Đường sắt cao tốc Hà Nội - Quảng Ninh, kích hoạt động lực vùng

Sẵn sàng cho ngày khởi công

Trao đổi với Báo Lao Động, ông Vũ Văn Diện - Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Quảng Ninh - khẳng định, địa phương đang tích cực phối hợp với các đơn vị liên quan để tổ chức lễ khởi công dự án hạ tầng giao thông hiện đại, có ý nghĩa quan trọng trong việc tái định hình cấu trúc phát triển toàn vùng Bắc Bộ. Đây là sự kiện có ý nghĩa đặc biệt đối với Quảng Ninh và cả nước trong giai đoạn phát triển mới. Hiện công tác chuẩn bị mặt bằng cơ bản hoàn tất; các sở, ngành tiếp tục phối hợp triển khai công tác lễ tân, hậu cần, đảm bảo an ninh trật tự, y tế, điện nước…

Theo ông Diện, khi đi vào vận hành, tuyến đường sắt sẽ rút ngắn thời gian di chuyển giữa Hà Nội và Quảng Ninh xuống khoảng 30 phút, đồng thời mở ra không gian phát triển mới cho cả khu vực.

Những ngày qua, chính quyền và người dân tại các khu vực dự án đi qua đều bày tỏ sự phấn khởi, kỳ vọng tuyến đường sắt sớm được triển khai và đưa vào khai thác vào năm 2028.

Tuyến đi qua các địa bàn như Mạo Khê, Hoàng Quế, Yên Tử, Uông Bí, Đông Mai, Hà An và Tuần Châu (Quảng Ninh), trong đó có ga Yên Tử nằm gần khu danh thắng Yên Tử. Theo quy hoạch, dự án cần thu hồi khoảng 28ha đất, liên quan đến 210 hộ dân.

Chính quyền địa phương đã thành lập ban chỉ đạo, tổ công tác và triển khai chiến dịch cao điểm 100 ngày đêm, tập trung hoàn thiện hồ sơ địa chính, xác định nguồn gốc đất, tuyên truyền chính sách và chuẩn bị phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

Ông Bùi Hoàng Giang - Tỉnh ủy viên, Bí thư phường Yên Tử - chia sẻ, người dân đồng thuận cao với chủ trương triển khai dự án và sẵn sàng bàn giao mặt bằng khi hoàn tất thủ tục. Quảng Ninh dự kiến dành hơn 2.500 tỉ đồng cho công tác giải phóng mặt bằng phục vụ dự án.

Động lực phát triển vùng

Ở góc độ hạ tầng, dự án này còn mang ý nghĩa hoàn thiện hệ sinh thái giao thông đa phương thức cho Quảng Ninh. Địa phương này vốn đã sở hữu hệ thống cảng biển, sân bay quốc tế và mạng lưới cao tốc tương đối đồng bộ. Tuy nhiên, thiếu vắng đường sắt tốc độ cao khiến khả năng kết nối chưa thực sự tối ưu. Khi tuyến đường sắt đi vào vận hành, bức tranh hạ tầng sẽ được hoàn thiện, tạo ra lợi thế vượt trội về logistics và thu hút đầu tư.

Một trong những lĩnh vực được hưởng lợi trực tiếp là du lịch. Trong nhiều năm, dù Hạ Long có sức hút lớn, nhưng việc di chuyển vẫn là yếu tố khiến du khách, đặc biệt là khách quốc tế, cân nhắc. Khi thời gian đi lại chỉ còn khoảng 30 phút, Hạ Long hoàn toàn có thể trở thành điểm đến trong ngày từ Hà Nội. Điều này không chỉ gia tăng lượng khách mà còn tạo điều kiện phát triển các loại hình du lịch cao cấp như nghỉ dưỡng dài ngày, du lịch MICE hay các dịch vụ trải nghiệm cao cấp.

Theo dự báo, sản lượng hành khách có thể đạt hơn 2 triệu lượt ngay khi khai thác và tăng lên trên 15 triệu lượt vào năm 2050. Tuy nhiên, theo đánh giá của các chuyên gia, tác động sâu hơn của dự án nằm ở thị trường bất động sản và phân bố dân cư. Trong bối cảnh Hà Nội đang chịu áp lực lớn về dân số và hạ tầng, xu hướng giãn dân sang các khu vực lân cận thì không chỉ giúp giảm tải cho đô thị trung tâm mà còn tạo ra động lực phát triển mới cho các địa phương vệ tinh. Đồng thời, tuyến đường sắt cũng thúc đẩy sự dịch chuyển của lao động chất lượng cao.

Khi việc đi lại trở nên thuận tiện, các doanh nghiệp có thể mở rộng không gian hoạt động, thu hút nhân lực từ nhiều địa phương khác nhau. Theo thiết kế, tuyến có điểm đầu tại ga Cổ Loa (Hà Nội), điểm cuối tại ga Hạ Long Xanh; đi qua các ga trung chuyển Gia Bình (Bắc Ninh), Ninh Xá (Hải Phòng), Yên Tử (Quảng Ninh) và có depot tại ga cuối.