Ông Trump dọa rút khỏi NATO vì đồng minh không gửi tàu chiến tới Iran
Tổng thống Donald Trump cho biết ông đang cân nhắc việc rút Mỹ khỏi NATO vì lý do các đồng minh châu Âu từ chối gửi tàu chiến đến eo biển Hormuz trong cuộc xung đột với Iran.
Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), bao gồm các nước châu Âu, Hoa Kỳ và Canada, được thành lập năm 1949 với mục đích đối phó với Liên Xô và kể từ đó đã trở thành biểu tượng sức mạnh quân sự của phương Tây.
Hôm 1/4, Reuters dẫn lời ông Trump cho biết rằng Tổng thống Mỹ sẽ tuyên bố trong một bài phát biểu trước toàn quốc vào cuối ngày rằng ông "hoàn toàn" đang cân nhắc việc rút Mỹ khỏi liên minh NATO.
"Tôi sẽ bày tỏ sự bất bình của mình đối với NATO", ông nói về bài phát biểu. Khi được hỏi liệu ông có đang nghĩ đến việc rút khỏi NATO hay không, ông trả lời: "Ồ, chắc chắn rồi. Nếu là tôi, bạn cũng sẽ làm vậy chứ?".
Tổng thống Mỹ Donald Trump hội đàm với Tổng thư ký NATO Mark Rutte hồi đầu năm nay tại Davos, Thuỵ Sĩ. Ảnh chụp màn hình.
Trước đó vào ngày 31/3, Tổng thống Trump cũng tuyên bố rằng Hoa Kỳ có thể rút khỏi Iran trong vòng “hai đến ba tuần”, đồng thời một lần nữa bác bỏ bất kỳ vai trò nào của Mỹ trong việc đảm bảo an ninh eo biển Hormuz. Ông kêu gọi các quốc gia châu Á và châu Âu phải "tự lo" về việc đi qua tuyến đường thủy mà họ phụ thuộc này.
Những phát ngôn của ông Trump được đưa ra chỉ vài giờ sau khi Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth từ chối tái khẳng định cam kết của Mỹ đối với phòng thủ tập thể theo Điều 5 của liên minh của NATO, một khái niệm cốt lõi của liên minh này.
Các chuyên gia cho rằng không rõ liệu ông Trump có thể hành động đơn phương để rút khỏi liên minh 77 năm tuổi này hay không, trong bối cảnh ông thường xuyên đưa ra các quyết định quan trọng mà không cần sự chấp thuận của Quốc hội Mỹ.
Pháp là một trong những thành viên NATO châu Âu đầu tiên phản ứng trước những bình luận trước đó trong ngày của ông Trump, trong đó Tổng thống Mỹ gọi NATO là "hổ giấy" và nói rằng ông đang cân nhắc việc rút khỏi liên minh sau khi các đồng minh không ủng hộ hành động quân sự của Mỹ chống lại Iran.
"Hãy để tôi nhắc lại NATO là gì", Thứ trưởng Bộ Quân đội Pháp Alice Rufo nói. "Đây là một liên minh quân sự liên quan đến an ninh lãnh thổ trong khu vực Châu Âu-Đại Tây Dương. Liên minh này không có ý định tiến hành một chiến dịch ở eo biển Hormuz, điều này trái với luật pháp quốc tế".
Văn phòng của Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb cho biết ông đã nói với ông Trump qua điện thoại rằng một "NATO mang đậm tính châu Âu hơn" đang dần hình thành và châu Âu đang gánh vác nhiều trách nhiệm hơn.
