Đề xuất thay đổi căn cứ để Chủ tịch UBND cấp xã thành lập Hội đồng phổ biến pháp luật
Việc sửa quy định về căn cứ để Chủ tịch UBND cấp xã quyết định thành lập Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật nhằm tạo cơ sở pháp lý rõ ràng.
Theo Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu, Ủy ban đề nghị thay đổi căn cứ để Chủ tịch UBND cấp xã quyết định thành lập Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật. Ảnh: Media.quochoi.vn
Sáng 3.8, Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI chính thức khai mạc.
Trong phiên khai mạc, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đã thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày tờ trình về 2 dự án Luật, gồm: Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước.
Ngay sau đó, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội (UBPLTP) đã trình bày báo cáo thẩm tra về 2 dự án Luật trên.
Liên quan đến dự án Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi), Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm UBPLTP của Quốc hội Phan Chí Hiếu cho hay, UBPLTP tán thành sự cần thiết, mục đích xây dựng Luật; cơ bản tán thành với phạm vi sửa đổi, bổ sung của dự án luật.
Theo ông Phan Chí Hiếu, nội dung của dự án luật cơ bản phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng; bảo đảm tính hợp hiến, tính thống nhất với hệ thống pháp luật, tính tương thích với các điều ước quốc tế có liên quan và đã có các quy định thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Bên cạnh đó, UBPLTP cũng đề cập đến một số ý kiến để đề nghị Chính phủ chỉ đạo tiếp tục rà soát đối với dự án Luật trên.
Trong dự thảo Luật hiện hành, việc thành lập Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) được quy định “Có thể được thành lập ở cấp xã do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã quyết định theo hướng dẫn của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh".
Nhiều ý kiến trong UBPLTP đề nghị quy định Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã có thể quyết định thành lập Hội đồng theo “quy định của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh” thay cho theo “hướng dẫn của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh”.
Theo UBPLTP, việc thay đổi như trên nhằm tạo cơ sở pháp lý rõ ràng, minh bạch trong việc thành lập Hội đồng phối hợp PBGDPL ở cấp xã, bảo đảm phù hợp quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL).
Cũng có ý kiến đề nghị quy định “cứng” việc thành lập Hội đồng này ở cấp xã do đây là cấp chính quyền gần dân nhất và cấp xã sau sắp xếp có quy mô lớn.
Về quy định đối tượng đặc thù (Điều 16), đa số ý kiến trong UBPLTP nhất trí với quy định về đối tượng đặc thù như của dự thảo Luật. Bên cạnh đó, có ý kiến đề nghị tiếp tục làm rõ hơn tiêu chí, nguyên tắc xác định thế nào là “khó khăn, hạn chế trong tiếp cận pháp luật” để làm căn cứ giao Chính phủ quy định chi tiết nhóm đối tượng đặc thù này, bảo đảm tính minh bạch, thống nhất trong tổ chức thực hiện.
Ngoài ra, trong Luật chỉ quy định về tiêu chí, nguyên tắc xác định đối tượng đặc thù và giao Chính phủ xác định cụ thể các đối tượng đặc thù để bảo đảm kịp thời, phù hợp với yêu cầu thực tế.
Điều 16. Đối tượng đặc thù
1. Người dân tộc thiểu số; người dân cư trú ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.
2. Người lao động trong khu công nghiệp, khu chế xuất; người lao động có mức lương bằng mức lương tối thiểu vùng theo quy định của pháp luật.
3. Người bị bạo lực, người có hành vi bạo lực trong vụ việc bạo lực gia đình, bạo lực học đường hoặc bạo lực khác; nạn nhân của hành vi mua bán người.
4. Người khuyết tật.
5. Người thuộc hộ nghèo, người thuộc hộ cận nghèo.
6. Người cao tuổi.
7. Người đang chấp hành hình phạt tù, người bị phạt tù được hưởng án treo, người bị phạt cải tạo không giam giữ, người chấp hành xong hình phạt tù đang tái hòa nhập cộng đồng; người đang bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính.
8. Đối tượng khác có khó khăn, hạn chế trong tiếp cận pháp luật do Chính phủ quy định.
Bên cạnh đó, UBPLTP đề nghị nghiên cứu, quy định rõ hơn nguyên tắc, yêu cầu đối với hoạt động truyền thông chính sách để tránh tác động của dư luận đến quá trình xem xét, quyết định của cơ quan phê duyệt chính sách hoặc cơ quan ban hành VBQPPL, đồng thời quy định rõ hơn về truyền thông chính sách, bảo đảm không trùng lặp với việc lấy ý kiến đối với các dự án, dự thảo văn bản trong quá trình xây dựng pháp luật, tránh sự trùng lặp, lãng phí nguồn lực.
Dự kiến nếu được thông qua, Luật này sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 1.3.2027.
