Giá than tăng 40% do nguồn cung LNG bất ổn
Giá than nhiệt dùng trong sản xuất điện đã tăng khoảng 40% từ đầu năm, khi giá khí tự nhiên (LNG) cao thúc đẩy nhu cầu chuyển sang than, trong bối cảnh nguồn cung từ Indonesia và Úc đối mặt với nhiều bất ổn.
Theo dữ liệu của LSEG, giá than nhiệt chất lượng cao của Úc- mức giá chuẩn tham chiếu tại thị trường châu Á- hiện ở khoảng 150 USD/tấn, sau khi chạm gần 152 USD/tấn ngày 6/10. Đây là mức giá cao nhất được ghi nhận kể từ tháng 12/2023.
Đà tăng giá được thúc đẩy bởi gián đoạn nguồn cung năng lượng liên quan đến xung đột với Iran. Việc eo biển Hormuz bị phong tỏa khiến giá khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) tăng cao, thúc đẩy Ấn Độ và Pakistan tìm đến than như một giải pháp thay thế rẻ hơn. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), nhu cầu than toàn cầu dự kiến đạt kỷ lục 8,94 tỷ tấn trong năm nay, tăng 1,2% so với năm 2025.
Nguồn ảnh: Nikkei Asia.
Tuy nhiên, nguồn cung mới là yếu tố then chốt đẩy giá lên cao, theo Mark Gresswell, Giám đốc công ty nghiên cứu thị trường Commodity Insights của Úc. Xuất khẩu than của Indonesia đang chững lại do chính phủ siết chặt phê duyệt kế hoạch khai thác và tăng nghĩa vụ cung ứng trong nước. Commodity Insights dự báo xuất khẩu than của nước này năm 2026 đạt khoảng 450 triệu tấn, giảm 10% so với năm trước, thậm chí có thể thấp hơn.
Indonesia vốn đóng vai trò là nguồn cung linh hoạt, giúp thị trường đáp ứng nhu cầu tăng cao. Việc xuất khẩu suy giảm khiến khả năng bổ sung nguồn cung của nước này bị hạn chế, trong khi giá than vẫn tăng mạnh.
Tại Úc, triển vọng nguồn cung cũng chịu sức ép sau khi Tòa án Tối cao giữ nguyên phán quyết hủy gia hạn khai thác tại mỏ Mount Pleasant ở bang New South Wales sau tháng 12, đồng thời bác đơn kháng cáo của đơn vị vận hành. Trong khi đó, kế hoạch gia hạn khai thác tại một mỏ khác do Glencore và Yancoal Australia vận hành đã được phê duyệt vào tháng trước.
Masataka Furukawa, Chủ tịch công ty tư vấn Energy Cross Execute của Nhật Bản, nhận định các quyết định pháp lý và chính sách ngày càng tác động lớn đến triển vọng cung ứng của các nước xuất khẩu tài nguyên.
Trước nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu, Nhật Bản đang xem xét tận dụng các nhà máy nhiệt điện hiện có, trong đó có việc tạm thời nới lỏng hạn chế đối với những nhà máy nhiệt điện than kém hiệu quả. Hideaki Kato, Giám đốc điều hành J-Power, nhấn mạnh vai trò của nhiệt điện than trong các tình huống khẩn cấp.
Theo Sumiko Takeuchi, Giám đốc Viện Môi trường và Kinh tế Quốc tế tại Tokyo, bảo đảm nguồn cung điện không chỉ đòi hỏi duy trì cơ sở hạ tầng phát điện mà còn cần bảo đảm chuỗi cung ứng nhiên liệu. Tuy nhiên, việc duy trì mạng lưới thu mua nhiên liệu đang trở nên khó khăn hơn.
