Đề xuất bổ sung quy định cấm tham gia đấu giá đối với người đã trúng đấu giá nhưng ‘bỏ cọc’

Bổ sung quy định về hủy kết quả đấu giá trong một số trường hợp

Ngày 28/7, tại Phiên họp thứ 4, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi).

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, dự thảo Luật gồm 7 chương, 69 điều, sửa đổi một số nội dung cơ bản. Về tiêu chuẩn đấu giá viên, dự thảo luật quy định các cá nhân có trình độ đại học trở lên trong tất cả các ngành, lĩnh vực đều có thể trở thành đấu giá viên thay vì hạn chế trình độ đại học trong một số lĩnh vực như luật, kinh tế, tài chính, ngân hàng, quản trị kinh doanh như luật hiện hành.

Điều này phù hợp với định hướng khuyến khích, thúc đẩy việc đấu giá tài sản thuộc sở hữu của tổ chức, cá nhân tự nguyện lựa chọn thông qua bán đấu giá và thông lệ nghề đấu giá các nước trên thế giới.

Về doanh nghiệp đấu giá tài sản, dự thảo luật quy định việc thành lập, tổ chức và hoạt động của doanh nghiệp đấu giá tài sản trên cơ sở luật hóa quy định của Nghị quyết số 66.18/NQ-CP năm 2026 của Chính phủ về phân quyền, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và đầu tư kinh doanh. Theo đó, doanh nghiệp đấu giá tài sản được thành lập, tổ chức hoạt động theo quy định của pháp luật về doanh nghiệp, có đăng ký ngành nghề kinh doanh dịch vụ đấu giá tài sản.

Về trình tự, thủ tục đấu giá tài sản và pháp luật quy định phải bán thông qua đấu giá, Bộ trưởng Bộ Tư pháp cho biết, dự thảo luật quy định trình tự, thủ tục đấu giá chặt chẽ, bảo đảm tính khả thi và hợp lý. Trong đó, yêu cầu niêm yết tại UBND cấp xã đối với tài sản là bất động sản. Quy định xử lý khó khăn, vướng mắc về đấu giá quyền sử dụng đất trong trường hợp giao đất ở theo quy định Luật Đất đai.

Bổ sung quy định người tham gia đấu giá đã nộp hồ sơ, tiền đặt trước hợp lệ và tham dự phiên đấu giá thì được coi như đã đồng ý mua tài sản bằng với giá khởi điểm nhằm hạn chế tình trạng "cò mồi", người không có nhu cầu mua thực sự nhưng vẫn tham dự đấu giá để trục lợi. Sửa đổi, bổ sung trình tự các bước tiến hành phiên đấu giá chặt chẽ và logic, bảo đảm tính khách quan, minh bạch. Quy định thủ tục đấu giá rút gọn theo hướng đơn giản, thuận lợi hơn đối với một số tài sản đấu giá có giá khởi điểm nhỏ hoặc phải xử lý nhanh. Bổ sung quy định về hủy kết quả đấu giá trong một số trường hợp để bảo đảm phù hợp với quy định pháp luật có liên quan...

Ngoài ra, dự thảo luật sửa đổi, bổ sung quy định về các hành vi bị nghiêm cấm, quyền, nghĩa vụ của đấu giá viên, tổ chức hành nghề đấu giá tài sản và một số quy định cụ thể khác.

Về trình tự, thủ tục đấu giá tài sản tự nguyện của cá nhân, tổ chức, dự thảo luật đã bổ sung một chương mới, chương riêng quy định về trình tự, thủ tục đấu giá đối với tài sản tự nguyện của cá nhân, tổ chức. Trong đó, cá nhân, tổ chức có tài sản tự nguyện có thể thỏa thuận trình tự, thủ tục đấu giá phù hợp, linh hoạt, được lựa chọn hình thức, phương thức đấu giá phù hợp để bán tài sản. Đồng thời, quy định tổ chức hành nghề đấu giá có quyền hợp tác với tổ chức đấu giá tài sản trong và ngoài nước trong việc đấu giá tài sản tự nguyện nhằm tạo cơ sở pháp lý đồng bộ, thống nhất, đầy đủ cho việc đấu giá các loại tài sản tự nguyện phù hợp với thông lệ quốc tế về nghề đấu giá.

Ngoài ra, về chế tài xử lý người trúng đấu giá, dự thảo luật bổ sung quy định cấm tham gia đấu giá đối với người trúng đấu giá nhưng bỏ cọc trên cơ sở luật hóa quy định Nghị quyết số 66.11/NQ-CP nhằm góp phần khắc phục tình trạng tham gia đấu giá nhằm mục đích trục lợi, gây ảnh hưởng xấu đến thị trường bất động sản.

Đồng thời, bổ sung chế tài người trúng đấu giá có hành vi vi phạm quy định của Luật Đấu giá tài sản dẫn đến kết quả đấu giá không được phê duyệt hoặc hủy quyết định phê duyệt kết quả đấu giá tài sản thì không được nhận lại khoản tiền đặt cọc để bảo đảm việc thực hiện nghĩa vụ bồi thường thiệt hại do kết quả đấu giá bị hủy.

Cần rà soát, hoàn thiện quy định về trình tự, thủ tục đối với từng hình thức đấu giá

Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát để bảo đảm thống nhất với Hiến pháp và các luật có liên quan, nhất là Luật Đất đai, Luật Quản lý, sử dụng tài sản công, Luật Thi hành án dân sự, Luật Địa chất và khoáng sản, Luật Giao dịch điện tử và các luật chuyên ngành khác có quy định về đấu giá tài sản.

Về đấu giá trực tuyến, cơ quan chủ trì thẩm tra đề nghị tiếp tục làm rõ vị trí, chức năng, phạm vi quản lý của Cổng Đấu giá tài sản quốc gia và Hệ thống đấu giá trực tuyến; cơ chế kết nối, chia sẻ dữ liệu; trách nhiệm của các cơ quan quản lý và tổ chức vận hành hệ thống; bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng và tránh đầu tư trùng lặp.

Đối với quy định đấu giá viên và tổ chức hành nghề đấu giá tài sản, Ủy ban Kinh tế và Tài chính cho rằng cần hoàn thiện các quy định theo hướng đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ, tạo thuận lợi cho hoạt động đầu tư, kinh doanh nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước, nâng cao chất lượng dịch vụ đấu giá và tính chuyên nghiệp của hoạt động đấu giá.

Về Hội đồng đấu giá tài sản nghiên cứu theo hướng chỉ áp dụng đối với các trường hợp thật sự cần thiết theo quy định của pháp luật; đồng thời tiếp tục phát huy vai trò của các tổ chức hành nghề đấu giá tài sản. Cùng với đó, Ủy ban Kinh tế và Tài chính cho rằng, cơ quan soạn thảo cần rà soát, hoàn thiện quy định về trình tự, thủ tục đối với từng hình thức đấu giá nhằm bảo đảm công khai, minh bạch, thuận lợi cho người tham gia đấu giá nhưng vẫn kiểm soát chặt chẽ quá trình tổ chức đấu giá, nhất là đối với đấu giá trực tuyến.

Một số quy định liên quan tới hủy kết quả đấu giá, cơ quan chủ trì thẩm tra cho rằng cần rà soát căn cứ, thẩm quyền, trình tự, thủ tục hủy kết quả đấu giá; bảo đảm xử lý kịp thời các trường hợp vi phạm, hạn chế phát sinh khiếu nại, khiếu kiện và bảo đảm tính ổn định của các giao dịch dân sự.