Thống nhất hoạt động đo lường trong nước theo hướng phù hợp với thông lệ quốc tế
Đo lường chính xác sẽ góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm, đảm bảo công bằng trong thương mại, đảm bảo sự trong sạch của môi trường và sức khoẻ nhân dân, thúc đẩy phát triển khoa học – công nghệ. Đặc biệt, đo lường chính xác là công cụ quan trọng trong việc nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả của toàn bộ nền kinh tế quốc dân và đảm bảo công bằng xã hội. Thời gian qua, Ủy ban Tiêu chuẩn - Đo lường - Chất lượng quốc gia đã ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật nhằm từng bước thống nhất hoạt động đo lường trong cả nước và phù hợp với thông lệ quốc tế.
Ông Trần Quý Giầu, Trưởng ban Ban Đo lường (Ủy ban Tiêu chuẩn - Đo lường - Chất lượng quốc gia) cho biết: Trong lĩnh vực đo lường đã có 1 Luật, 6 Nghị định và 14 Thông tư với mục đích chung nhằm đảm bảo chính xác, thống nhất hoạt động đo lường trong cả nước và phù hợp với thông lệ quốc tế; bên cạnh đó, tạo sự minh bạch, khách quan, công bằng giữa các bên trong mua bán, thanh toán hàng hóa, dịch vụ. Ngoài ra, đo lường còn là công cụ đắc lực giải quyết các vấn đề an sinh xã hội như bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, bảo đảm an toàn, sức khỏe cộng đồng, bảo vệ môi trường, hoạt động thanh tra, kiểm tra, giám định tư pháp…
Cũng theo ông Trần Quý Giầu, pháp luật về đo lường hiện có 51 chuẩn đo lường quốc gia được phê duyệt, hơn 8.000 chuẩn công tác được chứng nhận và hàng nghìn mẫu phương tiện đo nhập khẩu và hàng trăm mẫu phương tiện đo sản xuất trong nước đã được phê duyệt mỗi năm. Bên cạnh đó, có 601 tổ chức đăng ký cung cấp dịch vụ kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm phương tiện đo, chuẩn đo lường; 399 tổ chức được chỉ định thực hiện hoạt động kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm phương tiện đo, chuẩn đo lường… kiểm định hơn 10 triệu phương tiện đo/năm trên cả nước tạo sự công bằng và đảm bảo quyền lợi cho người dân.
Thực hiện Quyết định 996/QĐ-TĐC của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án "Tăng cường, đổi mới hoạt động đo lường hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập quốc tế giai đoạn đến năm 2025, định hướng đến năm 2030", nhằm xây dựng hệ thống đo lường hiện đại, chuẩn hóa, giúp doanh nghiệp tối ưu sản phẩm, chi phí, nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh trên thị trường toàn cầu, Ủy ban Tiêu chuẩn - Đo lường - Chất lượng quốc gia đã đảm bảo đo lường cho 45.596 doanh nghiệp đạt hơn 91% và sản xuất 29 chất chuẩn, 100 mẫu phương tiện đo...
Đặc biệt, đo lường Việt Nam đang tích cực hoàn thiện hệ thống pháp luật, tiêu chuẩn và chuyển đổi số để phù hợp hơn với thông lệ quốc tế, đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế số và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, với trọng tâm là sửa đổi Luật Đo lường, phát triển chuẩn đo lường quốc gia và ứng dụng công nghệ số. Luật Đo lường năm 2011 đang bộc lộ những bất cập, hạn chế khi chưa thể hiện rõ đo lường khoa học, đo lường ứng dụng để đưa doanh nghiệp là trung tâm của hệ thống đo lường quốc gia, chưa thể hiện rõ vai trò của cơ quan đo lường quốc gia. Bên cạnh đó, thiếu cơ sở pháp lý phục vụ nhu cầu chuyển đổi số trong đo lường. Ngoài ra, một số quy định về hoạt động thanh tra, kiểm tra nhà nước về đo lường chưa phù hợp với việc thực hiện chính quyền 2 cấp, quy định về hoạt động kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm phương tiện đo, chuẩn đo lường, về lượng của hàng đóng gói sẵn cần được cắt giảm, đơn giản hoá.
Nhiệm vụ trọng tâm của ngành đo lường năm 2026 đặt ra là phải tập trung xây dựng Luật sửa đổi Luật Đo lường, đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển chuẩn đo lường quốc gia; thúc đẩy hợp tác quốc tế hướng tới hoạt động đo lường thống nhất trong cả nước và phù hợp với thông lệ quốc tế./.
HL
