Nga ngỏ ý sẵn sàng xử lý uranium, mở lối phá bế tắc Mỹ - Iran

Chương trình hạt nhân của Tehran vẫn là điểm nghẽn chính trong các cuộc đàm phán với Washington. Tổng thống Mỹ Donald Trump yêu cầu Iran phải dỡ bỏ toàn bộ hạ tầng hạt nhân và bàn giao uranium. Đề xuất này đã bị Tehran bác bỏ.

Trong khi đó, Mátxcơva nhiều lần đề nghị tiếp nhận số vật liệu hạt nhân này.

Dù Iran từng phát tín hiệu sẵn sàng xem xét, nhưng theo người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov, Mỹ đã từ chối phương án này.

Trong cuộc phỏng vấn đăng trên báo nội bộ Strana Rosatom ngày 18.4, ông Likhachev khẳng định, Rosatom vẫn sẵn sàng hỗ trợ. Rosatom là đơn vị xây dựng, vận hành và là đối tác của nhà máy điện hạt nhân Bushehr của Iran.

Lãnh đạo tập đoàn năng lượng hạt nhân Nga nhấn mạnh, ngoài độ phức tạp về kỹ thuật khi di dời uranium, yếu tố then chốt của bất kỳ thỏa thuận nào vẫn là niềm tin, điều mà Nga có thể cung cấp.

“Chỉ Nga có kinh nghiệm tích cực trong hợp tác với Iran. Năm 2015, theo đề nghị của Iran, chúng tôi đã vận chuyển uranium đã làm giàu. Hiện nay chúng tôi vẫn sẵn sàng hỗ trợ vấn đề này" - ông nói, gọi đây là một trong những nội dung nhạy cảm nhất của đàm phán giữa Mỹ và Iran.

Ông Likhachev cũng thông tin thêm, Rosatom đang theo dõi sát các cuộc đàm phán Mỹ - Iran.

Theo Tổ chức Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), Iran hiện sở hữu hơn 400kg uranium được làm giàu ở mức 60%, gần bằng ngưỡng cấp độ vũ khí.

Mỹ yêu cầu “đưa về nước” toàn bộ uranium của Iran, áp đặt lệnh cấm làm giàu trong 20 năm, và tháo dỡ các cơ sở chủ chốt như Natanz và Fordow.

Tehran đã bác bỏ các đề xuất này. Thay vào đó, Iran đề nghị pha loãng uranium dưới sự giám sát của IAEA và chấp nhận đóng băng chương trình trong thời gian giới hạn khoảng 5 năm.

Iran cũng phản đối việc tháo dỡ cơ sở hạt nhân, đồng thời yêu cầu dỡ bỏ trừng phạt, tiếp cận tài sản bị đóng băng và đảm bảo Mỹ không rút khỏi bất kỳ thỏa thuận nào trong tương lai, cũng như gắn thỏa thuận tiềm năng với một lệnh ngừng bắn rộng hơn trong khu vực.

Trước đó, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei khẳng định sẽ không bàn giao uranium cho Washington, gọi đây là tài sản “thiêng liêng như lãnh thổ Iran”.

Ngày 18.4, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Iran Saeed Khatibzadeh tiếp tục nhấn mạnh lập trường của Tehran, cho rằng Iran chưa sẵn sàng nối lại đàm phán với Mỹ do các yêu cầu tối đa liên quan đến uranium làm giàu.

“Tôi có thể khẳng định không có bất kỳ vật liệu làm giàu nào được chuyển tới Mỹ" - ông Khatibzadeh nói bên lề Diễn đàn Ngoại giao Antalya tại Thổ Nhĩ Kỳ.