Mỹ chính thức ký thỏa thuận an ninh với Đan Mạch và Greenland
Tổng thống Mỹ Donald Trump cùng Thủ tướng Greenland Jens-Frederik Nielsen và Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen chính thức ký thỏa thuận tăng cường an ninh ở Bắc Cực và Bắc Đại Tây Dương, trong đó cho phép Mỹ mở rộng hoạt động quân sự tại Greenland.
Ngày 22/9, bên lề Đại hội đồng Liên hợp quốc, ông Trump đã ký thỏa thuận an ninh với Đan Mạch và Greenland sau nhiều tháng Washington gây sức ép nhằm tăng quyền kiểm soát đối với Greenland, vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch.
Nhà Trắng công bố nội dung thỏa thuận ngay sau lễ ký. Theo đó, Mỹ sẽ tăng cường hiện diện quân sự và an ninh tại Greenland, bao gồm việc tái lập một căn cứ quân sự ở Narsarsuaq, miền nam hòn đảo, và xây dựng thêm một căn cứ tại Mestersvig ở bờ biển phía đông.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cùng Thủ tướng Greenland Jens-Frederik Nielsen và Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen ký thỏa thuận. Video: WH
Phát biểu tại Đại hội đồng Liên hợp quốc cùng ngày, ông Trump cho biết Mỹ sẽ "ngay lập tức bắt đầu quá trình xây dựng một sự hiện diện quân sự đáng kể tại những địa điểm phù hợp và xây dựng hai căn cứ quân sự rất quan trọng".
Ngay trước khi ký thỏa thuận, ông Trump gọi đây là một thỏa thuận "tuyệt vời" đối với châu Âu và Mỹ, đồng thời nói thêm: "Đối với Greenland, điều này sẽ thật đáng kinh ngạc".
Thỏa thuận cho phép Mỹ "hiện đại hóa và mở rộng các hoạt động" tại căn cứ Không gian của Lực lượng Vũ trụ Mỹ ở Pituffik, tây bắc Greenland. Văn kiện đồng thời tái khẳng định chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Đan Mạch và Greenland.
Thỏa thuận được ký sau nhiều tháng ông Trump liên tục tuyên bố Mỹ cần kiểm soát Greenland, hòn đảo giàu tài nguyên và có vị trí chiến lược ở Bắc Cực. Quan điểm này đã gây căng thẳng giữa Mỹ với Đan Mạch và Liên minh châu Âu, trong khi Copenhagen và Greenland tăng cường các biện pháp an ninh trên đảo.
Các quan chức Mỹ, Đan Mạch và Greenland đã đàm phán trong nhiều tháng để giải quyết những quan ngại về an ninh của Washington. Thủ tướng Greenland Jens-Frederik Nielsen gọi thỏa thuận là "một thỏa thuận đôi bên cùng có lợi".
Greenland ngày càng được chú ý do vị trí chiến lược, tiềm năng tài nguyên và các tuyến hàng hải mới mở ra khi băng biển tan. Ít nhất hai phần ba diện tích Greenland nằm trong Vòng Bắc Cực.
Mỹ từng duy trì sự hiện diện quân sự lớn tại Greenland, với hàng nghìn binh sĩ đóng tại 17 căn cứ và cơ sở sau Thế chiến II. Tuy nhiên, lực lượng này đã thu hẹp đáng kể và hiện chỉ còn khoảng 200 quân nhân tại căn cứ Pituffik.
Theo thỏa thuận mới, lực lượng Mỹ được trao quyền di chuyển rộng rãi tại Greenland và vùng biển thuộc lãnh thổ này. Văn kiện cũng hạn chế các nước ngoài NATO xây dựng cơ sở quân sự hoặc duy trì sự hiện diện quân sự "thường trực" tại Greenland, trừ khi các bên ký kết đồng ý.
Tổng thư ký NATO Mark Rutte hoan nghênh thỏa thuận, cho rằng "thỏa thuận này, cùng với vai trò ngày càng tăng của NATO trong việc bảo đảm an ninh cho khu vực quan trọng này, giúp tăng cường an ninh chung và hỗ trợ một tương lai an toàn, ổn định hơn cho tất cả chúng ta".
