Xác lập rõ hơn vai trò của Mặt trận trong giai đoạn phát triển mới của đất nước

Trong những giai đoạn của cách mạng, khi đất nước đứng trước những thử thách lớn, sức mạnh quyết định cuối cùng vẫn là sức mạnh nhân dân. Nhưng sức mạnh ấy chỉ có thể trở thành sức mạnh có tổ chức, có định hướng, có khả năng tạo nên chuyển biến xã hội khi được tập hợp, quy tụ và phát huy thông qua một thiết chế phù hợp. Thiết chế ấy chính là Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

Điểm đặc biệt của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam nằm ở chỗ đây là tập hợp rộng lớn nhất của các giai cấp, tầng lớp, dân tộc, tôn giáo, người Việt Nam ở trong nước và ngoài nước. Mặt trận là nơi công nhân, nông dân, trí thức, doanh nhân, văn nghệ sĩ, chức sắc tôn giáo, đồng bào dân tộc thiểu số, kiều bào… cùng gặp nhau ở một mẫu số chung: Lòng yêu nước, khát vọng phát triển và trách nhiệm với Tổ quốc.

Trong bối cảnh mới, vai trò cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân của Mặt trận càng có ý nghĩa đặc biệt. Một hệ thống chính trị mạnh không chỉ ở khả năng ban hành chủ trương, chính sách, mà còn ở năng lực lắng nghe dân, hiểu dân, dựa vào dân và chịu sự giám sát của dân. Mặt trận chính là kênh quan trọng để ý kiến, nguyện vọng, kiến nghị của nhân dân đến với Đảng, Nhà nước; đồng thời cũng là nơi chuyển tải chủ trương, chính sách đến nhân dân bằng sự thuyết phục, đồng thuận và niềm tin.

Trong gần 96 năm hình thành và phát triển, trải qua các kỳ đại hội, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã khẳng định là “cầu nối trực tiếp, bền vững giữa Đảng với nhân dân”, là nơi thể hiện ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân một cách rộng rãi nhất; đồng thời là thiết chế hiện thực hóa nguyên tắc đại đoàn kết toàn dân tộc trong đời sống chính trị.

Đại hội Đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026-2031, vừa là sự kiện chính trị quan trọng của riêng hệ thống Mặt trận, vừa là dịp để nhìn lại và xác lập rõ hơn vai trò của Mặt trận trong giai đoạn phát triển mới của đất nước. Khi đất nước đặt ra mục tiêu phát triển nhanh, bền vững, nâng cao đời sống nhân dân, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, thúc đẩy chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế sâu rộng, thì yêu cầu xây dựng đồng thuận xã hội càng trở nên cấp thiết.

Đồng thuận xã hội phải được hình thành từ đối thoại, lắng nghe, giải thích, thuyết phục và cùng hành động. Đây chính là không gian hoạt động cốt lõi của Mặt trận. Mặt trận không làm thay Nhà nước, không thay thế các tổ chức thành viên, nhưng giữ vai trò kết nối, điều hòa, khơi dậy và phát huy sức mạnh chung. Trong nhiều vấn đề lớn của đất nước, từ xây dựng chính sách, giám sát việc thực thi pháp luật, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân, đến vận động các phong trào thi đua yêu nước, vai trò của Mặt trận luôn thể hiện rõ ở khả năng tạo sự đồng lòng.

Đặc biệt, chức năng giám sát và phản biện xã hội của Mặt trận ngày càng có ý nghĩa trong xây dựng Nhà nước pháp quyền, kiểm soát quyền lực và phòng, chống tình trạng xa dân, quan liêu, hình thức. Một chính sách đúng không chỉ cần được thiết kế tốt trên giấy, mà còn phải được kiểm chứng trong đời sống. Mặt trận, với mạng lưới rộng khắp và sự gắn bó với cơ sở, có điều kiện phát hiện những bất cập từ thực tiễn, phản ánh tiếng nói của người dân, góp phần làm cho chính sách sát hơn với cuộc sống.

Đại đoàn kết toàn dân tộc là tài sản vô giá của cách mạng Việt Nam. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam chính là nơi giữ gìn, nuôi dưỡng và phát huy tài sản ấy. Trong nhiệm kỳ mới, khi đất nước đứng trước cả thời cơ lớn và thách thức lớn, vai trò của Mặt trận càng trở nên quan trọng.

Một Mặt trận gần dân, hiểu dân, trọng dân, dựa vào dân sẽ là nền tảng để củng cố niềm tin xã hội. Một Mặt trận biết lắng nghe và phản biện sẽ góp phần làm cho bộ máy công quyền vận hành minh bạch, hiệu quả hơn. Một Mặt trận biết khơi dậy khát vọng và quy tụ nguồn lực sẽ biến tinh thần đại đoàn kết thành sức mạnh phát triển.

Đại hội Đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI không chỉ đặt ra nhiệm vụ cho một nhiệm kỳ, mà còn gửi đi một thông điệp lớn: Trong mọi chặng đường phát triển của đất nước, nhân dân luôn là trung tâm, đại đoàn kết luôn là cội nguồn sức mạnh và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam sẽ tiếp tục khẳng định vai trò là nơi quy tụ, phát huy sức mạnh của tinh thần đại đoàn kết dân tộc, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.