Khi sân nhà không còn là pháo đài tại Premier League

Việc biến sân nhà thành "pháo đài" từng là điều kiện tiên quyết cho mọi tham vọng vô địch Premier League. Nhưng ở thời điểm hiện tại, câu hỏi đặt ra là lợi thế sân nhà còn đáng kể như trước hay không.

Trong hai tuần gần đây tại Premier League, chỉ 4/21 trận kết thúc với chiến thắng cho đội chủ nhà - tương đương 19%. Những cái tên hiếm hoi tận dụng được lợi thế ấy là Manchester City, Crystal Palace và Aston Villa.

Danh sách những đội gặp khó trên sân nhà ngày càng dài. Tottenham Hotspur vừa thua 1-4 trước Arsenal và mới chỉ có hai chiến thắng sân nhà mùa này. Tottenham cùng Chelsea nằm trong nhóm 6 đội có điểm trung bình sân nhà thấp hơn sân khách. Trận hòa 1-1 muộn màng của Chelsea trước Burnley là lần thứ tám trong 14 trận sân nhà mùa này họ đánh rơi điểm.

Tỉ lệ thắng sân nhà toàn giải chỉ đạt 42% - mức thấp thứ năm trong lịch sử Premier League. Nhưng thực tế, xu hướng suy giảm đã diễn ra suốt thời gian qua.

Kể từ khi Football League ra đời năm 1888, tỉ lệ thắng sân nhà từng đạt đỉnh 65% vào năm 1895. Từ đó đến nay, con số này giảm dần khoảng 1/3, xuống còn 42% mùa này.

Tỉ lệ hòa từng ở mức 12% năm 1890, tăng lên đỉnh 32% vào năm 1973 trước khi giảm trở lại do tỉ lệ thắng sân khách tăng mạnh. Từ mức thấp 16% năm 1901, tỉ lệ thắng sân khách hiện đạt 31%. Và xu hướng này tăng tốc rõ rệt trong thập kỷ qua.

Mùa giải 2020-2021 bị ảnh hưởng bởi COVID-19 là bước ngoặt lớn. Khi các trận đấu diễn ra không khán giả, tỉ lệ thắng sân khách (40%) lần đầu tiên vượt tỉ lệ thắng sân nhà (38%) trong lịch sử giải đấu.

Việc thi đấu xa nhà không còn là hành trình gian nan như đầu thế kỷ 20. Di chuyển thuận tiện, điều kiện lưu trú tốt và chuẩn bị hậu cần chuyên nghiệp giúp các đội khách giảm đáng kể bất lợi.

Các đội bóng hàng đầu được hỗ trợ bởi hệ thống khoa học thể thao tiên tiến, giúp tối ưu thể lực và chiến thuật, bất kể sân nhà hay sân khách.

Trước đây, kích thước sân có thể dao động rất lớn (91-119m chiều dài, 46-91m chiều rộng), tạo lợi thế đáng kể cho đội chủ nhà. Hiện nay, tiêu chuẩn của UEFA (100-105m và 64-68m) giúp giảm sự khác biệt, trong khi công nghệ mặt cỏ hiện đại đảm bảo chất lượng đồng đều.

Mùa giải không khán giả 2020-2021 cho thấy người hâm mộ vẫn là nhân tố quan trọng. Tuy nhiên, một câu hỏi khác xuất hiện là liệu các sân vận động ngày nay có còn sự "thù địch" như trước?

Tại Tottenham Hotspur, West Ham United và một số câu lạc bộ khác, sự bất ổn từ khán đài đôi khi tạo áp lực ngược lại cho đội chủ nhà. 3 trong số những đội có thành tích sân nhà tệ nhất mùa này - Everton, Spurs và West Ham - đều đang thi đấu tại các sân vận động mới hoặc tương đối mới, làm dấy lên ý kiến cho rằng yếu tố quen thuộc vẫn có vai trò quan trọng.

Lợi thế sân nhà chưa biến mất, nhưng đã suy yếu đáng kể. Trong môi trường bóng đá hiện đại - nơi mọi thứ được chuẩn hóa, phân tích và tối ưu - khoảng cách giữa sân nhà và sân khách ngày càng bị thu hẹp.

Câu hỏi không còn là sân nhà có lợi thế hay không, mà là đội bóng nào đủ bản lĩnh và ổn định để biến lợi thế đó thành điểm số.