Sự nghiệp của Thanh Lam - Diva đầu tiên được nhận danh hiệu NSND

Mới đây, Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch đã ban hành Kế hoạch xét tặng danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân (NSND), Nghệ sĩ ưu tú (NSƯT) lần thứ 11. Theo đó, lộ trình xem xét trao tặng danh hiệu năm nay sẽ kéo dài gần trọn năm 2027.

Ở tại Hội đồng cấp cơ sở, các nghệ sĩ đang hoàn thiện hồ sơ để gửi lên cấp trên.

Ngoài những nghệ sĩ thuộc biên chế nhà nước, nghệ sĩ tự do, nghệ sĩ làm việc tại các đơn vị nghệ thuật ngoài công lập đều có quyền nộp hồ sơ xét tặng nếu đáp ứng đủ tiêu chuẩn theo quy định.

Vào đợt xét duyệt danh hiệu NSƯT, NSND lần thứ 10 (năm 2023), Thanh Lam được phong tặng danh hiệu NSND và trở ca sĩ tự do đầu tiên được phong tặng danh hiệu này (năm 2007, chị được phong tặng danh hiệu NSƯT).

Trong suốt hơn 40 năm hoạt động nghệ thuật, Thanh Lam đạt được nhiều giải thưởng về âm nhạc như Ca sĩ được yêu thích nhất tại Festival Âm nhạc La Habana (Cuba) năm 1989.

Năm 1998, Thanh Lam đoạt giải Giọng hát vàng tại Liên hoan Giọng hát vàng ASEAN 1998 tổ chức ở Hà Nội, liên tục nằm trong top ca sĩ được yêu thích nhất của Làn sóng xanh...

Tính đến hiện tại, nữ diva đã phát hành hơn 20 album phòng thu cá nhân, trong đó có những album được giới chuyên môn đánh giá rất cao, tiêu biểu: Album "Ru mãi ngàn năm" (2000) từng thắng "Album của năm" tại giải Cống hiến 2005, hay các album Thanh Lam & Hà Trần (2004), "Nắng lên" (2005), "Nơi bình yên" (2009)… cũng nhận được đề cử tại hạng mục này.

Chị cũng tổ chức nhiều live show ghi được dấu ấn mạnh mẽ như "Em và tôi" (1999), "Em tôi" (2006), "Lam xưa" (2007)…

Thanh Lam còn xuất hiện trong hàng loạt album hợp tác cùng các nghệ sĩ khác như Hồng Nhung, Trần Thu Hà, Tùng Dương…

Thanh Lam tên thật là Đoàn Thanh Lam sinh năm 1969 tại Hà Nội. Ca sĩ xuất thân trong gia đình giàu truyền thống nghệ thuật, bố là nhạc sĩ Thuận Yến, mẹ là nghệ sĩ đàn bầu - NSƯT Thanh Hương.

Từ lúc lên 3 tuổi, Thanh Lam đã được bố dạy hát và nghe đàn piano. Năm Thanh Lam 7 tuổi, mẹ dạy cho nữ ca sĩ chơi đàn thập lục, tập hát các bài dân ca Việt Nam.

Năm 9 tuổi (1978), ca sĩ Thanh Lam được tuyển chọn vào Nhạc viện Hà Nội theo học môn đàn tỳ bà hệ 11 năm, đồng thời tham gia ca hát trong đội Chim Sơn Ca của Đài Tiếng nói Việt Nam và đội Họa Mi của Cung Văn hóa Thiếu nhi Hà Nội.

Năm 1985, Thanh Lam dừng việc học đàn tỳ bà, chuyển sang học khoa Thanh nhạc, hệ Trung cấp tại Nhạc viện Hà Nội.

Đây là bước ngoặt quan trọng có tính chất quyết định cho con đường nghệ thuật của chị sau này.

Song song việc học, Thanh Lam cùng với ca sĩ Thái Bảo thành lập nhóm nhạc Bồ Câu Trắng đi biểu diễn khắp nơi (năm 1985-1987).

Khoảng thời gian năm 1985-1991, trong vai trò là ca sĩ của Đoàn ca múa nhạc nhẹ Trung ương, chị được đi biểu diễn ở nhiều nước trên thế giới như: Đức, Nga, Bulgaria, Trung Quốc, Cuba, Hà Lan, Hungary, Romania…

Kể từ đó, Thanh Lam dấn thân vào con đường ca hát chuyên nghiệp và gặt hái nhiều thành công.

Suốt thập niên 1990, Thanh Lam "làm mưa làm gió" với loạt hit của các nhạc sĩ Dương Thụ, Thanh Tùng, Quốc Trung…

Những ca khúc nổi tiếng của chị được khán giả yêu thích như: "Cho em một ngày", "Giọt nắng bên thềm", "Đánh thức tầm xuân", "Chiều xuân", "Hoa cỏ mùa xuân"…

Chị cũng thể hiện rất thành công các ca khúc do bố ruột - nhạc sĩ Thuận Yến - sáng tác như: "Chia tay hoàng hôn", "Tự sự", "Em tôi"… giúp sáng tác của ông đến gần hơn với người yêu nhạc.

Thanh Lam là một trong những nghệ sĩ đưa dòng nhạc dân gian đương đại đến gần với khán giả.

Năm 2005, chị kết hợp nhạc sĩ Lê Minh Sơn ra mắt album "Nắng lên" được giới phê bình đánh giá cao, tạo bàn đạp cho nhiều ca khúc cùng dòng xuất hiện sau đó.

Trên con đường ca nhạc, Thanh Lam đã định hình cho mình phong cách khác biệt, khó trộn lẫn.

Nhạc sĩ Lê Minh Sơn từng nhận định về chị: "Một giọng hát đầy ám ảnh, một tâm hồn mãi vẫn chưa dậy thì".

Cá tính của Thanh Lam thể hiện rất rõ qua từng bài hát mà chị lựa chọn để mang đến cho khán giả.

Nữ ca sĩ đã góp phần định hình diện mạo mới cho thị trường âm nhạc trong nước. Sự xuất hiện của chị truyền cảm hứng cho nhiều thế hệ ca sĩ trẻ sau này.