'Nữ hoàng sầu riêng' và câu chuyện nâng tầm thương hiệu

Từ vùng trồng lớn đến câu chuyện thương hiệu

Ngày 22/8, xã Ea Knuếc tổ chức khai mạc chuỗi hoạt động hưởng ứng Lễ hội Sầu riêng tỉnh Đắk Lắk lần thứ I năm 2026 với chủ đề “Ea Knuếc vào mùa”. Chương trình kết hợp các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, du lịch với hội chợ thương mại, giới thiệu sản phẩm OCOP và nông sản đặc trưng, tạo không gian kết nối sản xuất với thị trường.

Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Văn Hùng, Chủ tịch UBND xã Ea Knuếc, cho biết các hoạt động không đơn thuần là một sự kiện lễ hội mà hướng tới kết nối người sản xuất với doanh nghiệp, sản phẩm với thị trường, đồng thời đưa những giá trị văn hóa truyền thống hòa vào định hướng phát triển kinh tế hiện đại.

Sầu riêng đang giữ vị trí đặc biệt trong đời sống kinh tế của người dân Ea Knuếc. Toàn xã hiện có gần 6.000 ha sầu riêng, trong đó hơn 2.800 ha đang cho thu hoạch, sản lượng ước hơn 70.000 tấn, tổng giá trị khoảng 4.000 tỷ đồng.

Những con số này cho thấy, sầu riêng không chỉ là một loại cây trồng mang lại thu nhập cho nông hộ mà đã trở thành ngành hàng có sức chi phối lớn đối với kinh tế địa phương.

Tuy nhiên, quy mô sản xuất càng lớn cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về tổ chức ngành hàng. Trong bối cảnh thị trường ngày càng chú trọng chất lượng, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và tính ổn định của nguồn cung, lợi thế về diện tích và sản lượng sẽ không còn là yếu tố duy nhất quyết định sức cạnh tranh.

Bài toán đặt ra với Ea Knuếc là làm thế nào để hàng chục nghìn tấn sầu riêng mỗi năm không chỉ được tiêu thụ thuận lợi mà còn tạo ra giá trị gia tăng cao hơn cho người trồng, doanh nghiệp và địa phương.

Theo ông Nguyễn Văn Hùng, địa phương đang tập trung xây dựng mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói, truy xuất nguồn gốc; phát triển các hợp tác xã, tổ hợp tác; đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp đầu tư, liên kết sản xuất và tiêu thụ.

Đây là bước chuyển từ tư duy sản xuất theo quy mô sang tổ chức ngành hàng theo chuỗi giá trị. Đằng sau một trái sầu riêng xuất khẩu không chỉ là công sức của người nông dân mà còn là cả hệ thống từ vùng nguyên liệu, quy trình canh tác, kiểm soát chất lượng, thu hoạch, đóng gói, truy xuất nguồn gốc đến thị trường tiêu thụ.

Trong khuôn khổ chương trình, nhãn hiệu tập thể “Sầu riêng Ea Knuếc” được ra mắt, đánh dấu bước tiến mới trong quá trình xây dựng thương hiệu cho vùng sản xuất.

Theo lãnh đạo xã Ea Knuếc, chất lượng là nền tảng tạo nên giá trị, còn thương hiệu giúp giá trị đó được nhận diện, khẳng định và vươn xa trên thị trường. Vì vậy, xây dựng nhãn hiệu tập thể không chỉ là câu chuyện về tên gọi hay biểu trưng mà phải gắn với trách nhiệm của từng hộ sản xuất và từng thành viên trong chuỗi.

“Một thương hiệu tập thể chỉ có thể tồn tại lâu dài nếu chất lượng sản phẩm được duy trì đồng đều, quy trình sản xuất được kiểm soát và các thành viên cùng tuân thủ những tiêu chuẩn chung. ‘Sầu riêng Ea Knuếc’ không thể chỉ được xây dựng bằng một cái tên hay một logo, mà phải được tạo dựng từ chất lượng của từng trái sầu riêng và uy tín của cả vùng trồng” - ông Hùng nhấn mạnh.

“Nữ hoàng sầu riêng” kể chuyện vùng đất Ea Knuếc

Một trong những hình ảnh tạo dấu ấn tại chương trình là đoàn rước “Nữ hoàng sầu riêng” từ cây sầu riêng cổ thụ về sân khấu chính. Dẫn đầu đoàn rước là hai con voi, tạo nên hình ảnh đặc trưng, vừa gần gũi với không gian văn hóa Tây Nguyên, vừa mang tính biểu tượng cho sự kiện.

Phía sau hai con voi là đoàn rước mang theo những trái sầu riêng được tuyển chọn từ các nhà vườn tiêu biểu. “Nữ hoàng sầu riêng Ea Knuếc” được tôn vinh như biểu tượng của mùa màng, thành quả lao động và khát vọng về cuộc sống no đủ của người dân vùng đất này.

Cách làm này giúp câu chuyện về sầu riêng Ea Knuếc vượt ra ngoài những con số về diện tích, sản lượng hay giá trị kinh tế. Đó còn là câu chuyện về vùng đất, con người và những giá trị văn hóa tạo nên một vùng sản xuất đặc trưng của Đắk Lắk.

Cùng với nghi thức rước sầu riêng là hoạt động phục dựng nghi thức cầu no đủ của đồng bào Ê Đê. Những lời cầu chúc hướng tới sức khỏe, bình an, mùa màng bội thu, sầu riêng được mùa, được giá và cuộc sống của người dân ngày càng sung túc.

Trong không gian lễ hội, tiếng chiêng, điệu múa xoang và ché rượu cần tạo nên sợi dây kết nối cộng đồng. Những giá trị văn hóa truyền thống được đặt trong một sự kiện mà trung tâm là cây trồng hàng hóa, qua đó tạo nên sự giao thoa giữa văn hóa bản địa và kinh tế nông nghiệp hiện đại.

Đây cũng là hướng mà Ea Knuếc kỳ vọng tạo dựng cho chuỗi hoạt động “Ea Knuếc vào mùa”. Địa phương không chỉ có một vùng sầu riêng lớn mà còn có cộng đồng nhiều dân tộc cùng sinh sống với những giá trị văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ.

Từ đó, lễ hội không chỉ dừng ở việc quảng bá nông sản mà hướng tới quảng bá cả vùng đất sản xuất ra nông sản đó. Đây là nền tảng để phát triển các sản phẩm OCOP, du lịch cộng đồng và những dịch vụ gắn với vùng nguyên liệu, từng bước mở rộng giá trị của ngành hàng sầu riêng.

Đáng chú ý, bà Ngô Thị Minh Trinh, Bí thư Đảng ủy xã Ea Knuếc, sẽ trực tiếp livestream giới thiệu sầu riêng trên nhiều nền tảng số cùng các KOL, KOC. Hoạt động này đưa chính quyền cơ sở, người sản xuất và sản phẩm địa phương đến gần hơn với người tiêu dùng trên không gian số.

Nếu hội chợ tạo ra sự kết nối trực tiếp giữa người mua và người bán thì livestream mở thêm một “gian hàng” không giới hạn về không gian, giúp sản phẩm tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng và lan tỏa câu chuyện về vùng trồng.

Cùng với sầu riêng, các sản phẩm OCOP, nông sản đặc trưng và những nét văn hóa địa phương được giới thiệu trong khuôn khổ chương trình. Qua đó, Ea Knuếc hướng tới biến lợi thế của một mùa vụ thành cơ hội quảng bá tổng thể về địa phương, tạo thêm dư địa cho thương mại, du lịch và tiêu thụ nông sản.

Từ một vùng trồng lớn, Ea Knuếc đang từng bước định hình câu chuyện thương hiệu bằng chất lượng sản phẩm, văn hóa bản địa, chuyển đổi số và sự tham gia của cộng đồng. Khi những yếu tố này được kết nối trong cùng một chuỗi giá trị, “Nữ hoàng sầu riêng” không chỉ là biểu tượng của một mùa vụ, mà còn có thể trở thành hình ảnh đại diện cho khát vọng nâng tầm thương hiệu sầu riêng Ea Knuếc trên thị trường.

Chuỗi hoạt động cũng lan tỏa những giá trị xã hội. Các doanh nghiệp trao 200 triệu đồng hỗ trợ 4 hộ gia đình xây dựng nhà ở; chương trình “Tủ sách nhân ái - Ngôi nhà trí tuệ” trao 143 triệu đồng, trong đó có kinh phí dành cho học bổng học sinh nghèo vượt khó và hoạt động tủ sách.