Giải pháp hạn chế ảnh hưởng, rủi ro vì dư chấn động đất
Tuy không nằm trong vùng nguy cơ cao ảnh hưởng do động đất nhưng Việt Nam vẫn có thể bị ảnh hưởng do dư chấn từ các quốc gia lân cận. Để hạn chế rủi ro, các chuyên gia cho rằng, cần nghiên cứu, thực hiện công tác dự báo; áp dụng nghiêm ngặt các quy chuẩn xây dựng, quy hoạch dân cư kết hợp với việc nâng cao nhận thức của cộng đồng.
Nhiều khu vực hành lang tại một chung cư trên địa bàn Quận 8 - TPHCM bị bung gạch lót sàn và ốp tường sau những dư chấn ảnh hưởng từ trận động đất tại Myanmar. Ảnh: Anh Tú
Việt Nam vẫn có thể bị ảnh hưởng do động đất
Vừa qua, khu vực Đông Nam Á liên tiếp hứng chịu nhiều trận động đất và dư chấn, trong đó trận động đất mạnh hơn 7 độ richter xảy ra tại Myanmar vào chiều 28.3 đã gây ra thiệt hại lớn cả về người và tài sản. Chịu ảnh hưởng của trận động đất này, nhiều khu vực hành lang chung cư Diamond Riverside (Quận 8, TPHCM) bị bung gạch lót sàn và ốp tường, một số căn hộ xuất hiện vết rạn nứt.
GS.TS Trần Thanh Hải, Hiệu trưởng Trường Đại học Mỏ - Địa chất đánh giá về những khả năng xảy ra và giải pháp để giảm thiểu khả năng ảnh hưởng do động đất tại Việt Nam. Ảnh: Việt Anh
Theo GS.TS Trần Thanh Hải, Hiệu trưởng Trường Đại học Mỏ - Địa chất, chuỗi động đất này chạy dọc theo dãy đứt gãy Sagaing dài tới 1.200km, TPHCM vẫn nằm trong vùng ảnh hưởng. Trường hợp dư chấn tại Bangkok và TPHCM đều có điểm chung là nền địa chất yếu. "Do thuộc khu vực đồng bằng ven biển hình thành chưa lâu, nền địa chất được phủ bên trên 1 lớp trầm tích bở, rời, cấu kết yếu nên khi sóng của động đất lan truyền sẽ gây rung động mạnh. Nhiều công trình xây dựng như chung cư, tòa nhà cao tầng... có thể bị ảnh hưởng từ những rung động này. Việc có những quy định về thiết kế kháng chấn cho các công trình xây dựng là một trong những bước đầu để hạn chế rủi ro từ động đất" - GS.TS Trần Thanh Hải thông tin thêm.
TS. Nguyễn Tấn Tiên, chuyên gia về cơ học và phân tích kết cấu từ Trường Đại học Việt - Đức cho biết, đối với các công trình xây dựng tại Việt Nam, tiêu chuẩn TCVN 9386:2012 đang được áp dụng. Tiêu chuẩn này phân loại mức độ động đất theo gia tốc nền, từ mạnh đến yếu, theo yêu cầu kháng chấn tương ứng từng loại công trình. "Việc xây dựng các công trình có khả năng chống động đất là một bài toán khó. Vấn đề ở chỗ chi phí xây dựng cho công trình có cấu tạo chống động đất và không chống động đất là rất khác nhau. Công trình có cấu tạo kháng chấn đòi hỏi chi phí xây dựng cao hơn trong khi xác suất xảy ra động đất là khá thấp ở khu vực có địa chất ổn định như Việt Nam", TS Tiên cho biết.
Cần giải pháp căn cơ
Theo GS.TS Trần Thanh Hải, biến đổi khí hậu không trực tiếp gây ra động đất, nhưng có thể làm tăng mức độ nguy hiểm khi động đất xảy ra. Những khu vực ven biển hoặc vùng đất thấp dễ bị sụt lún mạnh hơn do nền đất đã bị suy yếu bởi nước biển xâm thực và các hiện tượng thời tiết cực đoan. Để có thể phòng tránh thiên tai, nguy cơ rủi ro do động đất, GS.TS Trần Thanh Hải cho rằng, ngoài việc có các tiêu chí trong xây dựng, cần có cả những nghiên cứu chuyên sâu để đánh giá tình trạng địa chất tại Việt Nam và các quốc gia lân cận.
"Công tác nghiên cứu địa chất phải đi trước một bước để xác định các khu vực có nguy cơ. Sau đó tiến hành phân vùng các khu vực có rủi ro khác nhau, tích hợp với sơ đồ bản đồ dự báo thiên tai khác (do biến đổi khí hậu, do lũ lụt...). Bản đồ đánh giá rủi ro động đất tại Việt Nam hiện chưa được cập nhật số liệu thường xuyên. Nếu nắm được các thông tin chi tiết này, địa phương, cơ quan quản lý sẽ đưa ra được phương án kháng chấn phù hợp cho các công trình, phục vụ quy hoạch, phát triển kinh tế - xã hội của đất nước" - GS.TS Trần Thanh Hải nhấn mạnh.
Hiệu trưởng Trường Đại học Mỏ - Địa chất cũng cho biết thêm, một yếu tố quan trọng không kém đó là việc nâng cao nhận thức về thiên tai, động đất của cộng đồng để hiểu rõ nguy cơ xảy ra, làm cách nào để phòng tránh. Bài học từ các quốc gia thường gặp thiên tai, động đất như: Nhật Bản, Đài Loan (Trung Quốc), Mỹ... rất đáng học hỏi để có những phương án phù hợp, hạn chế rủi ro, bảo vệ tính mạng và tài sản của người dân.
