Mỹ và Iran đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột, dự kiến ký kết ngày 20/6

Nếu được thực thi, thỏa thuận có thể giúp nguồn cung dầu mỏ toàn cầu được khơi thông và kéo giá năng lượng giảm xuống.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố trên mạng xã hội Truth Social rằng: "Thỏa thuận với Cộng hòa Hồi giáo Iran hiện đã hoàn tất".

Ông Trump cũng cho biết eo biển Hormuz sẽ được mở trở lại từ ngày 20/6 và ông đã ra lệnh chấm dứt việc phong tỏa các cảng biển của Iran.

Tổng thống Mỹ viết: "Các con tàu trên thế giới, hãy khởi động động cơ. Hãy để dầu mỏ được lưu thông trở lại!".

Thông tin trên lập tức tác động tới thị trường năng lượng khi giá dầu Brent giảm khoảng 4% trong phiên giao dịch đầu tuần, còn dầu WTI của Mỹ giảm hơn 4,6%.

Thông báo của ông Trump được đưa ra ngay sau khi Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, quốc gia đóng vai trò trung gian hòa giải, xác nhận hai bên đã đạt được đồng thuận. Theo ông Sharif, văn kiện chính thức sẽ được ký tại Thụy Sĩ vào ngày 20/6.

Hiện nội dung chi tiết của thỏa thuận chưa được công bố đầy đủ. Tuy nhiên, theo Thủ tướng Pakistan, văn kiện này quy định "chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn các hoạt động quân sự trên mọi mặt trận, bao gồm cả tại Lebanon".

Theo các nguồn tin ngoại giao, hai bên đã thống nhất một giai đoạn ngừng bắn kéo dài 60 ngày để đàm phán một thỏa thuận mở rộng hơn, bao gồm cả việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt và giải quyết số phận chương trình hạt nhân của Iran.

Một quan chức cấp cao của Iran tiết lộ rằng, theo các điều khoản trong dự thảo, Mỹ đồng ý giải phóng 25 tỷ USD tài sản bị phong tỏa của Iran. Đổi lại, Iran cam kết không sản xuất hoặc sở hữu vũ khí hạt nhân, đồng thời duy trì trạng thái hiện tại của chương trình hạt nhân, bao gồm việc không làm giàu uranium hay mở rộng các cơ sở hạt nhân cho đến khi đạt được thỏa thuận cuối cùng.

Trên thực địa, tình hình vẫn diễn biến phức tạp do các hành động quân sự mới phát sinh. Một cuộc tấn công của Israel vào Lebanon cùng ngày 14/6 đã vấp phải sự chỉ trích từ cả phía Iran và Tổng thống Trump.

Ông Trump nhấn mạnh trên mạng xã hội rằng: "Cuộc tấn công sáng nay vào Beirut lẽ ra không nên xảy ra, đặc biệt là vào một ngày đặc biệt khi chúng ta đang tiến rất gần đến một Thỏa thuận Hòa bình với Iran". Trong khi đó, Thủ tướng Benjamin Netanyahu vẫn giữ quan điểm khác biệt với Mỹ về yêu cầu hạn chế các hoạt động quân sự tại Lebanon, khi Israel muốn duy trì quyền tự do hoạt động tại đây còn Iran lại coi một lệnh ngừng bắn toàn diện là điều kiện tiên quyết.

Lebanon được xem là một trong những điểm bất đồng lớn nhất trong quá trình đàm phán khi Israel và lực lượng Hezbollah vẫn liên tiếp tấn công lẫn nhau trong thời gian qua bất chấp các lời kêu gọi ngừng bắn.

Cuộc xung đột bắt đầu từ ngày 28/2 khi lực lượng Mỹ và Israel tấn công Iran, dẫn đến hàng ngàn người thiệt mạng, chủ yếu ở Iran và Lebanon. Đáp trả lại, Iran đã tấn công Israel cùng các quốc gia vùng Vịnh có căn cứ của Mỹ và phong tỏa eo biển Hormuz, gây áp lực lớn lên giá năng lượng toàn cầu.

​

​