Đề xuất 5 nhóm chính sách lớn khi sửa Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo

Phát biểu khai mạc tại Hội nghị, ông Đặng Ngọc Điệp - Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, trong những năm gần đây, thế giới đang chứng kiến những biến chuyển sâu sắc liên quan đến không gian đại dương. Đại dương ngày càng được nhìn nhận là động lực tăng trưởng mới của kinh tế toàn cầu với sự phát triển mạnh mẽ của các ngành kinh tế biển truyền thống như vận tải biển, thủy sản, du lịch, dầu khí, cùng với các lĩnh vực mới như năng lượng tái tạo ngoài khơi, nuôi biển công nghệ cao và công nghệ sinh học biển.

Tuy nhiên, cùng với cơ hội phát triển là những thách thức lớn như biến đổi khí hậu, nước biển dâng, ô nhiễm môi trường biển, suy thoái đa dạng sinh học và rác thải nhựa đại dương. Trước bối cảnh đó, cộng đồng quốc tế đang thúc đẩy mạnh mẽ các cơ chế quản trị đại dương nhằm bảo đảm khai thác bền vững tài nguyên biển.

Đối với Việt Nam, biển và hải đảo có vị trí đặc biệt quan trọng đối với phát triển kinh tế – xã hội, đồng thời gắn chặt với nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán quốc gia, quốc phòng, an ninh và hội nhập quốc tế. Việt Nam có bờ biển dài hơn 3.260 km, vùng biển rộng trên 1 triệu km² với hệ sinh thái biển phong phú và tiềm năng lớn cho phát triển kinh tế biển. Tuy nhiên, không gian biển nước ta cũng đang chịu sức ép ngày càng gia tăng từ biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường, suy giảm hệ sinh thái và xung đột trong khai thác, sử dụng tài nguyên biển.

Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo được Quốc hội thông qua năm 2015 đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho quản lý tổng hợp tài nguyên và bảo vệ môi trường biển. Tuy nhiên, sau gần 10 năm thực hiện, trước yêu cầu phát triển mới của đất nước và sự thay đổi của hệ thống pháp luật, một số quy định của Luật đã bộc lộ hạn chế, chưa theo kịp thực tiễn. Trong khi đó, nhiều lĩnh vực kinh tế biển mới đang phát triển nhanh như năng lượng tái tạo ngoài khơi, nuôi biển công nghiệp, kinh tế biển xanh; các vấn đề môi trường mới nổi như rác thải nhựa đại dương, suy thoái hệ sinh thái ven biển, tác động của biến đổi khí hậu… cũng đặt ra yêu cầu phải hoàn thiện khuôn khổ pháp lý và đổi mới phương thức quản lý theo hướng hiện đại, dựa trên khoa học – công nghệ và dữ liệu.

Việc xây dựng chính sách của dự án Luật được thực hiện trên cơ sở quán triệt các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, đặc biệt là Nghị quyết số 36-NQ/TW về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam; Nghị quyết số 57-NQ/TW về phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số; Nghị quyết 59-NQ/TW ngày 24/01/2025 của Bộ Chính trị về Hội nhập quốc tế trong tình hình mới; Nghị quyết số 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật; Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 04/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân; Nghị quyết 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước ngày 06/01/2026, cũng như các định hướng lớn của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, trên cơ sở tổng kết thi hành Luật, rà soát pháp luật hiện hành và tham khảo kinh nghiệm quốc tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã xây dựng hồ sơ chính sách của dự án Luật với 05 nhóm chính sách lớn, gồm:

Chính sách 1: Tăng cường quản lý, sử dụng không gian biển theo hướng thống nhất, minh bạch và phù hợp với Quy hoạch không gian biển quốc gia;

Chính sách 2: Hoàn thiện chính sách bảo vệ tài nguyên, môi trường vùng bờ và các hệ sinh thái nhạy cảm;

Chính sách 3: Tăng cường kiểm soát ô nhiễm môi trường biển, đặc biệt là rác thải nhựa biển và các nguồn gây ô nhiễm mới;

Chính sách 4: Thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong quản lý tài nguyên, môi trường biển;

Chính sách 5: Hoàn thiện cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển bền vững kinh tế biển theo hướng xanh, hài hòa giữa bảo tồn và phát triển.

Ông Đặng Ngọc Điệp - Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường đánh giá, hội nghị hôm nay là dịp quan trọng để các cơ quan của Quốc hội, các bộ, ngành, địa phương, các nhà khoa học, chuyên gia, hiệp hội và doanh nghiệp cùng trao đổi, thảo luận và đóng góp ý kiến đối với các nhóm chính sách lớn của dự án Luật.

Bên cạnh đó, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng bày tỏ mong muốn nhận được các ý kiến trao đổi, góp ý sâu sắc của các đại biểu đối với 5 nhóm chính sách lớn của dự án Luật.