Dự thảo nghị định ưu tiên phục hồi, bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống có nguy cơ mai một

Đây là một số nội dung trong dự thảo Nghị định quy định về bảo tồn và phát triển văn hóa các dân tộc thiểu số đang được Bộ VHTT&DL lấy ý kiến rộng rãi của nhân dân.

Theo Bộ VHTT&DL, Đảng và Nhà nước luôn xác định bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa dân tộc là nhiệm vụ chiến lược. Mặc dù đã có nhiều chủ trương và chính sách về văn hóa dân tộc, nhưng đến nay lĩnh vực này vẫn chưa được thể chế hóa đầy đủ bằng luật hoặc nghị định chuyên ngành. Hệ thống văn bản pháp lý hỗ trợ công tác quản lý và điều hành về văn hóa các dân tộc còn chưa hoàn chỉnh, ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống các dân tộc thiểu số.

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, đô thị hóa và phát triển kinh tế - xã hội, nhiều giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào dân tộc, nhiều không gian văn hóa truyền thống và làng, bản, buôn, phum, sóc văn hóa truyền thống ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số đang đứng trước nguy cơ mai một đòi hỏi phải có giải pháp đồng bộ, trong đó hoàn thiện thể chế là yêu cầu cấp thiết.

Việc ban hành Nghị định quy định về bảo tồn và phát triển văn hóa các dân tộc thiểu số là cần thiết nhằm thể chế hóa đầy đủ chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước; quy định chi tiết khoản 1 Điều 6 Nghị quyết số 28/2026/QH16 về phát triển văn hóa Việt Nam.

Nghị định ra đời cũng nhằm thiết lập cơ sở pháp lý thống nhất, đồng bộ cho hoạt động bảo tồn và phát triển văn hóa truyền thống các dân tộc thiểu số; xác định cơ chế rà soát, nhận diện, phân loại và ưu tiên bảo tồn đối với các giá trị văn hóa truyền thống có nguy cơ mai một.

Dự thảo Nghị định nêu rõ các chính sách của Nhà nước về phục hồi, bảo tồn và phát triển văn hóa các dân tộc thiểu số. Theo đó, Nhà nước bảo đảm nguồn lực từ ngân sách trong kế hoạch tài chính, đầu tư công trung hạn và dự toán ngân sách hằng năm để thực hiện các nhiệm vụ phục hồi, bảo tồn và phát triển văn hóa truyền thống các dân tộc thiểu số theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước và đầu tư công.

Đặc biệt, Nhà nước ưu tiên thực hiện chính sách phục hồi, bảo tồn đối với các trường hợp: Giá trị văn hóa truyền thống có nguy cơ mai một; văn hóa truyền thống của các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù; địa bàn đặc biệt khó khăn, vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới.

Thực hiện chính sách hỗ trợ trực tiếp đối với chủ thể văn hóa nhằm duy trì hoạt động phục hồi, thực hành, trao truyền và tham gia quảng bá giá trị văn hóa truyền thống.

Nhà nước thực hiện cơ chế đặt hàng, giao nhiệm vụ, khoán chi theo kết quả đối với các hoạt động phục hồi, bảo tồn, duy trì và phát triển văn hóa truyền thống theo quy định của pháp luật, bao gồm: trao truyền, thực hành văn hóa truyền thống; phục hồi giá trị văn hóa truyền thống; phát triển sản phẩm văn hóa truyền thống, du lịch cộng đồng và sinh kế bền vững...

Đồng thời hỗ trợ phục hồi, bảo tồn và phát triển không gian văn hóa truyền thống gắn với hạ tầng và môi trường sinh thái phục vụ đời sống văn hóa cộng đồng; hỗ trợ phục hồi, bảo tồn làng, bản, buôn, phum, sóc văn hóa truyền thống; hỗ trợ tỉnh, thành phố đầu tư xây dựng không gian văn hóa bảo tồn, phát huy văn hóa truyền thống tiêu biểu gắn với phát triển du lịch. Khuyến khích tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài tham gia bảo tồn và phát triển văn hóa truyền thống các dân tộc thiểu số...