Sửa Luật tiếp cận thông tin, mở rộng quyền tiếp cận thông tin của người dân
Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi) hướng tới mở rộng quyền tiếp cận thông tin của người dân, chuyển từ cơ chế “cung cấp theo yêu cầu” sang “chủ động công khai”.
Mở rộng quyền tiếp cận thông tin của người dân
Sáng 9.4, tiếp tục Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội nghe Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày tờ trình dự án Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi).
Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, việc sửa đổi dự án Luật nhằm tiếp tục thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng về phát huy rộng rãi dân chủ xã hội chủ nghĩa, quyền làm chủ của Nhân dân, bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của công dân; tăng cường trách nhiệm giải trình, công khai, minh bạch trong hoạt động của các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập, góp phần phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí.
Dự thảo Luật gồm 4 chương, 31 điều (giảm 1 chương, 6 điều so với Luật Tiếp cận thông tin năm 2016). Một số nội dung cơ bản của Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi) gồm: Sửa đổi các quy định về tên và trách nhiệm của các cơ quan cho phù hợp với tên gọi và mô hình tổ chức sau sắp xếp (ví dụ Văn phòng Đoàn đại biểu Quốc hội và HĐND cấp tỉnh); Điều chỉnh phạm vi thông tin mà UBND cấp xã có trách nhiệm cung cấp (Điều 10); không quy định cụ thể cơ quan đầu mối thực hiện cung cấp thông tin như khoản 2 Điều 9 Luật hiện hành, mà quy định UBND cấp tỉnh, UBND cấp xã xác định đơn vị đầu mối cung cấp thông tin cho công dân (điểm d và điểm e khoản 2 Điều 10).

Dự thảo Luật cũng sửa đổi các quy định về thông tin công dân không được tiếp cận và thông tin công dân được tiếp cận có điều kiện (Điều 15 và Điều 16) để bảo đảm cụ thể, đầy đủ, rõ ràng hơn và thống nhất, đồng bộ với quy định của pháp luật có liên quan. Việc tiếp cận thông tin thuộc dữ liệu cá nhân thực hiện theo quy định của pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân. Việc tiếp cận có điều kiện đối với tài liệu lưu trữ quý hiếm thực hiện theo quy định của pháp luật về lưu trữ…
Tiếp tục rà soát, nghiên cứu, bổ sung các thông tin bắt buộc phải công khai trên nền tảng số
Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban cơ bản tán thành với các nội dung của dự thảo Luật nhưng đề nghị tiếp tục nghiên cứu, mở rộng phạm vi điều chỉnh đối với các tổ chức khác có sử dụng ngân sách nhà nước, tài chính, tài sản công (như các tổ chức chính trị - xã hội; các hội quần chúng được Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ…) nhằm bảo đảm đáp ứng nhu cầu tiếp cận thông tin ngày càng cao của công dân.
Về thông tin không được tiếp cận (Điều 15) và thông tin được tiếp cận có điều kiện (Điều 16), dự thảo quy định 6 nhóm thông tin không được tiếp cận và 4 nhóm thông tin được tiếp cận có điều kiện. Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cơ bản tán thành nhưng đề nghị rà soát kỹ các thuật ngữ định tính như "gây nguy hại", "việc nội bộ" để tránh gây khó khăn khi thực hiện.

Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu bổ sung đối tượng yếu thế khác (như người cao tuổi, người nghèo, trẻ em, người có hoàn cảnh khó khăn…) cũng được áp dụng các quy định đặc thù tại Điều 7, bảo đảm tốt hơn quyền tiếp cận thông tin của công dân.
Tiếp tục rà soát, nghiên cứu, bổ sung các thông tin bắt buộc phải công khai trên nền tảng số; các thông tin công dân không được tiếp cận và được tiếp cận có điều kiện để bảo đảm đồng bộ với pháp luật hiện hành và bảo đảm tốt hơn quyền tiếp cận thông tin của công dân.
Tiếp tục rà soát, chỉnh lý một số nội dung của dự thảo Luật theo hướng quy định khái quát, mang tính nguyên tắc và giao Chính phủ quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành để thực hiện đúng yêu cầu đổi mới tư duy trong xây dựng pháp luật…



