Hội chợ Mùa Xuân: Sắc xuân trong hương vị trà Việt

*Bức tranh sinh động của thị trường trà Tết

Nhắc đến trà Việt, không thể không nhắc tới Thái Nguyên, vùng đất thủ phủ với “tứ đại danh trà” nổi tiếng gồm Tân Cương, Trại Cài, Khe Cốc và La Bằng. Nhờ sự hội tụ hài hòa các yếu tố như thổ nhưỡng, khí hậu, kinh nghiệm canh tác, mỗi vùng hình thành nên những dòng trà chất lượng với hương vị riêng biệt.

Là một trong những đại diện tiêu biểu của vùng chè Thái Nguyên góp mặt tại Hội chợ Mùa Xuân, Hợp tác xã trà Tuyết Hương thu hút nhiều khách tham quan. Ông Nguyễn Văn Đốc, đại diện Hợp tác xã cho biết, chất lượng trà của đơn vị được khẳng định ở độ thơm, độ đậm và sự ổn định giữa các lứa chè. Nhiều khách hàng nhận xét độ đậm của trà Tuyết Hương thậm chí nhỉnh hơn so với một số dòng trà cùng phân khúc trên thị trường. Hiện nay, Hợp tác xã cung cấp đa dạng các dòng sản phẩm phục vụ nhu cầu thưởng thức hàng ngày cũng như làm quà biếu tặng cao cấp như: trà móc câu, trà tôm nõn, nõn thượng hạng, trà đinh, đinh thượng hạng… Đặc biệt, các sản phẩm quà tặng được chú trọng đầu tư mẫu mã, có đầy đủ nhãn hiệu bảo hộ và đăng ký sở hữu trí tuệ, giúp người tiêu dùng yên tâm về nguồn gốc xuất xứ.

Theo chị Minh Thùy, Công ty trà Tân Cương Xanh, khách hàng mua lẻ thường ưa chuộng các dòng trà túi lọc, trà lạng hoặc các gói nhỏ định lượng 10g, 100g đến 200g vì sự tiện lợi trong quá trình sử dụng. Về phân khúc giá, sản phẩm dao động từ hơn 300.000 đồng đến hơn 4 triệu đồng/kg. Bên cạnh trà xanh, trà ướp hương cũng khẳng định vị thế trên thị trường, điển hình như sản phẩm trà sen của Tân Cương Xanh được chứng nhận là sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp quốc gia. Hộp trà sen 200g gồm 20 gói nhỏ được nhiều người tiêu dùng lựa chọn. Tại hội chợ Mùa Xuân, đơn vị không tập trung chạy các chương trình giảm giá hay khuyến mại mà chủ yếu tư vấn, mời khách dùng thử để lan tỏa thương hiệu.

Thói quen và cách lựa chọn trà của khách hàng có sự phân hóa khá rõ rệt theo độ tuổi cũng như mức độ am hiểu về trà. Khách sành trà thường tìm kiếm các dòng sản phẩm cao cấp, trong khi phân khúc khách hàng lớn tuổi quan tâm đến các loại trà có mức giá trung bình, dao động từ 700.000 đồng đến 1 triệu đồng/kg. Bên cạnh các nhãn hiệu trà Thái Nguyên quen thuộc, thị trường còn ghi nhận sự xuất hiện của các sản phẩm trà đến từ Bắc Kạn sau quá trình sáp nhập, tạo nên sự phong phú về chỉ dẫn địa lý.

Tham quan Hội chợ Mùa Xuân, ông Nguyễn Minh Trường (phường Hà Đông, Hà Nội) cho biết, ông đến hội chợ để ủng hộ hàng Việt và tìm mua quà biếu Tết cho người thân, trong đó trà Thái Nguyên luôn là lựa chọn ưu tiên. Theo ông, ngày xuân không thể thiếu hương vị trà, đây là nét văn hóa đặc trưng của người Việt được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Ông Trường bày tỏ ấn tượng trước việc các doanh nghiệp ngày càng chú trọng đầu tư bao bì, xây dựng câu chuyện sản phẩm, qua đó giúp người tiêu dùng thêm yên tâm khi lựa chọn, đồng thời góp phần lan tỏa giá trị của trà Việt mỗi dịp xuân về.

Đánh giá chung về sức mua tại Hội chợ Mùa Xuân dịp cận Tết, đại diện một số nhãn hàng cho biết lượng khách tham quan khá đông, song sức mua chưa thực sự bùng nổ như những ngày đầu khai mạc. Nguyên nhân được lý giải là nhiều thương hiệu trà đã có hệ thống cửa hàng ổn định tại nội thành Hà Nội, khách hàng thường đến hội chợ để tham khảo, trải nghiệm, sau đó lựa chọn mua tại cửa hàng gần nhà cho thuận tiện. Dự báo, sức mua sẽ tăng mạnh hơn khi thời điểm Tết Nguyên đán đến gần.

* Shan Tuyết cổ thụ – điểm nhấn của thị trường cao cấp

Tại gian hàng công ty Trà Vạn Long trong khuôn khổ Hội chợ Mùa Xuân, anh Nguyễn Xuân Thành, Giám đốc công ty, một người có thâm niên hơn 10 năm trong nghề trà đã chia sẻ cởi mở về sự thay đổi thị hiếu thưởng trà. Trong khoảng ba năm trở lại đây, xu hướng tiêu dùng đã có sự chuyển dịch rõ rệt sang các dòng trà lên men và oxy hóa như hồng trà, bạch trà hay các loại trà ép bánh. Lý giải cho sự thay đổi này, anh Thành cho biết, các dòng trà này có ưu điểm hương vị nhẹ nhàng, êm dịu, không gây kích thích mạnh như các loại trà xanh truyền thống.

Điểm nhấn tại gian hàng là các sản phẩm trà Shan Tuyết cổ thụ có nguồn gốc từ dãy núi Tây Côn Lĩnh, Hà Giang cũ (nay thuộc tỉnh Tuyên Quang), sinh trưởng ở độ cao hơn 1.200m so với mực nước biển. Đây là loại trà phát triển hoàn toàn tự nhiên, với những cây có tuổi đời lên đến vài trăm năm, khác biệt hoàn toàn với dòng Shan Tuyết thông thường được trồng và canh tác ngắn ngày. Chính vì yếu tố "cổ thụ" và quy trình thu hái tự nhiên, giá trị của các sản phẩm này khá cao. Đặc biệt, dòng bạch trà thượng hạng tại đây đang được niêm yết với mức giá lên tới hơn 6 triệu đồng/kg. Người mua cũng cần phân biệt rõ giữa trà cổ thụ lâu năm và trà Shan Tuyết trồng đại trà (thường là cây ít năm tuổi) để hiểu đúng về giá trị của từng loại.

Từ góc nhìn của người làm nghề, anh Nguyễn Xuân Thành cho rằng có tới 80–90% người uống trà hiện nay mắc sai lầm trong cách lựa chọn. Thông thường, khách hàng có xu hướng để hương vị dẫn dắt, họ chọn trà dựa trên sự thỏa mãn của khứu giác, vị giác như thấy thơm, thấy đắng hay chát ở đầu lưỡi. Tuy nhiên, hương vị chỉ là cảm xúc nhất thời, trong khi trà khi đi vào cơ thể sẽ tác động trực tiếp đến dạ dày, gan, thận và hệ thần kinh. Do đó, việc chọn trà chỉ dựa trên hương vị là một cách đánh giá chưa đủ chính xác và, thậm chí có thể gây hại cho sức khỏe.

Theo anh Thành, không có loại trà nào tốt nhất hay ngon nhất cho tất cả mọi người, giá trị thực sự của trà nằm ở sự phù hợp với thể trạng cá nhân. Chẳng hạn, lục trà mang tính hàn không phù hợp người huyết áp thấp hoặc người cao tuổi. Ngay cả những dòng trà cổ thụ có tuổi đời hàng trăm năm, nếu cơ thể không đủ khả năng hấp thụ hàm lượng nội chất cao như caffeine, polyphenol hay axit amin, sẽ tạo áp lực cho gan và thận. Vì vậy, việc trang bị kiến thức đúng đắn về cách lựa chọn và thưởng trà là vô cùng cần thiết, giúp người tiêu dùng tìm được sản phẩm phù hợp với sức khỏe của mình.

Mặc dù có giá thành cao, song trà Shan Tuyết cổ thụ vẫn hấp dẫn khách hàng nhờ chất lượng vượt trội và giá trị đặc biệt mà khó dòng trà nào sánh được. Những cây trà cổ thụ hàng trăm năm tuổi sinh trưởng tự nhiên trên núi cao, quanh năm mây phủ, cho búp trà dày, phủ lớp lông tơ trắng, khi chế biến tạo nên hương thơm thanh khiết, vị chát dịu và hậu ngọt sâu. Trà Shan Tuyết cổ thụ còn được xem như một sản phẩm văn hóa, gắn với câu chuyện về vùng đất, con người và lối canh tác thuận theo tự nhiên.

Với việc chú trọng nâng cao chất lượng, chuẩn hóa quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn quốc tế, đồng thời xây dựng câu chuyện vùng nguyên liệu và thương hiệu bài bản, trà Shan Tuyết không chỉ khẳng định vị thế tại thị trường nội địa mà còn có thể chinh phục thị trường nước ngoài khó tính, qua đó góp phần nâng tầm vị thế trà Việt trên bản đồ trà thế giới./.

Phương Thanh