Nord Stream 2 tuyên chiến pháp lý với EU

Chủ sở hữu đường ống dẫn khí Nord Stream 2 do tập đoàn Gazprom kiểm soát đã khởi kiện Liên minh châu Âu (EU) lên Tòa án Cấp cao của EU, yêu cầu hủy bỏ quy định mang tính ràng buộc về việc chấm dứt nhập khẩu khí đốt Nga, theo một tài liệu công khai được truyền thông chia sẻ tuần này.

Năm nay, EU đã thông qua luật quy định sẽ ngừng hoàn toàn nhập khẩu khí đốt Nga vào cuối năm 2027, nhằm cắt đứt quan hệ năng lượng với quốc gia từng là nhà cung cấp lớn nhất của châu Âu.

Lệnh cấm này cũng dập tắt hy vọng khôi phục hệ thống Nord Stream - gồm 2 đường ống của Nord Stream 1 và 2 đường ống của Nord Stream 2 ở Biển Baltic. Hệ thống Nord Stream do tập đoàn khí đốt nhà nước Nga Gazprom xây dựng để vận chuyển tổng cộng 110 tỉ m3 khí đốt mỗi năm sang Đức.

Vụ nổ xảy ra tháng 8.2022 đã làm hư hại cả 2 đường ống. Nga cáo buộc Ukraina đứng sau vụ tấn công. Kiev bác bỏ mọi cáo buộc.

Trong đơn kiện gửi lên Tòa án Cấp cao của EU, công ty Nord Stream 2 AG có trụ sở tại Thụy Sĩ - đơn vị sở hữu đường ống cùng tên và thuộc sở hữu của Gazprom - yêu cầu hủy bỏ lệnh cấm của EU. Công ty này cho rằng biện pháp này trên thực tế đồng nghĩa với việc tịch thu đường ống.

"Nguyên đơn cho rằng quy định này thực tế đã tước đi cơ hội khai thác thương mại đường ống của họ. Điều đó tương đương với hành vi trưng thu tài sản trên thực tế mà không có bất kỳ khoản bồi thường nào" - văn bản nêu rõ.

Nord Stream 2 được hoàn thành năm 2021, nhưng Đức đã đình chỉ dự án ngay trước khi xung đột Nga - Ukraina nổ ra tháng 2.2022. Đường ống này chưa bao giờ đi vào hoạt động. Trong khi đó, Nord Stream 1 đã cung cấp khí đốt cho Đức trong hơn một thập niên.

EU thông qua lệnh cấm khí đốt Nga theo cơ chế pháp lý chỉ cần đa số các nước thành viên phê chuẩn. Động thái này được thiết kế nhằm vượt qua phản đối của Hungary và Slovakia.

Trong đơn kiện, Nord Stream 2 AG lập luận rằng, lệnh cấm khí đốt Nga thực chất là biện pháp mang tính trừng phạt, do đó phải nhận được sự đồng thuận của tất cả các nước thành viên EU.

"Việc lựa chọn cơ sở pháp lý không phù hợp khiến quy định này vô hiệu" - đơn kiện của công ty quản lý Nord Stream 2 nêu rõ.

Vụ kiện được nộp ngày 27.4 và được công bố trên Công báo chính thức của EU vào tuần trước.

Sau các vụ nổ năm 2022, chỉ còn 1 nhánh của đường ống thuộc hệ thống Nord Stream 2 vẫn còn nguyên vẹn. Trong tháng 6, Tổng thống Nga Vladimir Putin cho biết, tuyến đường ống đó có thể bắt đầu vận chuyển khí đốt "ngay từ ngày mai".

Trước năm 2022, khoảng 40% lượng khí đốt nhập khẩu của EU đến từ Nga. Tỉ lệ này đã giảm xuống còn khoảng 13% trong năm ngoái.