TPHCM tăng tốc triển khai nhà ở xã hội

Hàng loạt dự án khởi công trong năm 2026

Ngay từ đầu năm 2026, nhiều dự án đã được triển khai đồng loạt. TPHCM đã khởi công 2 dự án với quy mô 2.652 căn, hoàn thành 1 dự án với 580 căn, đồng thời có 11 dự án đang thi công với gần 9.700 căn. 3 dự án sẽ khởi công cuối tháng 3.2026 (4.600 căn) và 41 dự án khởi công trước tháng 6.2026 (khoảng 29.200 căn).

Trong năm 2026, TPHCM đặt mục tiêu phát triển nguồn cung lớn từ nhiều kênh khác nhau như dự án nhà ở xã hội độc lập, quỹ đất 20% trong dự án thương mại, quỹ nhà ở, các dự án của lực lượng vũ trang, nhà ở công nhân và nguồn từ tổ chức Công đoàn. Dự kiến có thêm 3 dự án hoàn thành với khoảng 1.300 căn và 7 dự án hoàn thành phần thô với hơn 4.000 căn.

Đến năm 2027, dự kiến sẽ có khoảng 46 dự án hoàn thành và đưa vào sử dụng, góp phần đáng kể vào việc hoàn thành chỉ tiêu cả giai đoạn.

Lãnh đạo Sở Xây dựng TPHCM cho biết, quá trình triển khai dự án nhà ở xã hội trên địa bàn vẫn còn nhiều vướng mắc cần tháo gỡ.

Điển hình là việc xác định chi phí bồi thường, hạ tầng và cơ chế thanh toán khi thu hồi quỹ đất 20%. Quy trình chấp thuận chủ trương đầu tư đối với các khu đất chưa công bố hoặc do Nhà nước quản lý còn chưa rõ ràng. Trường hợp nhà đầu tư đang thuê đất của Nhà nước cũng chưa có hướng dẫn cụ thể về quyền thực hiện dự án.

Bên cạnh đó, Luật Nhà ở 2023 không còn quy định cứng về tỉ lệ 20% quỹ đất trong dự án thương mại, dẫn đến lúng túng trong việc lựa chọn hình thức thực hiện (bố trí đất, nộp tiền hoặc xây dựng tại vị trí khác). Một vấn đề khác là chi phí đầu tư hạ tầng bằng ngân sách Nhà nước có được tính vào giá bán nhà ở xã hội để hoàn vốn hay không vẫn chưa được hướng dẫn rõ.

Trước những khó khăn này, TPHCM đã kiến nghị các bộ, ngành Trung ương sớm ban hành hướng dẫn cụ thể nhằm tháo gỡ vướng mắc pháp lý, tạo điều kiện đẩy nhanh tiến độ.

Cạnh tranh gay gắt suất mua nhà ở xã hội

Nhìn vào những con số trên có thể thấy công tác triển khai nhà ở xã hội của TPHCM đang có sự chuyển biến mạnh mẽ. Tuy nhiên, nguồn cung hiện tại đang quá tải trước nhu cầu quá lớn của người lao động. Điển hình là câu chuyện Dự án nhà ở xã hội Lý Thường Kiệt tại phường Diên Hồng, TPHCM sau khi có thông báo nhận đăng ký hồ sơ thì đã có hơn 12.000 hồ sơ đăng ký cho khoảng 750 căn hộ trong quỹ nhà ở xã hội mở bán và cho thuê.

Hơn nửa số căn hộ của dự án nhà ở xã hội nói trên được dành cho lực lượng vũ trang (từ đặc thù quỹ đất). Và chỉ còn khoảng 50% số căn hộ còn lại được đưa ra phân bổ cho các đối tượng khác. Tuy nhiên, trong phần này, khoảng 70% căn dành cho nhóm ưu tiên, gồm những người bị Nhà nước thu hồi đất để thực hiện các dự án.

Ông Lê Hoàng Châu - Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HoREA) - cho biết, một trong những nguyên nhân khiến số lượng hồ sơ đăng ký tăng đột biến là do quy định mới đã bỏ tiêu chí cư trú. Điều này khiến người dân từ nhiều địa phương có thể đăng ký mua nhà ở xã hội tại TPHCM nếu đáp ứng điều kiện về thu nhập và nhà ở. Hệ quả là nhu cầu dồn về các đô thị lớn, làm gia tăng áp lực lên số ít dự án hiện có. Nếu tổ chức bốc thăm thì cần phải "thuê sân vận động" mới đủ cho người dân có nhu cầu.

Trong bối cảnh đó, theo chuyên gia kinh tế TS Nguyễn Duy Phương - Giám đốc tài chính DGCapital - việc tiếp tục mở rộng đối tượng được mua nhà ở xã hội sẽ khiến “cầu” tăng thêm, trong khi “cung” chưa theo kịp.