Đà Nẵng, TP HCM 'giải cứu' hàng loạt dự án 'kẹt' pháp lý nhiều năm

UBND thành phố Đà Nẵng vừa công bố 350 dự án, khu đất được áp dụng cơ chế đặc thù từ Nghị quyết 170 và Nghị quyết 29 của Quốc hội để tháo gỡ vướng mắc.

Tại văn bản này, 350 dự án, khu đất được phân thành 5 nhóm phụ lục tương ứng với từng dạng vướng mắc pháp lý.

Nhóm thứ nhất gồm 206 dự án, khu đất ở phường Sơn Trà được áp dụng Điều 3 Nghị quyết 170/2024/QH15 để xử lý các sai sót liên quan đến thời hạn sử dụng đất, điều chỉnh lại thời hạn sử dụng đất từ "lâu dài" thành "50 năm".

Nhóm thứ 2 gồm 2 dự án được áp dụng các cơ chế quy định tại Điều 4, Điều 5 của Nghị quyết 170 để xác định lại nghĩa vụ tài chính. Nhóm thứ 3 gồm 8 dự án thuộc vệt đất ven biển phường Ngũ Hành Sơn, vướng mắc từ sai phạm do UBND thành phố ban hành giá đất thấp hơn so với giá tại bảng giá đất, được áp dụng điều 7 của Nghị quyết 170. Tất cả các dự án này sẽ được rà soát để thu hồi tiền sử dụng đất nộp về ngân sách.

Nhóm 4 và 5 gồm 134 dự án được áp dụng Điều 11 và Điều 12 của Nghị quyết 29/2026/QH16 nhằm tháo gỡ các vướng mắc liên quan đến giao đất không qua đấu giá, đấu thầu hoặc chưa hoàn tất thủ tục pháp lý.

UBND TP Đà Nẵng yêu cầu các sở, ngành và địa phương tiếp tục rà soát những dự án, khu đất nằm trong các kết luận thanh tra, kiểm tra và bản án có khó khăn, vướng mắc tương tự quy định tại Nghị quyết số 170 và Nghị quyết số 29. Danh sách các trường hợp này phải được gửi về Sở Tài chính để tổng hợp, tham mưu UBND thành phố xem xét, bổ sung xử lý.

Thành phố cũng yêu cầu các cơ quan liên quan chịu trách nhiệm nếu để sót các dự án tồn đọng, kéo dài chưa được tổng hợp, tháo gỡ kịp thời, làm chậm đưa dự án vào đầu tư, xây dựng và khai thác sử dụng, gây thất thoát, lãng phí.

Không chỉ Đà Nẵng, mới đây, TP HCM cũng đang tổng hợp các dự án thuộc lĩnh vực đầu tư tư nhân, FDI, PPP đang gặp khó khăn, vướng mắc nhằm tìm ra giải pháp tháo gỡ. Báo cáo của Hiệp hội bất động sản TP HCM cho thấy, tính đến cuối tuần trước, toàn thành phố có 958 dự án đang gặp vướng mắc.

Trao đổi với phóng viên Báo Nhà báo và Công luận, ông Lê Trung Tuấn, chuyên gia bất động sản nhận định: Việc Đà Nẵng công bố danh mục 350 dự án, khu đất được áp dụng cơ chế đặc thù theo Nghị quyết 170 và Nghị quyết 29 cho thấy địa phương này đang chuyển mạnh từ giai đoạn “rà soát sai phạm” sang “xử lý để khơi thông nguồn lực”.

Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm giải quyết tình trạng hàng loạt dự án bị đình trệ nhiều năm, gây lãng phí tài nguyên đất đai, thất thu ngân sách và làm suy giảm niềm tin của nhà đầu tư.

Điểm đáng chú ý là phần lớn các dự án được tháo gỡ đều là những dự án lớn, có tác động lan tỏa đến thị trường bất động sản, du lịch và hạ tầng đô thị của thành phố.

“Việc cho phép áp dụng cơ chế đặc thù không chỉ giúp xử lý tồn đọng pháp lý mà còn tạo điều kiện để các dự án sớm được tái khởi động, qua đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, thu hút đầu tư và cải thiện nguồn thu ngân sách địa phương”, ông nói.

Trong khi đó, TP HCM cũng đang đối mặt với áp lực tương tự nhưng ở quy mô lớn hơn nhiều. Việc thành phố ghi nhận tới 958 dự án gặp vướng mắc cho thấy “điểm nghẽn” pháp lý đang trở thành một trong những lực cản lớn nhất đối với tăng trưởng của thị trường bất động sản và đầu tư tư nhân.

Các vướng mắc kéo dài không chỉ khiến doanh nghiệp thiếu dòng tiền, dự án chậm triển khai mà còn ảnh hưởng đến nguồn cung nhà ở, thị trường tín dụng và hàng loạt ngành nghề liên quan.

Tuy nhiên, động thái rà soát tổng thể các dự án tồn đọng của TP HCM được xem là tín hiệu tích cực, cho thấy chính quyền đang chủ động hơn trong việc tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và khơi thông nguồn lực xã hội.

“Nếu quá trình xử lý được thực hiện quyết liệt và đồng bộ, lượng dự án lớn đang “đóng băng” có thể trở thành nguồn lực quan trọng giúp thúc đẩy đầu tư, tạo việc làm và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn tới”, ông Tuấn nhấn mạnh.

Ở góc độ rộng hơn, việc cả Đà Nẵng và TP.HCM đồng loạt triển khai cơ chế tháo gỡ cho các dự án tồn đọng cho thấy xu hướng chuyển biến trong tư duy quản lý: từ “siết để kiểm soát” sang “tháo gỡ để phát triển nhưng vẫn bảo đảm kỷ cương pháp luật”.

Điều này được kỳ vọng sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa tới nhiều địa phương khác, nhất là trong bối cảnh nền kinh tế đang cần thêm động lực từ đầu tư tư nhân, bất động sản và hạ tầng để thúc đẩy tăng trưởng.