Giảm 30% thuế thu nhập là “liều thuốc bổ” với doanh nghiệp, hộ kinh doanh

Đại biểu Hoàng Văn Nghĩa, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Ngãi

Đại biểu Hoàng Văn Nghĩa: Tôi cơ bản nhất trí với Tờ trình của Chính phủ và Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế và Tài chính, đồng thời đánh giá rất cao việc chỉnh sửa, tiếp thu ý kiến của cơ quan soạn thảo.

Từ đầu năm 2026 đến nay, Quốc hội và Chính phủ đã có một số chính sách hỗ trợ hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ. Trong đó, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu dưới 100 triệu đồng được miễn thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân; doanh nghiệp có doanh thu dưới 1 tỷ đồng được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp.

Cùng với đó là một số chính sách hỗ trợ khác như đưa thuế đối với xăng dầu về 0%, gia hạn thời hạn nộp thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân và tiền sử dụng đất…

Trong bối cảnh hiện nay, tôi đánh giá rất cao việc giảm 30% thuế thu nhập cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cá nhân kinh doanh, doanh nghiệp có doanh thu không quá 10 tỷ đồng trong năm 2026 và 2027. Đây là một “liều thuốc bổ”, giúp doanh nghiệp và hộ kinh doanh giải tỏa nút thắt về dòng tiền, giảm áp lực chi phí.

Chính sách này không chỉ có ý nghĩa hỗ trợ trước mắt mà còn tạo thêm nguồn lực để hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp chủ động trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. Khi giảm được áp lực thuế, nguồn lực được giữ lại có thể được sử dụng cho mua sắm, tái đầu tư, mở rộng sản xuất, duy trì hoạt động và bảo đảm việc làm.

Qua đó, chính sách góp phần ổn định thu nhập, gia tăng thu nhập khả dụng để người dân có điều kiện tiêu dùng, tích lũy và nâng cao chất lượng cuộc sống. Đối với doanh nghiệp, việc cải thiện dòng tiền cũng giúp chủ động hơn trong sản xuất, kinh doanh, tránh bỏ lỡ các cơ hội đầu tư, mở rộng quy mô, qua đó đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế bền vững.

Tôi cho rằng việc giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cá nhân kinh doanh, doanh nghiệp có doanh thu năm không quá 10 tỷ đồng trong năm 2026 và 2027 là cần thiết và phù hợp, nhất là trong mục tiêu hướng tới tăng trưởng 2 con số, tạo ra sự “hồi sinh” mạnh mẽ của các doanh nghiệp vốn vẫn còn chịu ảnh hưởng và tác động lớn thời kỳ hậu Covid-19, trước những biến động lớn của sự đứt gãy chuỗi cung ứng, thị trường, logistics, năng lượng, an ninh hàng hải....

Phóng viên: Để chính sách giảm thuế được triển khai thuận lợi, đúng đối tượng và phát huy tối đa hiệu quả hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh, theo đại biểu, cần lưu ý những gì trong quá trình thực hiện?

Đại biểu Hoàng Văn Nghĩa: Theo tôi, có thể cân nhắc tiếp tục hoàn thiện quy định về ngưỡng doanh thu và cơ chế chuyển tiếp tại Điều 1 để chính sách được triển khai thuận lợi, bảo đảm công bằng và khuyến khích doanh nghiệp phát triển.

Dự thảo quy định giảm thuế áp dụng đối với doanh thu không quá 10 tỷ đồng. Tôi cho rằng có thể nghiên cứu thêm cơ chế chuyển tiếp phù hợp đối với trường hợp doanh nghiệp có doanh thu vượt nhẹ ngưỡng này, qua đó bảo đảm sự hài hòa về nghĩa vụ thuế trong quá trình doanh nghiệp mở rộng quy mô.

Có thể tính đến cơ chế thuế lũy tiến hoặc cơ chế chuyển tiếp hợp lý, vừa bảo đảm nguyên tắc công bằng, vừa khuyến khích doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư, mở rộng sản xuất, kinh doanh, hạn chế nguy cơ chia nhỏ doanh nghiệp hoặc che giấu doanh thu để hưởng ưu đãi. Qua đó, chính sách không chỉ hỗ trợ đúng đối tượng mà còn tạo động lực để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư, mở rộng sản xuất, phát triển quy mô, thay vì hình thành tâm lý “không muốn lớn”.

Giảm thuế giúp tạo thêm nguồn lực để hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp chủ động trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Cùng với việc hoàn thiện và tăng cường cơ chế chính sách, công tác quản lý, thanh tra, kiểm tra và hậu kiểm cũng cần được thực hiện phù hợp để bảo đảm chính sách được áp dụng đúng đối tượng, đúng mục đích. Nghiêm cấm việc trục lợi chính sách để trốn tránh thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định. Trường hợp kê khai không đúng thực tế hoặc lợi dụng chính sách để hưởng ưu đãi không đúng quy định thì cần được xem xét, xử lý theo quy định pháp luật.

Theo tôi, điều quan trọng là vừa tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp tiếp cận chính sách rất nhân văn này, vừa bảo đảm tính minh bạch, công bằng và tuân thủ nghiêm nguyên tắc trách nhiệm giải trình trong quá trình thực hiện, qua đó giúp chính sách phát huy hiệu quả và tạo động lực phát triển khu vực doanh nghiệp.

Phóng viên: Bên cạnh mục tiêu hỗ trợ người dân và doanh nghiệp, chính sách ưu đãi thuế cần được đặt trong mối quan hệ như thế nào với trách nhiệm của các đối tượng thụ hưởng đối với người lao động và Nhà nước, thưa đại biểu?

Đại biểu Hoàng Văn Nghĩa: Bên cạnh việc hoàn thiện cơ chế ngưỡng doanh thu, tôi cho rằng cần thiết bổ sung nghĩa vụ đóng góp cho hệ thống an sinh xã hội vào điều kiện hưởng ưu đãi tại Điều 1 dự thảo Nghị quyết.

Chính sách miễn, giảm thuế của Nhà nước là sự chia sẻ nguồn lực công để hỗ trợ khu vực tư nhân. Tuy nhiên, sự hỗ trợ này phải đi đôi với trách nhiệm xã hội và trách nhiệm tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp, cá nhân kinh doanh.

Theo đó, điều kiện thụ hưởng tại Điều 1 cần bổ sung là doanh nghiệp, cá nhân kinh doanh chỉ được hưởng ưu đãi giảm thuế khi hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động và không nợ đọng tiền thuế của các kỳ trước.

Tôi cho rằng đây là vấn đề có ý nghĩa rất quan trọng. Khi Nhà nước dành một phần nguồn lực thông qua chính sách giảm thuế để hỗ trợ doanh nghiệp và cá nhân kinh doanh thì những đối tượng được hưởng ưu đãi cũng cần thực hiện đầy đủ trách nhiệm đối với người lao động và Nhà nước.

Việc gắn ưu đãi thuế với thực hiện nghĩa vụ an sinh xã hội không chỉ nhằm bảo vệ quyền lợi chính đáng của người lao động mà còn góp phần tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh. Doanh nghiệp thực hiện đầy đủ nghĩa vụ sẽ không bị đặt vào thế bất lợi so với những đơn vị chậm hoặc không thực hiện nghĩa vụ.

Cách tiếp cận này cũng góp phần nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của cá nhân và doanh nghiệp, bảo đảm chính sách hỗ trợ của Nhà nước được thực hiện đúng mục tiêu và mang lại hiệu quả thực chất.

Phóng viên: Chính sách giảm thuế cùng nhiều chính sách hỗ trợ khác có thể làm giảm thu ngân sách trong ngắn hạn. Theo đại biểu, cơ quan quản lý cần triển khai những giải pháp gì để vừa hỗ trợ người dân, doanh nghiệp, vừa bảo đảm nguồn thu phục vụ phát triển kinh tế - xã hội?

Đại biểu Hoàng Văn Nghĩa: Với đề xuất này, theo số liệu trong các báo cáo và Tờ trình của Chính phủ, căn cứ theo số thu ngân sách năm 2025, dự kiến tổng số giảm thu ngân sách năm 2026 vào khoảng 3.191 tỷ đồng và năm 2027 khoảng 3.510 tỷ đồng.

Việc giảm thuế trước mắt có thể làm giảm thu ngân sách nhà nước, nhưng về lâu dài, khi doanh nghiệp và cá nhân phát triển, mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh thì sẽ đóng góp trở lại cho ngân sách thông qua các khoản thuế phát sinh từ tiêu dùng, thu nhập của doanh nghiệp và cá nhân.

Để bảo đảm nguồn thu, theo tôi, bên cạnh việc hỗ trợ tăng trưởng, cần tiếp tục quản lý tốt các nguồn thu, nhất là những lĩnh vực còn dư địa tăng thu và có nguy cơ thất thu như đất đai, bất động sản, thương mại điện tử, kinh tế số, giao dịch liên kết. Đồng thời, đẩy mạnh quản lý hóa đơn điện tử, chống thất thu, quản lý nợ thuế và tăng cường ứng dụng dữ liệu, chuyển đổi số trong quản lý thuế.

Đây là những giải pháp có thể góp phần bù đắp một phần tác động giảm thu trong ngắn hạn, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý và tạo nguồn thu bền vững hơn cho ngân sách.

Quan trọng là phải hài hòa lợi ích giữa việc hỗ trợ người dân, doanh nghiệp với yêu cầu bảo đảm nguồn lực cho Nhà nước thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội và chính sách an sinh xã hội. Khi chính sách giảm thuế giúp doanh nghiệp, hộ kinh doanh có thêm nguồn lực để duy trì và mở rộng hoạt động, cùng với việc quản lý tốt các nguồn thu, chúng ta có thể vừa hỗ trợ tạo đà tăng trưởng, vừa củng cố nền tảng thu ngân sách trong những năm tiếp theo, góp phần thúc đẩy sự tăng trưởng nhanh, xanh và bền vững của đất nước.

Phóng viên: Trân trọng cảm ơn đại biểu!