Nước sạch và khoảng cách giới: Khi phụ nữ vẫn 'gánh' 200 triệu giờ mỗi ngày
Ngày Nước Thế giới 2026 đặt phụ nữ vào trung tâm bài toán tài nguyên nước, khi hàng triệu người vẫn mất cơ hội học tập, phát triển vì gánh nặng tiếp cận nước sạch.
Ngày Nước Thế giới 22/3 được Liên hợp quốc phát động ̣ với chủ đề “Water and Gender” - “Nước và Bình đẳng giới,” nhằm nhấn mạnh mối liên hệ chặt chẽ giữa nước, vệ sinh an toàn và bình đẳng giới trong nỗ lực thúc đẩy phát triển bền vững và bảo đảm quyền con người.
Theo bà Silvia Danailov - Trưởng Đại diện Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) tại Việt Nam, ở nhiều nơi trên thế giới, phụ nữ và trẻ em gái vẫn phải đảm nhiệm việc lấy nước hàng ngày, điều này ảnh hưởng trực tiếp đến cơ hội học tập và phát triển.
Theo UNICEF, mỗi ngày phụ nữ và trẻ em gái trên thế giới dành khoảng 200 triệu giờ để đi lấy nước. Đây là một con số cho thấy rõ sự bất bình đẳng trong tiếp cận tài nguyên nước. Ngoài ra, khi nguồn nước không đảm bảo vệ sinh, phụ nữ thường là người chịu ảnh hưởng trực tiếp.
Trong khi đó, tại Việt Nam, nhu cầu sử dụng nước đã tăng gấp ba lần trong hơn 50 năm qua do gia tăng dân số, phát triển nông nghiệp, công nghiệp và đô thị hóa. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về quản lý và sử dụng nước hiệu quả.
Ngày Nước Thế giới 2026 nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết của quản trị nước hiệu quả gắn với thúc đẩy kinh tế xanh và đề cao bình đẳng giới như một giải pháp bền vững, để bảo vệ “mạch nguồn” sự sống. Ảnh minh họa.
Theo Cục Quản lý tài nguyên nước (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), ở nhiều nơi, đặc biệt vùng nông thôn, miền núi, phụ nữ và trẻ em gái vẫn là những người gánh trách nhiệm tiếp cận nước, đồng thời chịu nhiều thiệt thòi khi nguồn nước khan hiếm hoặc ô nhiễm.
Vì vậy, chủ đề Ngày Nước Thế giới 2026 “Nước và bình đẳng giới” với thông điệp “Nơi dòng nước chảy, bình đẳng nảy mầm” càng mang ý nghĩa sâu sắc. Không chỉ khẳng định quyền tiếp cận nước sạch là quyền cơ bản của con người, mà còn coi nước là cầu nối thu hẹp khoảng cách giới; đặt phụ nữ vào trung tâm của các giải pháp và thúc đẩy tiếng nói, vai trò lãnh đạo trong quản trị tài nguyên nước.
Trong bối cảnh nguồn nước ngày càng biến động, việc điều hòa và phân phối nước đóng vai trò then chốt nhằm bảo đảm an ninh nguồn nước, hài hòa lợi ích giữa các ngành, các vùng và duy trì dòng chảy cho hệ sinh thái.
Theo Cục Quản lý tài nguyên nước, các địa phương cần tăng cường quản lý, kiểm soát các hoạt động khai thác, sử dụng nước và xả thải vào nguồn nước; đồng thời triển khai các giải pháp khơi thông dòng chảy, nạo vét, phục hồi các dòng sông, kênh rạch và duy trì dòng chảy tối thiểu để bảo vệ hệ sinh thái và bảo đảm nguồn nước cho phát triển kinh tế - xã hội.
Đối với doanh nghiệp, cần thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường và tài nguyên nước; sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả, giảm thiểu lượng nước thải xả vào nguồn nước; khai thác đi đôi với bảo vệ tài nguyên nước, bảo vệ nguồn sinh thuỷ, thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với nhà nước; đầu tư hệ thống xử lý nước thải đạt quy chuẩn, áp dụng các công nghệ sản xuất sạch hơn.
Đặc biệt, mỗi người dân cần nâng cao ý thức sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả, không xả thải gây ô nhiễm nguồn nước và tích cực tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường nước tại địa phương.
