Bứt phá trong phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số​

*Hình thành các thiết chế quan trọng cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo

Năm 2025, thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Ban Chỉ đạo thành phố Cần Thơ đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo triển khai đồng bộ các nhiệm vụ được giao. Theo ông Nguyễn Tuấn Anh - Phó Bí thư Thành ủy, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo thành phố, đến nay Cần Thơ đã hoàn thành 134 trong tổng số 191 nhiệm vụ; 57 nhiệm vụ còn lại đang được triển khai đúng tiến độ, trong đó có nhiều nhiệm vụ mang tính thường xuyên. Kết quả này cho thấy sự chủ động, quyết liệt của thành phố trong tổ chức thực hiện các chủ trương lớn của Trung ương.

Cùng với việc tập trung triển khai nhiệm vụ, thành phố tiếp tục quan tâm bố trí nguồn lực cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Tổng vốn đầu tư cho các lĩnh vực này trong năm 2025 đạt hơn 197 tỷ đồng. Tính đến ngày 12/1/2026, kinh phí đã giải ngân hơn 167 tỷ đồng, đạt khoảng 85% kế hoạch năm. Đây là tỷ lệ giải ngân cao, phản ánh nỗ lực của các sở, ngành và địa phương trong việc đưa các chương trình, dự án vào thực tiễn.

Một trong những kết quả đáng chú ý là thành phố Cần Thơ đã cập nhật, hoàn thiện Đề án thành lập Khu công nghệ cao Cần Thơ theo ý kiến thẩm định của Bộ Khoa học và Công nghệ, các bộ, ngành liên quan. Đây được xem là bước đi mang tính chiến lược, góp phần thu hút đầu tư, phát triển các ngành công nghệ cao, công nghệ ưu tiên, tạo động lực tăng trưởng mới cho thành phố và toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Bên cạnh đó, thành phố đã triển khai Cổng sáng kiến khoa học công nghệ; phê duyệt Đề án thành lập Sàn giao dịch công nghệ Cần Thơ và đang chuẩn bị các điều kiện để đưa sàn vào vận hành. Thành phố cũng định hướng xây dựng Sàn giao dịch công nghệ vùng Đồng bằng sông Cửu Long, qua đó tăng cường kết nối cung – cầu công nghệ, thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học và lan tỏa hoạt động đổi mới sáng tạo trong khu vực.

Trong năm qua, thành phố Cần Thơ tiếp tục đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp thông qua các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ và khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Các chương trình này đã góp phần tạo điều kiện để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao công nghệ.

Theo Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Ngô Anh Tín, hiện thành phố có 21 doanh nghiệp khoa học và công nghệ, hoạt động trong các lĩnh vực công nghệ được khuyến khích phát triển. Dù chủ yếu là doanh nghiệp quy mô nhỏ, song các đơn vị này đã từng bước tham gia đổi mới công nghệ, tạo ra nhiều sản phẩm có giá trị, trong đó có sản phẩm đạt giải thưởng cấp quốc gia, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế địa phương.

Song song với phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, thành phố Cần Thơ đã phát triển đồng bộ các nền tảng số phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành, cung cấp dịch vụ công và phát triển dữ liệu mở, hướng tới xây dựng chính quyền số thông minh, lấy dữ liệu làm trung tâm. Nhiều mô hình chuyển đổi số gắn với phục vụ người dân được triển khai hiệu quả, mang lại lợi ích thiết thực.
Tiêu biểu là mô hình hành chính công lưu động tại xã Mỹ Hương; dịch vụ hành chính công thân thiện tại xã Liêu Tú; mô hình bắt số thứ tự trực tuyến, trợ lý công dân số thông qua nền tảng trực tuyến của Ủy ban nhân dân xã Kế Sách; đăng ký khai sinh trực tuyến cho trẻ em tại cơ sở y tế ở phường Sóc Trăng. Những cách làm này đã góp phần rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục, giảm chi phí cho người dân, đồng thời nâng cao chất lượng phục vụ của bộ máy hành chính.

* Mục tiêu cao cho năm 2026

Bước sang năm 2026, thành phố Cần Thơ đặt ra nhiều mục tiêu cụ thể về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Ông Ngô Anh Tín, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ cho biết: Hạ tầng số phấn đấu phủ sóng công nghệ thông tin thế hệ mới đạt từ 50% trở lên; trên 80% người sử dụng internet có khả năng tiếp cận băng rộng tốc độ cao. Nguồn lực chi cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đạt từ 2% tổng sản phẩm trên địa bàn.

Nguồn vốn được sử dụng tập trung cho các nhiệm vụ nghiên cứu khoa học; đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ chuyển đổi số; đồng thời triển khai nhiều chương trình, dự án ứng dụng công nghệ mới trong quản lý hành chính, y tế, giáo dục, nông nghiệp và phát triển đô thị thông minh. Qua đó, từng bước hình thành nền tảng khoa học công nghệ và hạ tầng số phục vụ phát triển bền vững của thành phố.
Ngoài ra, thành phố cũng đặt mục tiêu 100% cán bộ, công chức, viên chức được trang bị và làm chủ kỹ năng số cơ bản; có tối thiểu 25 doanh nghiệp khoa học và công nghệ; trên 30% kết quả nghiên cứu khoa học được ứng dụng vào thực tiễn; thành phố thuộc nhóm 10 địa phương dẫn đầu cả nước về chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương.
Để đạt được các tiêu chí đó, ông Lê Quang Tùng, Bí thư Thành ủy Cần Thơ, Trưởng Ban Chỉ đạo thành phố nhấn mạnh: Với vị thế và tiềm lực hiện có, thành phố Cần Thơ phải trở thành trung tâm dẫn dắt phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Việc triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW được xác định là nhiệm vụ then chốt, không chỉ trong lĩnh vực khoa học công nghệ mà còn gắn với tất cả các lĩnh vực kinh tế – xã hội, quốc phòng, an ninh.
Bí thư Thành ủy yêu cầu các sở, ngành, địa phương tập trung biến nhận thức thành hành động cụ thể; rà soát, chuẩn hóa cơ sở dữ liệu theo yêu cầu đầy đủ, chính xác, cập nhật; xây dựng danh mục dự án và kế hoạch triển khai ngay từ đầu năm. Đồng thời, các đơn vị ưu tiên bố trí nguồn lực cho các nhiệm vụ liên quan đến khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; chủ động tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai.

Theo ông Lê Quang Tùng, nếu không duy trì quyết tâm và đầu tư bài bản từ sớm, thành phố sẽ khó giữ được vai trò dẫn dắt, khó thu hút và giữ chân đội ngũ nhà khoa học, chuyên gia, sinh viên giỏi. Vì vậy, thành phố cần đa dạng hóa mô hình hoạt động, huy động hiệu quả các nguồn lực khoa học công nghệ trên địa bàn; sẵn sàng đặt hàng các trường đại học, viện nghiên cứu để tạo ra các sản phẩm cụ thể, mang lại hiệu quả thiết thực cho thành phố và cho cả vùng.

Liên quan đến việc triển khai thành lập Trung tâm Đổi mới sáng tạo của thành phố, ông Tùng đề nghị lựa chọn phương án tổ chức phù hợp, nội dung nào thuận lợi thì triển khai trước, nội dung nào còn phức tạp, khó khăn cần nghiên cứu mô hình khác gọn nhẹ, hiệu quả hơn. Theo ông, tên gọi không phải là yếu tố quyết định, điều quan trọng là chất lượng hoạt động bên trong, khả năng thu hút các nhà khoa học và tạo điều kiện thuận lợi nhất để họ triển khai các dự án nghiên cứu, đổi mới sáng tạo.

Theo thông tin từ Sở Khoa học và Công nghệ, đến nay, toàn thành phố có 1.066 cán bộ, công chức, viên chức chuyên trách và kiêm nhiệm thực hiện nhiệm vụ chuyển đổi số. Cùng với đó, mạng lưới Tổ công nghệ số cộng đồng đã được hình thành tại 103 xã, phường với hơn 12.000 thành viên, trở thành lực lượng quan trọng đưa công nghệ số đến gần hơn với người dân, nhất là ở cơ sở.

Với quyết tâm chính trị cao, cách làm bài bản và sự đồng thuận của cả hệ thống chính trị, thành phố Cần Thơ đang từng bước khẳng định vai trò đầu tàu trong phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, qua đó tạo động lực mới cho tăng trưởng kinh tế - xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân trong thời kỳ mới./.

Ánh Tuyết