ĐBQH Nguyễn Duy Thanh: Doanh nhân tham gia Quốc hội giúp chính sách gần hơn với thực tiễn

Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh hoàn thiện thể chế và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế, sự tham gia của các doanh nhân trong Quốc hội được kỳ vọng sẽ mang lại những góc nhìn thực tiễn từ hoạt động sản xuất - kinh doanh, góp phần giúp chính sách sát hơn với đời sống thị trường.

Để có góc nhìn đa chiều về vấn đề này, PetroTimes đã có cuộc trao đổi với đại biểu Quốc hội (ĐBQH) Nguyễn Duy Thanh (Đoàn ĐBQH tỉnh Cà Mau). Ông cũng là một trong các ĐBQH khóa XV vinh dự được Ủy ban Thường vụ Quốc hội lựa chọn tái cử ĐBQH khóa XVI.

ĐBQH khóa XV Nguyễn Duy Thanh (Đoàn ĐBQH tỉnh Cà Mau).

PV: Thưa ông, với tư cách là doanh nhân tham gia Quốc hội khóa XV, ông nhìn nhận như thế nào về vai trò của doanh nhân khi tham gia hoạt động tại Quốc hội Việt Nam?

Ông Nguyễn Duy Thanh: Tôi cho rằng, vai trò quan trọng nhất của doanh nhân tại nghị trường là mang đến góc nhìn thực tiễn từ hoạt động sản xuất - kinh doanh, qua đó góp phần giúp quá trình xây dựng chính sách sát hơn với đời sống kinh tế. Doanh nhân là những người trực tiếp vận hành doanh nghiệp, hằng ngày phải đối mặt với nhiều vấn đề cụ thể của thị trường như chi phí vốn, thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư hay áp lực cạnh tranh. Chính những trải nghiệm thực tế đó giúp doanh nhân có cái nhìn rất rõ về việc một chính sách khi đi vào cuộc sống sẽ tác động như thế nào đến hoạt động của doanh nghiệp.

Khi tham gia Quốc hội, doanh nhân có thể đóng vai trò như một “kênh phản ánh thực tiễn”, giúp các cơ quan xây dựng chính sách hiểu rõ hơn những vướng mắc mà doanh nghiệp đang gặp phải. Trong quá trình thảo luận và hoàn thiện pháp luật, những ý kiến xuất phát từ thực tế thị trường có thể giúp phát hiện sớm các quy định còn bất cập, từ đó điều chỉnh theo hướng hợp lý và khả thi hơn. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh nền kinh tế ngày càng hội nhập sâu rộng, đòi hỏi chính sách phải linh hoạt, minh bạch và tạo thuận lợi cho hoạt động đầu tư - kinh doanh.

Bên cạnh đó, doanh nhân tham gia nghị trường cũng góp phần truyền tải tiếng nói của cộng đồng doanh nghiệp - một lực lượng quan trọng của nền kinh tế. Thông qua quá trình tiếp xúc, lắng nghe và tổng hợp ý kiến từ các doanh nghiệp trong nhiều lĩnh vực, các đại biểu xuất thân từ doanh nghiệp có thể phản ánh một cách đầy đủ hơn những vấn đề đang đặt ra đối với môi trường kinh doanh.

Sự tham gia của doanh nhân tại Quốc hội Việt Nam không chỉ giúp nâng cao tính thực tiễn của chính sách mà còn góp phần xây dựng một môi trường pháp lý minh bạch, ổn định và thuận lợi hơn cho sự phát triển của doanh nghiệp, qua đó đóng góp tích cực vào tăng trưởng và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

PV: Điều gì thôi thúc ông quyết định tham gia Quốc hội Việt Nam thay vì chỉ tập trung điều hành doanh nghiệp, thưa ông?

Ông Nguyễn Duy Thanh: Quyết định tham gia hoạt động tại Quốc hội Việt Nam, đối với tôi, không chỉ là một bước chuyển trong vai trò cá nhân mà còn xuất phát từ mong muốn được đóng góp nhiều hơn cho sự phát triển chung của nền kinh tế. Trong quá trình điều hành doanh nghiệp, tôi có cơ hội tiếp xúc và làm việc với nhiều đối tác, nhiều ngành nghề khác nhau, từ đó nhận thấy rằng sự phát triển của doanh nghiệp không chỉ phụ thuộc vào năng lực nội tại mà còn chịu tác động rất lớn từ môi trường thể chế và chính sách.

Thực tế cho thấy, nhiều doanh nghiệp vẫn gặp không ít khó khăn liên quan đến thủ tục hành chính, sự chồng chéo giữa các quy định pháp luật hay những rào cản trong tiếp cận nguồn lực. Là người trực tiếp trải nghiệm những vấn đề đó, tôi nhận thấy nếu chỉ phản ánh ở góc độ doanh nghiệp thì đôi khi tiếng nói chưa đủ sức lan tỏa. Việc tham gia hoạt động tại Quốc hội Việt Nam cho phép tôi có cơ hội đóng góp trực tiếp hơn vào quá trình thảo luận, xây dựng và hoàn thiện chính sách.

Bên cạnh đó, tôi cũng tin rằng doanh nhân không chỉ có trách nhiệm phát triển doanh nghiệp của mình mà còn cần đóng góp cho cộng đồng và xã hội. Khi nền kinh tế phát triển lành mạnh, môi trường kinh doanh minh bạch và ổn định thì không chỉ một doanh nghiệp mà cả cộng đồng doanh nghiệp đều được hưởng lợi. Vì vậy, tham gia Quốc hội là một cách để tôi cùng các đại biểu khác đóng góp vào việc hoàn thiện thể chế, tạo dựng môi trường đầu tư - kinh doanh thuận lợi hơn.

Tất nhiên, việc tham gia nghị trường đồng nghĩa với trách nhiệm lớn hơn và đòi hỏi phải cân bằng giữa công việc doanh nghiệp và nhiệm vụ đại biểu. Nhưng tôi cho rằng những trải nghiệm từ thực tiễn kinh doanh có thể trở thành nguồn thông tin hữu ích cho quá trình xây dựng chính sách. Ngược lại, việc tham gia Quốc hội cũng giúp tôi có cái nhìn rộng hơn về các vấn đề kinh tế - xã hội của đất nước.

Ông Nguyễn Duy Thanh được Ủy ban Thường vụ Quốc hội lựa chọn tái cử ĐBQH khóa XVI (Ảnh: Ông Nguyễn Duy Thanh tại buổi tiếp xúc cử tri tại xã Tân Hưng, Cà Mau)

PV: Theo ông, việc có nhiều ĐBQH là doanh nhân có giúp các chính sách kinh tế và môi trường kinh doanh trở nên sát thực tiễn hơn không? Vì sao?

Ông Nguyễn Duy Thanh: Việc có nhiều đại biểu là doanh nhân tham gia hoạt động tại Quốc hội Việt Nam chắc chắn sẽ góp phần giúp các chính sách kinh tế và môi trường kinh doanh trở nên sát thực tiễn hơn. Như tôi đã nói ở trên, doanh nhân là những người trực tiếp tham gia vào quá trình sản xuất - kinh doanh, hằng ngày phải đối mặt với những vấn đề cụ thể của thị trường như thủ tục đầu tư, chi phí vốn, nghĩa vụ thuế, tiếp cận đất đai hay các quy định pháp lý liên quan đến hoạt động doanh nghiệp. Những trải nghiệm thực tế đó giúp họ hiểu rất rõ một chính sách khi đi vào cuộc sống sẽ tác động như thế nào đến hoạt động của doanh nghiệp.

Trong quá trình xây dựng và thảo luận chính sách, các đại biểu xuất thân từ doanh nghiệp có thể đưa ra những góc nhìn thực tiễn mà đôi khi các phân tích trên giấy tờ khó phản ánh đầy đủ. Chẳng hạn, một quy định nếu được thiết kế quá phức tạp có thể làm gia tăng chi phí tuân thủ hoặc kéo dài thời gian thực hiện thủ tục hành chính, từ đó ảnh hưởng đến quyết định đầu tư và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Khi có tiếng nói từ những người trực tiếp trải nghiệm môi trường kinh doanh, các cơ quan xây dựng chính sách sẽ có thêm thông tin để điều chỉnh các quy định theo hướng hợp lý và khả thi hơn.

Bên cạnh đó, doanh nhân cũng có điều kiện tiếp xúc rộng rãi với cộng đồng doanh nghiệp trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Điều này giúp họ không chỉ phản ánh ý kiến của riêng doanh nghiệp mình mà còn có thể tổng hợp và truyền tải những kiến nghị chung của thị trường tới nghị trường. Nhờ vậy, quá trình thảo luận chính sách sẽ có thêm những dữ liệu thực tiễn và góc nhìn đa chiều.

Tôi cho rằng, sự kết hợp giữa kinh nghiệm thực tiễn của doanh nhân với góc nhìn quản lý nhà nước sẽ giúp các chính sách kinh tế ngày càng phù hợp hơn với thực tiễn phát triển của nền kinh tế, qua đó góp phần cải thiện môi trường đầu tư - kinh doanh và thúc đẩy tăng trưởng bền vững.

PV:Trong quá trình tham gia góp ý luật, ông thấy đâu là những “nút thắt” mà doanh nghiệp mong muốn được tháo gỡ nhất hiện nay?

Ông Nguyễn Duy Thanh: Trong quá trình tham gia góp ý và thảo luận các dự thảo luật tại Quốc hội Việt Nam, tôi nhận thấy cộng đồng doanh nghiệp hiện nay đặc biệt quan tâm đến việc tháo gỡ những rào cản liên quan đến thủ tục hành chính, sự chồng chéo giữa các quy định pháp luật và khả năng tiếp cận các nguồn lực cho sản xuất - kinh doanh.

Trước hết, vấn đề được doanh nghiệp nhắc tới nhiều nhất là thủ tục hành chính vẫn còn phức tạp và mất nhiều thời gian. Trong nhiều lĩnh vực, doanh nghiệp phải thực hiện nhiều bước thủ tục khác nhau liên quan đến đầu tư, đất đai, xây dựng hay môi trường. Nếu các quy định này chưa được đơn giản hóa và phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan quản lý thì sẽ làm tăng chi phí và kéo dài thời gian triển khai dự án.

Bên cạnh đó, sự chồng chéo giữa một số luật cũng là vấn đề khiến doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn trong quá trình thực hiện. Chẳng hạn, một dự án đầu tư có thể cùng lúc liên quan đến nhiều luật khác nhau như luật đầu tư, đất đai, xây dựng, môi trường... Nếu các quy định chưa thống nhất sẽ dẫn đến cách hiểu và cách áp dụng khác nhau, khiến doanh nghiệp lúng túng trong quá trình triển khai.

Một nội dung quan trọng khác là khả năng tiếp cận các nguồn lực phát triển, đặc biệt là vốn, đất đai và công nghệ. Nhiều doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ, vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận tín dụng hoặc các chính sách hỗ trợ đổi mới sáng tạo. Vì vậy, cộng đồng doanh nghiệp mong muốn các chính sách pháp luật được thiết kế theo hướng minh bạch, ổn định và tạo điều kiện thuận lợi hơn để doanh nghiệp có thể tiếp cận nguồn lực phát triển.

Nếu trong quá trình xây dựng luật tại Quốc hội Việt Nam có thể tập trung tháo gỡ những “điểm nghẽn” này, môi trường đầu tư - kinh doanh của Việt Nam sẽ thông thoáng và cạnh tranh hơn. Khi đó, doanh nghiệp sẽ có thêm niềm tin để mở rộng đầu tư, đổi mới công nghệ và đóng góp nhiều hơn cho sự phát triển của nền kinh tế.

Doanh nhân trong Quốc hội Việt Nam được kỳ vọng sẽ mang lại những góc nhìn thực tiễn từ hoạt động sản xuất - kinh doanh, góp phần giúp chính sách sát hơn với đời sống thị trường (Ảnh minh họa)

PV: Theo ông, trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh cải cách thể chế và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, doanh nhân tham gia nghị trường cần đóng góp như thế nào để nâng cao chất lượng chính sách?

Ông Nguyễn Duy Thanh: Theo tôi, các doanh nhân khi tham gia hoạt động tại Quốc hội Việt Nam cần phát huy mạnh mẽ vai trò cầu nối giữa thực tiễn thị trường và quá trình xây dựng chính sách. Điểm khác biệt của doanh nhân là họ trực tiếp vận hành doanh nghiệp, hiểu rõ những khó khăn, vướng mắc trong môi trường kinh doanh, từ thủ tục đầu tư, tiếp cận nguồn lực cho đến các rào cản pháp lý. Vì vậy, tiếng nói từ doanh nhân có thể giúp quá trình thảo luận chính sách phản ánh đúng hơn nhu cầu của nền kinh tế.

Trước hết, doanh nhân tham gia nghị trường cần tích cực đóng góp ý kiến trong quá trình xây dựng và hoàn thiện pháp luật, đặc biệt là các luật liên quan đến đầu tư, kinh doanh, đổi mới sáng tạo và hội nhập kinh tế quốc tế. Những góp ý này cần dựa trên trải nghiệm thực tiễn của thị trường để bảo đảm các quy định pháp luật không chỉ chặt chẽ về mặt quản lý mà còn khả thi khi triển khai.

Bên cạnh đó, doanh nhân cũng có trách nhiệm truyền tải tiếng nói của cộng đồng doanh nghiệp tới cơ quan lập pháp. Với mạng lưới kết nối rộng trong nhiều ngành nghề, các đại biểu xuất thân từ doanh nghiệp có điều kiện lắng nghe và tổng hợp ý kiến từ thị trường, qua đó phản ánh một cách khách quan những vấn đề đang đặt ra đối với môi trường đầu tư - kinh doanh.

Tôi tin rằng khi doanh nhân tham gia tích cực và trách nhiệm tại Quốc hội, sự kết hợp giữa kinh nghiệm thực tiễn của thị trường với tư duy quản lý nhà nước sẽ góp phần nâng cao chất lượng chính sách, giúp môi trường kinh doanh minh bạch, ổn định và cạnh tranh hơn. Điều đó không chỉ tạo động lực cho doanh nghiệp phát triển mà còn góp phần thúc đẩy tăng trưởng bền vững của nền kinh tế.

PV: Xin cảm ơn ông về cuộc trao đổi này!