Quốc hội thông qua dự toán ngân sách năm 2027: Tiết kiệm chi, ưu tiên an sinh xã hội

Sáng 9/11, tiếp tục chương trình làm việc tại hội trường, Quốc hội biểu quyết thông qua Nghị quyết về dự toán ngân sách nhà nước năm 2027. Trước khi biểu quyết, Quốc hội nghe Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết.

Kết quả biểu quyết điện tử cho thấy, có 471/471 đại biểu Quốc hội có mặt tán thành. Nghị quyết gồm 6 điều, quy định về tổng thu, tổng chi ngân sách nhà nước năm 2027; mức bội chi; phân chia giữa ngân sách trung ương và ngân sách địa phương; điều hành ngân sách năm 2026; thực hiện chính sách tiền lương, chính sách xã hội và các nội dung liên quan.

Tiết kiệm chi ngay từ đầu năm, ưu tiên nguồn lực cho an sinh

Một trong những yêu cầu đáng chú ý của Nghị quyết là thực hiện tiết kiệm ngay khi phân bổ ngân sách năm 2027: tiết kiệm 5% chi đầu tư công để bổ sung cho các dự án trọng điểm, cấp thiết; tiết kiệm 10% chi thường xuyên (ngoài các khoản chi cho cải cách tiền lương, chi lương, có tính chất tiền lương và chi cho con người) để bổ sung nguồn chi an sinh xã hội.

Quốc hội giao Chính phủ điều hành ngân sách chặt chẽ, chủ động, linh hoạt; phấn đấu hoàn thành cao nhất nhiệm vụ thu ngân sách, quản lý chi tiết kiệm, hiệu quả, phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công; kiểm soát bội chi, vay và trả nợ trong phạm vi được cấp có thẩm quyền quyết định.

Nguồn tăng thu ngân sách trung ương năm 2025 dành để xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở tại các xã biên giới đất liền, bao gồm cả vốn đã phân bổ nhưng chưa sử dụng hết và vốn chưa phân bổ, cũng được chuyển sang năm 2027 để tiếp tục thực hiện.

Nghị quyết đồng thời yêu cầu tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong phân bổ, giao dự toán, quản lý và sử dụng ngân sách gắn với trách nhiệm người đứng đầu. Việc bố trí kinh phí phải bảo đảm không trùng lặp, phù hợp với năng lực thực hiện, giải ngân, hấp thụ vốn và khả năng cân đối ngân sách nhà nước.

Chính phủ được giao chỉ đạo thực hành tiết kiệm, chống lãng phí; tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát việc phân bổ, giao và thực hiện dự toán ngân sách; xử lý trách nhiệm của tổ chức, cá nhân vi phạm quy định về quản lý, sử dụng ngân sách nhà nước.

Bố trí nguồn cải cách tiền lương, phấn đấu thu ngân sách tăng 9,1%

Về chính sách tiền lương và chính sách xã hội, Quốc hội quyết nghị bố trí dự toán chi cải cách tiền lương năm 2027 theo đề xuất của Chính phủ. Nguồn tích lũy cho cải cách tiền lương được sử dụng để bảo đảm thực hiện các chế độ tiền lương, phụ cấp, thu nhập; điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp hằng tháng, trợ cấp ưu đãi người có công và tinh giản biên chế theo quy định.

Đáng chú ý, phạm vi sử dụng nguồn tích lũy cải cách tiền lương của ngân sách trung ương được mở rộng để thực hiện các chính sách nêu trên. Nguồn cải cách tiền lương còn dư của ngân sách địa phương cũng được phép sử dụng để thực hiện chính sách an sinh xã hội do Trung ương ban hành và tinh giản biên chế.

Nghị quyết quy định, kinh phí cải cách tiền lương ngân sách trung ương giao cho các cơ quan, đơn vị hoặc bổ sung cho ngân sách địa phương nhưng cuối năm không sử dụng hết, bao gồm cả năm 2026, phải hoàn trả nguồn tích lũy cải cách tiền lương của ngân sách trung ương, không sử dụng vào mục đích khác.

Về nhiệm vụ thu, Chính phủ được giao tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật về thuế và chính sách thu theo hướng minh bạch, hiện đại, hiệu lực, hiệu quả; tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội. Nghị quyết đặt mục tiêu phấn đấu thu ngân sách nhà nước năm 2027 tăng khoảng 9,1% so với thực hiện năm 2026.

Các giải pháp chống thất thu, chuyển giá, trốn thuế, thu hồi nợ thuế phải được triển khai quyết liệt; đồng thời mở rộng cơ sở thu, nhất là nguồn thu từ thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng số và khai thác tài nguyên khoáng sản.

Chính phủ cũng được giao điều hành chính sách tài khóa chủ động, phối hợp đồng bộ, linh hoạt với chính sách tiền tệ và các chính sách khác, bảo đảm nguồn lực thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế, giữ vững ổn định vĩ mô và các cân đối lớn.

Trong đầu tư công, các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương phải tập trung triển khai kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030, nâng cao chất lượng chuẩn bị dự án, đẩy nhanh hoàn thiện thủ tục đầu tư, nhất là đối với các dự án trọng điểm, có tác động lan tỏa, bảo đảm có thể triển khai ngay khi kế hoạch đầu tư công năm 2027 được giao.

Quốc hội giao Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, các Đoàn đại biểu Quốc hội, đại biểu Quốc hội, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên giám sát việc thực hiện Nghị quyết. Kiểm toán Nhà nước tiến hành kiểm toán việc thực hiện theo quy định của pháp luật.