Người lao động an toàn chính là thước đo hiệu quả hoạt động của tổ chức công đoàn

Đảm bảo môi trường làm việc an toàn cho người lao động

Sáng 24.4, tại Quảng Ninh, Ban chỉ đạo Tháng hành động về An toàn, vệ sinh lao động Trung ương phối hợp với Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam và Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh tổ chức Lễ phát động Tháng Công nhân và Tháng hành động về an toàn vệ sinh lao động (ATVSLĐ) năm 2026.

Phát biểu tại buổi lễ, ông Lê Minh Trí - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Nội chính Trung ương cho biết, sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dành sự quan tâm đặc biệt đối với giai cấp công nhân và người lao động. Người khẳng định “Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội thì phải có con người xã hội chủ nghĩa”– trong đó, công nhân là lực lượng nòng cốt. Tư tưởng đó đã được các thế hệ lãnh đạo Đảng, Nhà nước kế thừa và phát triển nhất quán trong suốt quá trình đổi mới đất nước, với quan điểm xuyên suốt “Lấy con người là trung tâm, là chủ thể, là mục tiêu, động lực và nguồn lực quan trọng cho sự phát triển”.

Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng tiếp tục khẳng định “Xây dựng và phát triển đất nước nhanh, bền vững, dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo; lấy con người làm trung tâm, lấy năng suất lao động, chất lượng và hiệu quả làm thước đo chủ yếu”. Đồng thời, Đảng, Nhà nước đã ban hành và lãnh đạo, chỉ đạo, triển khai nhiều cơ chế, chính sách phát triển lực lượng lao động, đảm bảo môi trường làm việc an toàn cho người lao động.

Theo ông Lê Minh Trí, thế giới đang biến đổi rất nhanh, phức tạp, khó lường; cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng gay gắt, kéo dài; an ninh năng lượng, tăng trưởng kinh tế, thương mại toàn cầu tiềm ẩn nhiều rủi ro, thách thức. Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư tiếp tục phát triển mạnh mẽ, tác động sâu sắc đến tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội. Sự phát triển đột phá của công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo đã làm thay đổi căn bản phương thức sản xuất, mô hình tăng trưởng; các loại hình việc làm phi truyền thống, việc làm nền tảng số, vừa là cơ hội, nhưng cũng là thách thức, đòi hỏi cao hơn đối với lực lượng lao động của Việt Nam.

Trong khi đó, chất lượng nguồn nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao chưa đáp ứng được nhu cầu phát triển; nguy cơ thiếu hụt, nhất là các chuyên gia đầu ngành, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn...; năng suất lao động vẫn còn thấp hơn nhiều nước trong khu vực, chậm được cải thiện. Một bộ phận người lao động, nhất là lao động phi chính thức chưa có việc làm bền vững; nhu cầu về nhà ở và các thiết chế cơ bản của công nhân, người lao động còn rất lớn nhưng chưa được đáp ứng. Điều kiện làm việc ở nhiều cơ sở còn hạn chế; tình trạng nhà xưởng chật hẹp, máy móc, thiết bị, công nghệ lạc hậu, an toàn, vệ sinh lao động chưa bảo đảm, tiềm ẩn nhiều nguy cơ xảy ra tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp cho người lao động.

Quá trình chuyển dịch cơ cấu lao động diễn ra nhanh, với một bộ phận khá lớn lao động từ khu vực nông nghiệp chuyển sang khu vực công nghiệp, dịch vụ, nhưng còn hạn chế về kỹ năng nghề, kỷ luật và tác phong công nghiệp, tiềm ẩn nhiều rủi ro về an toàn, vệ sinh lao động. Việc tuân thủ quy định về an toàn, vệ sinh lao động tại nhiều cơ sở chưa nghiêm; việc giảm thiểu tai nạn lao động chưa được cải thiện, còn xảy ra các vụ tai nạn lao động nghiêm trọng làm chết và bị thương nhiều người, nhất là ở các lĩnh vực xây dựng, điện, khai thác, khoáng sản... (trung bình mỗi năm xảy ra trên 7.000 vụ tai nạn lao động, làm mất và bị thương hơn 600 người)... Bên cạnh đó, biến đổi khí hậu tiếp tục diễn biến ngày càng nghiêm trọng, làm gia tăng các yếu tố nguy hiểm, có hại cho môi trường lao động.

Nâng cao hơn nữa hiệu quả công tác đối thoại và thương lượng tập thể

Năm 2026 đánh dấu thời điểm khởi đầu một giai đoạn phát triển mới của đất nước, năm đầu tiên triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng. Trên tinh thần đó, ông Lê Minh Trí đề nghị các cấp ủy đảng, chính quyền, các ban, bộ, ngành từ Trung ương đến địa phương, tổ chức công đoàn, các doanh nghiệp và toàn thể người lao động hãy phát huy tinh thần bất diệt của Ngày Quốc tế Lao động 1.5, đề cao trách nhiệm và làm tốt hơn nữa công tác quản lý, đại diện, chăm lo đời sống, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động; đồng thời, quan tâm, tập trung triển khai thực hiện một số nhiệm vụ sau đây:

Một là, khơi dậy và nuôi dưỡng mạnh mẽ truyền thống yêu nước, tinh thần đoàn kết, ý chí tự chủ, tự cường, tự hào dân tộc trong đội ngũ công nhân, người lao động trên cả nước. Tiếp tục xây dựng, hoàn thiện đồng bộ thể chế, chính sách phát triển kinh tế xã hội; thực hiện đồng bộ giải pháp thúc đẩy phát triển kinh tế, tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn, nút thắt, khơi thông mọi nguồn lực; khẩn trương rà soát để cắt giảm, đơn giản hóa các thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất kinh doanh phát triển, khuyến khích khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi cơ cấu và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tạo thêm nhiều việc làm và sinh kế cho người lao động, người dân.

Tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách về lao động, việc làm, tiền lương, an toàn, vệ sinh lao động, tạo hành lang pháp lý cho việc phát triển và sử dụng nguồn nhân lực, thu hút, trọng dụng nhân tài, các chuyên gia, lao động có trình độ chuyên môn cao. Ưu tiên phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực mới để nâng cao năng suất lao động quốc gia, gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng. Đảm bảo việc làm bền vững, nâng cao mức sống, cải thiện điều kiện làm việc của công nhân. Tập trung triển khai hiệu quả và mở rộng hệ thống các chính sách phúc lợi và an sinh xã hội, quan tâm tới bảo hiểm xã hội, nhà ở, trường học, nhà trẻ, mẫu giáo, y tế, giáo dục và các thiết chế văn hóa khác, góp phần không ngừng nâng cao đời sống văn hoá tinh thần của công nhân, người lao động.

Hai là, nâng cao nhận thức và trách nhiệm về an toàn, vệ sinh lao động, tạo động lực và lan tỏa văn hóa an toàn trong toàn xã hội. Chủ động cải thiện điều kiện làm việc, kiểm soát rủi ro, phòng ngừa tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp. Thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư công nghệ, quản trị an toàn gắn với chuyển đổi số. Bảo đảm thực hiện đầy đủ, kịp thời các chế độ, chính sách về tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp. Chăm lo, hỗ trợ thiết thực cho người lao động và gia đình họ, góp phần giữ vững ổn định xã hội và phát triển bền vững đất nước.

Ba là, nghiên cứu ban hành chiến lược xây dựng giai cấp công nhân gắn với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội; cụ thể hoá định hướng xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam hiện đại, lớn mạnh, gắn với sự phát triển của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Chú trọng nâng cao trình độ văn hóa, học vấn, chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp, tác phong công nghiệp và kỷ luật lao động để giai cấp công nhân Việt Nam ngày càng thích ứng, phát triển, làm chủ tri thức, khoa học, công nghệ, hội nhập quốc tế; không ngừng phát huy sáng kiến, đổi mới sáng tạo trong kỷ nguyên phát triển mới.

Tăng cường vai trò của tổ chức công đoàn trong việc chăm lo đời sống, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công nhân, người lao động. Nâng cao hơn nữa hiệu quả công tác đối thoại và thương lượng tập thể, đặc biệt là những vấn đề về tiền lương, bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động, cải thiện điều kiện làm việc, thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi, chăm sóc sức khỏe. Công nhân, người lao động an toàn, chính là thước đo hiệu quả hoạt động của tổ chức công đoàn.

Bốn là, các cơ quan quản lý nhà nước từ Trung ương đến địa phương tiếp tục đổi mới quản lý, nâng cao hiệu quả công tác an toàn vệ sinh lao động, đồng thời phối hợp với công đoàn các cấp tăng cường hướng dẫn thanh tra, kiểm tra việc tuân thủ pháp luật về an toàn vệ sinh lao động, chú trọng đánh giá môi trường lao động, đặc biệt là nơi có điều kiện lao động nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm, kịp thời có biện pháp ngăn ngừa, cải thiện điều kiện lao động, đảm bảo quyền và lợi ích chính đáng của công nhân, người lao động.

“Với sự quyết tâm cao, nỗ lực lớn và cùng nhau hành động, tôi đề nghị trong thời gian tới, Chính phủ, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam chỉ đạo Bộ Nội vụ, tổ chức công đoàn và các tỉnh, thành phố, các doanh nghiệp tích cực chăm lo đời sống việc làm, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công nhân, viên chức, người lao động. Công nhân, người lao động tiếp tục nỗ lực, phát huy truyền thống tốt đẹp, tinh thần đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất lao động trong sản xuất, đóng góp mạnh mẽ vào mục tiêu tăng trưởng hai con số, phát triển kinh tế xã hội và phát triển đất nước nhanh, bền vững trong thời gian tới”, ông Lê Minh Trí bày tỏ.