Mỹ tính tung đặc nhiệm vào Iran thu giữ kho vũ khí hạt nhân

Tờ Axios dẫn nhiều nguồn tin am hiểu các cuộc thảo luận cho hay, Mỹ và Israel đã trao đổi về khả năng triển khai lực lượng đặc nhiệm tiến sâu vào lãnh thổ Iran nhằm thu giữ kho uranium làm giàu cao của Tehran ở giai đoạn sau của cuộc chiến.

Kế hoạch này được xem là một phần trong mục tiêu chiến lược mà Tổng thống Donald Trump nhiều lần nhấn mạnh: Ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.

Theo các quan chức Mỹ, Iran hiện sở hữu khoảng 450kg uranium làm giàu ở mức 60%. Lượng vật liệu này có thể được nâng lên cấp độ vũ khí (90%) chỉ trong vài tuần nếu quá trình làm giàu được tiếp tục.

Các chuyên gia cho rằng nếu toàn bộ số uranium này đạt độ tinh khiết cấp độ vũ khí, nó có thể đủ nguyên liệu cho khoảng 11 quả bom hạt nhân.

Đây chính là lý do khiến Washington và Tel Aviv coi việc kiểm soát hoặc vô hiệu hóa kho uranium của Iran là ưu tiên hàng đầu trong chiến dịch quân sự.

Nếu kế hoạch được thực hiện, chiến dịch nhiều khả năng sẽ đòi hỏi binh sĩ Mỹ hoặc Israel trực tiếp đặt chân lên lãnh thổ Iran để tiếp cận các cơ sở hạt nhân được gia cố kiên cố dưới lòng đất.

Hiện chưa rõ nhiệm vụ này sẽ do lực lượng Mỹ, Israel hay một chiến dịch phối hợp đảm nhiệm.

Một quan chức Mỹ cho biết hai phương án đang được xem xét: Đưa toàn bộ uranium ra khỏi Iran hoặc cử chuyên gia hạt nhân tới xử lý ngay tại chỗ, làm loãng vật liệu để không thể dùng cho vũ khí.

Nhiệm vụ này có thể cần sự phối hợp giữa các đơn vị đặc nhiệm và các nhà khoa học, thậm chí có khả năng có sự tham gia của các chuyên gia thuộc Cơ quan Năng lượng Quốc tế IAEA.

Tuy nhiên, bài toán khó đặt ra là uranium đang ở đâu?

Một quan chức Mỹ thừa nhận thách thức lớn nhất của chiến dịch là xác định chính xác vị trí kho uranium.

“Câu hỏi đầu tiên là nó đang ở đâu. Câu hỏi thứ hai là làm thế nào để tiếp cận và kiểm soát vật liệu đó” - vị quan chức nói.

Theo các nguồn tin Mỹ và Israel, phần lớn kho uranium của Iran hiện nằm trong các đường hầm ngầm tại cơ sở hạt nhân ở Isfahan, phần còn lại được phân tán giữa các cơ sở tại Fordow và Natanz.

Trong những ngày đầu chiến sự, Mỹ và Israel đã không kích các cơ sở này, nhiều khả năng nhằm phong tỏa lối vào đường hầm để ngăn Iran di chuyển vật liệu hạt nhân.

Phát biểu với báo giới, Tổng thống Donald Trump cho biết khả năng triển khai quân trên bộ không bị loại trừ, nhưng chỉ xảy ra nếu có “lý do rất chính đáng”.

Ông Trump cũng nói việc kiểm soát vật liệu hạt nhân của Iran có thể được xem xét ở giai đoạn sau của chiến dịch. “Có thể vào một thời điểm nào đó chúng tôi sẽ làm điều đó. Hiện chưa phải lúc” - ông nói.

Dù vậy, một số quan chức Mỹ khẳng định các phương án được thảo luận không phải là một cuộc đổ bộ quy mô lớn như các chiến dịch quân sự từng diễn ra ở Iraq.

Ngoài vấn đề hạt nhân, các quan chức Mỹ còn thảo luận khả năng kiểm soát Kharg Island - cảng dầu chiến lược của Iran.

Đây là nơi xử lý khoảng 90% lượng dầu thô xuất khẩu của Iran, vì vậy nếu bị kiểm soát, nó có thể giáng đòn nặng vào nguồn thu chủ chốt của Tehran.