Zoho và tham vọng tại Việt Nam: "Chúng tôi đến để đồng hành cùng đổi mới, không chỉ để bán phần mềm"

Việt Nam – 'Miền đất hứa'

Ông có thể chia sẻ lý do Zoho chọn Việt Nam làm điểm đến tiếp theo trong hành trình mở rộng ở Đông Nam Á?

Việt Nam là một trong những nền kinh tế năng động nhất châu Á, tốc độ tăng trưởng GDP luôn duy trì mức cao trong hơn một thập kỷ. Thị trường phần mềm dịch vụ (SaaS) tại đây cũng đang phát triển nhanh chóng, được dự đoán đạt khoảng 1,2 tỷ USD vào năm 2026, tăng gấp đôi so với năm 2021 với tốc độ tăng trưởng bình quân khoảng 20%/năm. Sự dịch chuyển mạnh sang điện toán đám mây sau đại dịch và tỷ lệ doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMB/SME) chiếm hơn 97% tổng số doanh nghiệp chính là động lực lớn cho SaaS.

Chúng tôi đã có mặt gián tiếp ở Việt Nam từ 5 năm trước với một nhóm nhân sự kỹ thuật. Khi thấy khách hàng ngày càng quan tâm đến các giải pháp tích hợp, việc mở văn phòng tại TP.HCM là bước đi tất yếu. Đây không đơn thuần là một văn phòng đại diện, chúng tôi muốn xây dựng trung tâm đổi mới và hỗ trợ địa phương, tiếp cận khách hàng gần hơn, hiểu rõ nhu cầu và xây dựng cộng đồng xoay quanh sản phẩm.

Triết lý phát triển "chủ nghĩa địa phương xuyên quốc gia" mà Zoho nhắc đến cụ thể là gì, thưa ông:

Triết lý này xuất phát từ quan điểm rằng toàn cầu hóa không đồng nghĩa với đồng nhất hóa. Zoho là công ty toàn cầu nhưng chúng tôi tin vào việc bám rễ tại từng địa phương: mở văn phòng, tuyển dụng nhân sự bản địa, làm việc với đối tác và cộng đồng công nghệ sở tại. Cách làm này giúp chúng tôi hiểu sâu sắc nhu cầu thị trường, đồng thời đóng góp cho sự phát triển của hệ sinh thái địa phương thay vì chỉ "xuất khẩu phần mềm".

Ở cương vị là người quản lý, ông đánh giá một cách công bằng Zoho đang ở vị thế nào trên thị trường quốc tế và Đông Nam Á?

Zoho hiện có hơn 20.000 nhân viên trên toàn cầu, phục vụ khách hàng ở 190 quốc gia. Năm 2022, doanh thu của chúng tôi đã vượt mốc 1 tỷ USD, một cột mốc quan trọng vì chúng tôi đạt được điều này mà không huy động vốn mạo hiểm. Riêng khu vực Đông Nam Á, Việt Nam là thị trường tăng trưởng nhanh nhất, với doanh thu tăng trên 30% trong năm 2024.

"Thay vì marketing rầm rộ, chúng tôi để sản phẩm tự lên tiếng"

Trong bối cảnh Google Workspace và Microsoft 365 đã chiếm lĩnh nhận thức người dùng, Zoho định vị mình thế nào để cạnh tranh?

Chúng tôi chọn cách cạnh tranh khác biệt và dài hạn. Có ba điểm chính:

Về giá trị kinh tế: Zoho tự vận hành 14 trung tâm dữ liệu toàn cầu, không thuê AWS hay Azure. Điều này giúp giảm chi phí đáng kể, cho phép chúng tôi cung cấp dịch vụ email doanh nghiệp chỉ khoảng 1-1,5 USD mỗi người dùng mỗi tháng, rẻ hơn 50-70% so với Google hoặc Microsoft.

Về quyền riêng tư: Zoho không dựa vào quảng cáo, không khai thác dữ liệu khách hàng để huấn luyện AI. Điều này tạo lợi thế lớn về niềm tin trong bối cảnh quy định về dữ liệu cá nhân ngày càng siết chặt.

Trong chiến lược cộng đồng: Thay vì marketing rầm rộ, chúng tôi để sản phẩm tự thuyết phục khách hàng. Rất nhiều doanh nghiệp bắt đầu bằng bản miễn phí, sau đó nâng cấp khi họ thực sự thấy giá trị.

Đầu tiên là Zoho CRM, nền tảng quản lý quan hệ khách hàng đã phát triển hơn 15 năm. CRM của Zoho không chỉ là công cụ bán hàng mà còn quản lý toàn bộ hành trình khách hàng từ marketing, chăm sóc, đến hậu mãi. Nhiều ngân hàng và công ty sản xuất tại Việt Nam, như Ngân hàng Quốc Dân (NCB), đã triển khai thành công.

Sản phẩm thứ hai là Zoho Workplace, bộ ứng dụng cộng tác và năng suất. Workplace cung cấp email, lưu trữ, chat, hội họp trực tuyến, thay thế xứng đáng cho Google Workspace và Microsoft 365. Điểm mạnh của Workplace là chi phí thấp, khả năng mở rộng linh hoạt và ưu tiên bảo mật - không có quảng cáo, không theo dõi người dùng.

Được biết, AI hiện là trung tâm chiến lược của Zoho, trong đó AI Zia đang đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh thái Zoho. Nhận định này có chính xác không, thưa ông?

Đúng vậy! Zoho phát triển AI Zia theo ba lớp: Thứ nhất, tích hợp AI công khai (như ChatGPT) cho phép người dùng tận dụng mô hình phổ biến ngay trong ứng dụng Zoho; thứ hai, chạy AI trên hạ tầng riêng, đảm bảo dữ liệu doanh nghiệp không rời khỏi hệ thống Zoho; thứ ba, Phát triển LLM riêng - Zia LLM - tối ưu cho nghiệp vụ doanh nghiệp và tích hợp mặc định vào 55 ứng dụng của chúng tôi.

Zia hoạt động như một AI agent, không phải sản phẩm tách biệt. Trong Zoho Writer, Zia có thể viết toàn bộ bài blog chỉ từ vài dòng gợi ý; trong Zoho Cliq, Zia tóm tắt hội thoại hàng tháng để nhân viên mới dễ nắm bắt; trong Zoho CRM, Zia tạo email gợi ý chăm sóc khách hàng tiềm năng.

Zia đã hỗ trợ tiếng Việt chưa và kế hoạch bản địa hóa AI này ra sao?

Thông qua tích hợp ChatGPT, Zia đã có thể hiểu và phản hồi tiếng Việt. Tuy nhiên, mô hình Zia LLM do Zoho tự phát triển hiện mới hỗ trợ tiếng Anh. Chúng tôi đang trong quá trình mở rộng ngôn ngữ và tiếng Việt sẽ là ưu tiên hàng đầu tại Đông Nam Á trong 2-3 năm tới.

Zoho đặt mục tiêu gì tại Việt Nam trong 3-5 năm tới?

Mục tiêu của chúng tôi là trở thành lựa chọn hàng đầu của SME và dần mở rộng vào nhóm doanh nghiệp trung và lớn. Việt Nam hiện là thị trường tăng trưởng nhanh nhất của Zoho ở Đông Nam Á, với doanh thu tăng hơn 30% trong năm 2024. Trong 5 năm tới, chúng tôi sẽ mở rộng mạng lưới đối tác đồng thời biến văn phòng TP.HCM thành trung tâm R&D khu vực, không chỉ hỗ trợ khách hàng Việt Nam mà cả các thị trường lân cận.

Theo ông, AI sẽ thay đổi thị trường SaaS Đông Nam Á trong 5 năm tới ra sao?

Chúng tôi nhìn thấy ba xu hướng lớn: AI trở thành lõi sản phẩm: Không chỉ bổ trợ, AI sẽ điều hành toàn bộ hoạt động, từ CRM, marketing, chăm sóc khách hàng đến vận hành nội bộ; AI chuyên ngành: Doanh nghiệp sẽ yêu cầu AI được huấn luyện trên dữ liệu ngành dọc, ví dụ tài chính, sản xuất, logistics, thay vì dùng AI đại tràTuân thủ dữ liệu bản địa: Luật bảo vệ dữ liệu cá nhân tại Việt Nam và ASEAN ngày càng nghiêm ngặt, buộc AI phải lưu trữ và xử lý dữ liệu tại chỗ hoặc theo tiêu chuẩn địa phương.

Zoho có lợi thế vì sở hữu hạ tầng riêng và không phụ thuộc dịch vụ đám mây công cộng, giúp chúng tôi kiểm soát toàn bộ vòng đời dữ liệu.

Zoho đã có kế hoạch hợp tác với cơ quan nhà nước trong chuyển đổi số chưa?

Chúng tôi đã làm việc với một số tổ chức chính phủ, đặc biệt trong mảng an ninh mạng thông qua dòng sản phẩm ManageEngine. Dù không thể công khai tên, nhưng chúng tôi sẵn sàng mở rộng hợp tác, đặc biệt trong các dự án chuyển đổi số quy mô quốc gia.

Thách thức lớn nhất của Zoho tại Việt Nam là gì?

Đó là nhận diện thương hiệu. Google và Microsoft đã quen thuộc với người dùng từ lâu, trong khi Zoho còn là cái tên mới. Tuy nhiên, chúng tôi không đặt mục tiêu ngắn hạn. Triết lý của Zoho là xây dựng quan hệ dài hạn, có thể 10 hoặc 20 năm, và để sản phẩm tự chứng minh giá trị. Khi doanh nghiệp nhận thấy hiệu quả thực sự, họ sẽ trung thành với nền tảng.

Bên cạnh đó, với các doanh nghiệp ngoài hai thành phố lớn như Hà Nội và TP.HCM, chúng tôi áp dụng mô hình giá minh bạch, công khai trên website, đồng thời linh hoạt theo từng quy mô doanh nghiệp với các chính sách ưu đãi hấp dẫn. Doanh nghiệp nhỏ có thể bắt đầu từ gói cơ bản rất thấp và mở rộng dần. Đặc biệt, chúng tôi có chính sách ưu đãi cho startup thông qua chương trình "Zoho for Startups", tặng miễn phí 1 năm sử dụng để khởi động quá trình chuyển đổi số.

Zoho chọn một con đường khác biệt: bám rễ địa phương, tập trung sản phẩm, bảo mật dữ liệu và phát triển cộng đồng thay vì quảng bá rầm rộ. Trong làn sóng chuyển đổi số đang định hình lại cách doanh nghiệp vận hành, chiến lược này có thể giúp Zoho trở thành đối trọng đáng gờm với các ông lớn SaaS toàn cầu tại Việt Nam và Đông Nam Á trong thập kỷ tới.

Cảm ơn ông về cuộc trò chuyện!