ngành giáo dục không thể điều tiết, luân chuyển giáo viên khi phát sinh nhu cầu do khác thẩm quyền quản lý.

Không chỉ vậy, khi ngành giáo dục không trực tiếp chủ trì tuyển dụng, các kỳ thi thường áp dụng đề thi chung như viên chức các lĩnh vực khác, chưa đánh giá đúng năng lực sư phạm và phẩm chất nghề nghiệp đặc thù của giáo viên, từ đó ảnh hưởng đến chất lượng đội ngũ.

Chính phủ cũng cho rằng việc để cấp xã chủ trì tuyển dụng là không khả thi, bởi thiếu cơ quan chuyên môn và không đủ điều kiện tổ chức thi tuyển.

Nếu tổ chức tuyển dụng riêng lẻ tại hơn 3.200 xã sẽ vừa tốn kém ngân sách, gia tăng thủ tục hành chính, vừa thu hẹp cơ hội của người dự tuyển.

Theo đánh giá, việc phân cấp, ủy quyền cho Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo sẽ bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ trong tuyển dụng, điều động, biệt phái và sử dụng giáo viên; từng bước khắc phục tình trạng chênh lệch, thiếu hụt cục bộ, đồng thời giúp ngành giáo dục chủ động hơn trong bố trí, điều tiết nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục.

Thực tế cho thấy áp lực nhân lực của ngành vẫn rất lớn. Tính đến hết học kỳ I năm học trước, cả nước có hơn 1,26 triệu giáo viên từ mầm non đến hết lớp 12, song theo định mức, vẫn còn thiếu khoảng 120.000 giáo viên.

Giai đoạn 2022–2026, ngành giáo dục được giao tuyển bổ sung gần 66.000 biên chế. Cộng với khoảng 43.000 biên chế chưa sử dụng từ các năm trước, tổng số biên chế được giao là gần 109.000.

Tuy nhiên, giữa năm ngoái, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết toàn ngành vẫn còn khoảng 60.000 vị trí giáo viên chưa được lấp đầy.

Việc “gom mối” tuyển dụng về Sở Giáo dục được kỳ vọng sẽ tháo gỡ nút thắt kéo dài nhiều năm, tạo nền tảng để xây dựng đội ngũ nhà giáo đủ về số lượng, đồng đều về chất lượng và linh hoạt trong phân bổ.