Tranh cãi quanh việc cấp sổ đỏ cho cụ bà 84 tuổi ở Kỳ Anh
Hà Tĩnh - Nộp hồ sơ đề nghị cấp chứng nhận quyền sử dụng đất nhưng bị từ chối, cụ bà 84 tuổi bức xúc cho rằng, cách giải quyết của chính quyền gây tranh cãi.
Bức xúc vì bị từ chối cấp sổ đỏ
Bà Trương Thị Giên (84 tuổi, trú tại thôn Phú Long, xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh) cho biết, bà sinh ra và lớn lên ở thôn Phú Long, xã Kỳ Phú (cũ), nay là xã Kỳ Anh.
Đến tuổi trưởng thành, bà lấy chồng, sinh được 2 con. Sau khi vợ chồng ly hôn, bà vào miền Nam làm công nhân nông trường cà phê ở tỉnh Đắk Lắk.
Năm 2000, bà trở về quê được Hợp tác xã Phú Long cấp cho một mảnh đất mà bà đang sinh sống. Đây là thửa đất số 668, tờ bản đồ số 08 với diện tích 417,8m2 tại thôn Phú Long, xã Kỳ Anh.
Sau khi được cấp đất, bà Giên làm nhà ở, sinh sống đến năm 2011 thì bão lớn làm sập nhà. Không còn nhà ở, một mình không có tiền làm lại nhà, bà Giên đành vào sinh sống với gia đình người con trai ở tỉnh Đắk Lắk.
Đến năm 2023, bà Giên trở về quê, được sự giúp đỡ của bà con, hàng xóm xây lại căn nhà nhỏ để ở.
Tháng 10.2025, bà Trương Thị Giên làm hồ sơ đề nghị cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (CNQSDĐ) lần đầu cho thửa đất mà mình đang sinh sống.
Tuy nhiên, Phòng Kinh tế UBND xã Kỳ Anh đã có văn bản số 87, ngày 28.12.2025 từ chối giải quyết cấp giấy chứng nhận.
Nội dung văn bản nêu: Theo kê khai nguồn gốc đất được làm nhà năm 2000, đến năm 2011 sập nhà không sử dụng, đến năm 2023 làm nhà trở lại để ở. Như vậy, thửa đất của bà Giên sử dụng không ổn định theo quy định tại khoản 38 Luật Đất đai năm 2024.
Văn bản trên còn cho rằng, Luật Đất đai năm 2024 và các văn bản hướng dẫn thi hành không quy định việc cấp giấy CNQSDĐ đối với các trường hợp sử dụng đất làm nhà ở sau ngày 1.7.2014.
Sau khi dẫn các quy định nêu trên, Phòng Kinh tế UBND xã Kỳ Anh đã trả hồ sơ kê khai, đăng ký đề nghị cấp giấy CNQSDĐ của bà Giên.
Văn bản còn yêu cầu công dân giữ nguyên hiện trạng sử dụng đất, không được xây dựng mới, cơi nới thêm ngoài công trình hiện có.
Bị từ chối giải quyết hồ sơ cấp CNQSDĐ nêu trên, bà Trương Thị Giên bức xúc cho rằng, xã đã xử lý không thỏa đáng, gây ra nhiều tranh cãi trong nhận thức, áp dụng quy định của Luật về khái niệm "sử dụng ổn định".
Bởi, do nguyên nhân khách quan, bất khả kháng là nhà bị bão làm đổ, không có tiền dựng lại nhà nên bà đành phải vào miền Nam sống nương tựa vào nhà con đẻ.
Từ khi được cấp đất năm 2000 cho đến khi bà làm hồ sơ đề nghị cấp giấy CNQSDĐ, thửa đất này vẫn do bà quản lý, không xảy ra tranh chấp, không lấn chiếm, không bị xử lý vi phạm hành chính, thửa đất phù hợp với quy hoạch cấp đất ở, nơi đây đã là khu dân cư đông đúc.
Không nên áp dụng pháp luật máy móc, cứng nhắc
Trao đổi với phóng viên Báo Lao Động về việc Phòng Kinh tế UBND xã Kỳ Anh từ chối giải quyết hồ sơ cấp giấy CNQSDĐ cho bà Trương Thị Giên, ông Võ Xuân Thành - Phó Chủ tịch UBND xã Kỳ Anh - nói rằng, nếu không hài lòng với việc trả lời của Phòng Kinh tế, bà Giên có thể đến gặp lãnh đạo xã Kỳ Anh tại phiên tiếp công dân định kỳ để kiến nghị. Hoặc bà Giên có thể làm đơn kiến nghị, đơn khiếu nại để được giải quyết theo quy định.
Chiều 27.5, Luật sư Lê Đình Việt - Đoàn Luật sư TP Hà Nội nêu quan điểm: “Việc UBND xã Kỳ Anh từ chối hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của bà Trương Thị Giên với lý do thửa đất "sử dụng không ổn định" cần được xem xét lại một cách thận trọng, tránh áp dụng pháp luật máy móc, cứng nhắc.
Theo Luật sư Lê Đình Việt, với đất ở, không nên hiểu "sử dụng ổn định" theo nghĩa người dân phải cư trú liên tục, có nhà ở liên tục trên đất trong mọi thời điểm.
Trường hợp bà Giên đã được cấp đất từ năm 2000, từng làm nhà và sinh sống trên đất; sau đó nhà bị bão làm sập, bản thân tuổi cao, hoàn cảnh khó khăn nên phải vào ở nhờ con là yếu tố khách quan, cần được xem xét trên tinh thần nhân văn và đúng bản chất pháp luật.
Nếu thửa đất không tranh chấp, không bị lấn chiếm, không bị thu hồi, không bị xử lý vi phạm hành chính, phù hợp quy hoạch đất ở và có căn cứ xác nhận quá trình sử dụng từ năm 2000, thì chính quyền địa phương cần linh hoạt xác minh, hướng dẫn người dân hoàn thiện hồ sơ để bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân, thay vì chỉ căn cứ vào giai đoạn nhà bị sập để kết luận đất không sử dụng ổn định.
"Điều kiện "sử dụng đất ổn định" của pháp luật đất đai nhằm ngăn chặn việc hợp thức hóa các trường hợp lấn chiếm, sử dụng đất trái phép hoặc có tranh chấp, chứ không nên được hiểu theo hướng bất lợi cho người dân trong trường hợp bị gián đoạn bởi thiên tai, tuổi già và hoàn cảnh khó khăn như vụ việc này”, Luật sư Lê Đình Việt chia sẻ.
