Trung tâm Tài chính Quốc tế: Động lực mới cho thị trường vốn Việt Nam

Về vấn đề này, ông Nguyễn Thanh Hải, Tổng Giám đốc Công ty Chứng khoán EVS cho rằng: Việc xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam là điều cấp thiết.

+ Nhiều ý kiến cho rằng đây là thời điểm phù hợp để Việt Nam xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế. Ông đánh giá như thế nào về nhận định này?

- Theo tôi, việc xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam không chỉ là một lựa chọn chiến lược, mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết trong giai đoạn phát triển mới của nền kinh tế.

Bước vào giai đoạn 2026–2030, Việt Nam đứng trước nhu cầu vốn rất lớn để đẩy mạnh đầu tư hạ tầng, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số, những trụ cột then chốt cho tăng trưởng dài hạn.

Tuy nhiên, hệ thống tài chính hiện nay vẫn phụ thuộc nặng vào tín dụng ngân hàng, chiếm tới 65–70% tổng nguồn vốn, trong khi ở nhiều quốc gia đang phát triển, tỷ lệ này chỉ khoảng 30–35%. Sự lệch pha này cho thấy thị trường vốn của Việt Nam còn thiếu các kênh huy động trung – dài hạn hiệu quả.

Trong bối cảnh quy mô nền kinh tế ngày càng mở rộng và hội nhập ngày càng sâu rộng, Việt Nam không thể chỉ đóng vai trò là “công xưởng sản xuất”, mà cần từng bước trở thành điểm kết nối của dòng vốn quốc tế, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị tài chính toàn cầu.

Hơn nữa, cuộc cạnh tranh thu hút vốn trong khu vực đang ngày càng gay gắt. Nếu không nhanh chóng xây dựng một Trung tâm Tài chính Quốc tế đủ tầm, Việt Nam có nguy cơ chậm chân trong việc đón dòng vốn chất lượng cao.

Vì vậy, đây chính là bước đi chiến lược nhằm giải quyết bài toán vốn cho tăng trưởng, đồng thời nâng tầm vị thế của Việt Nam trên bản đồ tài chính khu vực và thế giới.

+ Việc hình thành Trung tâm tài chính quốc tế sẽ tác động ra sao tới thị trường vốn, thưa ông?

- Theo tôi, việc hình thành Trung tâm Tài chính Quốc tế sẽ tạo cú hích quan trọng cho thị trường vốn Việt Nam. Trung tâm này không chỉ giúp thu hút mạnh dòng vốn quốc tế, đa dạng hóa nhà đầu tư, mà còn mở ra cơ hội phát triển nhiều sản phẩm tài chính mới đang phổ biến trên thế giới như giao dịch hàng hóa spot, tài sản số, tiền mã hóa…

Nhờ đó, nhà đầu tư sẽ có thêm nhiều lựa chọn, thị trường trở nên sôi động hơn và thanh khoản được cải thiện rõ rệt. Đồng thời, việc áp dụng các chuẩn mực quốc tế về quản trị, minh bạch và giám sát cũng sẽ góp phần nâng cao chất lượng thị trường vốn, hỗ trợ mục tiêu nâng hạng và tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững trong dài hạn.

+ Ông có kỳ vọng gì vào Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam trong thời gian tới?

- Trong giai đoạn 3–5 năm đầu, tôi kỳ vọng Trung tâm Tài chính Quốc tế của Việt Nam sẽ hoàn thiện nền tảng vận hành cơ bản, từng bước hình thành hệ sinh thái sản phẩm tài chính tương đối đầy đủ như các trung tâm tài chính lớn trên thế giới. Qua đó, trung tâm có thể thu hút một số định chế tài chính quốc tế, quỹ đầu tư khu vực và các tổ chức dịch vụ tài chính chuyên nghiệp hiện diện thực chất.

Thị trường vốn khi đó cần ghi nhận sự gia tăng rõ rệt của dòng vốn trung – dài hạn, thanh khoản được cải thiện, đồng thời các chuẩn mực về minh bạch và quản trị tiệm cận thông lệ quốc tế. Ở giai đoạn này, trung tâm nên được định vị là “điểm nối” và bổ trợ cho các trung tâm tài chính lớn trong khu vực như Singapore và Hong Kong.

Trong giai đoạn 5–10 năm tiếp theo, khi khung pháp lý và thị trường đã đủ độ chín, Trung tâm Tài chính Quốc tế có thể mở rộng vai trò trong khu vực, trở thành nơi tập trung một số phân khúc tài chính chuyên sâu.

Khi đó, trung tâm cần tạo ra những kết quả rõ rệt, như đóng góp trực tiếp vào quá trình nâng hạng thị trường vốn Việt Nam, gia tăng tỷ trọng huy động vốn quốc tế và từng bước giảm sự phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng trong tổng nguồn vốn của nền kinh tế. Đây sẽ là dấu mốc khẳng định vị thế của một trung tâm tài chính mới nổi.

Tuy nhiên, rủi ro thất bại là hoàn toàn có thể xảy ra nếu lộ trình phát triển không đi kèm với các cải cách thực chất. Thực tế quốc tế cho thấy, nhiều quốc gia dù đầu tư rất lớn nhưng không thành công do khung pháp lý thiếu ổn định, chính sách ưu đãi không đủ hấp dẫn hoặc thị trường nền tảng chưa đủ chiều sâu.

Không ít trung tâm tài chính được quy hoạch quy mô lớn tại Trung Đông hay châu Phi trước đây đã trở thành “vỏ hạ tầng”, khi không thu hút được dòng vốn và các tổ chức tài chính thực sự.

Với Việt Nam, rủi ro lớn nhất là xây dựng trung tâm tài chính mang tính hình thức, trong khi các cải cách cốt lõi về thị trường vốn, ngoại hối, quản trị và bảo vệ nhà đầu tư triển khai chậm. Nếu không có sự cải thiện đồng bộ ở những yếu tố này, trung tâm sẽ khó tạo ra giá trị gia tăng thực chất và có thể chỉ dừng lại ở một dự án mang tính biểu tượng, thay vì trở thành động lực phát triển cho nền kinh tế.

+ Xin cảm ơn ông!