Bảo đảm năng lượng cho mục tiêu tăng trưởng cao

Điều hành từ sớm trước những "cú sốc" của thị trường

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, tăng trưởng GDP 6 tháng đầu năm đạt 8,18%, mức cao nhất kể từ năm 2011 đến nay và thuộc nhóm nền kinh tế tăng trưởng cao trong khu vực. Trong đó đáng chú ý là công tác bảo đảm cung ứng điện và xăng dầu được duy trì ổn định trong mọi tình huống.

Nếu coi tăng trưởng kinh tế là "đầu tàu", thì năng lượng chính là "nhiên liệu" giúp đoàn tàu ấy vận hành liên tục. Trong suốt 6 tháng đầu năm, mặc dù phải đối mặt với nhiều sức ép từ cả trong và ngoài nước, Việt Nam vẫn duy trì được nguồn cung điện và xăng dầu ổn định trong mọi tình huống, tạo nền tảng quan trọng để các hoạt động sản xuất, kinh doanh không bị gián đoạn.

Nửa đầu năm 2026 chúng ta chứng kiến hàng loạt yếu tố bất lợi đối với lĩnh vực năng lượng. Trên thế giới, xung đột tại Trung Đông khiến thị trường dầu mỏ liên tục biến động, giá dầu tăng mạnh trong nhiều thời điểm, làm gia tăng rủi ro đối với chuỗi cung ứng nhiên liệu toàn cầu.

Trong nước, nắng nóng xuất hiện sớm, kéo dài và gay gắt hơn nhiều năm trước khiến nhu cầu sử dụng điện tăng đột biến. Chỉ riêng trong tháng 6, hệ thống điện quốc gia đã liên tiếp xác lập các kỷ lục mới về sản lượng tiêu thụ và công suất phụ tải cực đại. Ngày 25/6, sản lượng điện tiêu thụ toàn quốc đạt 1,222 tỷ kWh, cao nhất từ trước đến nay; trước đó ngày 24/6, công suất phụ tải cực đại của hệ thống đạt khoảng 58.456 MW, lập kỷ lục mới.

Áp lực đối với Chính phủ, Bộ Công Thương và các doanh nghiệp năng lượng trong năm 2026 lớn hơn nhiều so với các năm trước khi cùng lúc phải ứng phó với nhu cầu điện tăng đột biến, thời tiết cực đoan và những biến động khó lường của thị trường năng lượng thế giới. Tuy nhiên, thay vì chờ phát sinh tình huống để xử lý, Chính phủ và Bộ Công Thương đã chủ động triển khai các giải pháp ngay từ đầu năm.

Ngày 18/1/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 01/CT-TTg về bảo đảm cung ứng điện cho sản xuất và đời sống nhân dân. Tiếp đó, ngày 13/2/2026, Bộ trưởng Bộ Công Thương ban hành Chỉ thị số 04/CT-BCT về triển khai các giải pháp bảo đảm cung ứng điện trong thời gian cao điểm năm 2026 và giai đoạn 2027-2030, đồng thời thúc đẩy tiến độ các dự án nguồn và lưới điện trọng điểm. Cùng với nhiều văn bản chỉ đạo điều hành khác, Bộ Công Thương đã yêu cầu các tập đoàn năng lượng xây dựng kịch bản vận hành theo từng cấp độ phụ tải, chuẩn bị đầy đủ nguồn than, khí, LNG và các loại nhiên liệu phục vụ phát điện, bảo đảm hệ thống điện luôn ở trạng thái sẵn sàng đáp ứng nhu cầu trong mọi tình huống.

Công tác sửa chữa, bảo dưỡng các tổ máy được yêu cầu hoàn thành trước mùa khô nhằm nâng cao độ khả dụng của nguồn điện. Các công trình truyền tải trọng điểm được đẩy nhanh tiến độ, các thiết bị trên lưới điện được kiểm tra, sửa chữa kịp thời để giảm thiểu nguy cơ sự cố trong cao điểm nắng nóng.

Song song với đó, Bộ Công Thương liên tục tổ chức các cuộc họp với Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Tập đoàn Công nghiệp Năng lượng Quốc gia (Petrovietnam), Tập đoàn Công nghiệp Than – Khoáng sản Việt Nam (TKV), Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và Thị trường điện Quốc gia (NSMO) và các đơn vị liên quan để cập nhật tình hình, điều chỉnh phương án vận hành theo diễn biến thực tế.

Chính cách tiếp cận chủ động, chuẩn bị từ sớm, từ xa đã giúp hệ thống điện duy trì trạng thái sẵn sàng cao ngay cả trong những thời điểm áp lực lớn nhất.

Giữ vững "mạch máu" của nền kinh tế

Nếu công tác chuẩn bị là điều kiện cần thì điều hành linh hoạt trong thực tiễn vận hành chính là yếu tố quyết định bảo đảm cung ứng điện. Trong suốt mùa khô, Bộ Công Thương đã chỉ đạo khai thác tối ưu các hồ thủy điện trên cơ sở hài hòa giữa mục tiêu phát điện và bảo đảm nguồn nước; huy động tối đa các nhà máy nhiệt điện than, khí và LNG theo khả năng kỹ thuật; đồng thời phối hợp chặt chẽ với NSMO để tối ưu phương thức vận hành hệ thống điện, đáp ứng nhu cầu phụ tải trong mọi tình huống.

Đặc biệt trong công tác điều độ hệ thống của 6 tháng đầu năm 2026 đã khẳng định vai trò ngày càng rõ nét của nguồn điện LNG trong việc chia sẻ phụ tải vào những thời điểm hệ thống công suất phụ tải tăng cao. Cùng với đó, hệ thống truyền tải điện được vận hành an toàn, liên tục, giúp đưa nguồn điện từ các khu vực có dư công suất đến các trung tâm phụ tải.

Phát biểu tại cuộc làm việc giữa Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng với Tập đoàn Điện lực Việt Nam ngày 22/6, ông Nguyễn Đức Cường - Cục trưởng Cục Điện lực cho biết, thực tiễn vận hành hệ thống điện trong 6 tháng đầu năm cho thấy nhiều bài học kinh nghiệm quan trọng.

Theo ông Cường, sự chỉ đạo sát sao, kịp thời của lãnh đạo Bộ Công Thương trong các đợt nắng nóng cao điểm đã giúp các đơn vị chủ động triển khai các giải pháp ứng phó. Đồng thời, sự phối hợp chặt chẽ giữa NSMO với các đơn vị phát điện, truyền tải đã bảo đảm khai thác tối ưu nguồn thủy điện, huy động tối đa các nhà máy nhiệt điện và duy trì lưới điện ở trạng thái sẵn sàng cao nhất.

Đặc biệt, công tác quản lý nhu cầu điện, điều chỉnh phụ tải (DR) và sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả tiếp tục phát huy hiệu quả khi hàng nghìn doanh nghiệp tham gia dịch chuyển phụ tải ra khỏi giờ cao điểm, góp phần giảm áp lực lên hệ thống.

Ở lĩnh vực xăng dầu, Bộ Công Thương cũng duy trì điều hành thị trường linh hoạt thông qua việc phối hợp chặt chẽ với các doanh nghiệp đầu mối, bảo đảm nguồn cung liên tục, không để xảy ra tình trạng đứt gãy hay khan hiếm cục bộ dù giá dầu thế giới biến động mạnh.

Việc điều hành giá theo chu kỳ, kết hợp sử dụng linh hoạt các công cụ quản lý đã góp phần ổn định thị trường, hạn chế tác động tiêu cực đến sản xuất và đời sống.

Từ bảo đảm cung ứng đến bảo đảm an ninh năng lượng

Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, bà Trịnh Thị Tú Anh - đại biểu Quốc hội chuyên trách tỉnh Lâm Đồng khẳng định, tăng trưởng kinh tế không thể duy trì nếu thiếu một nền tảng năng lượng ổn định. Điện và xăng dầu không chỉ là những mặt hàng thiết yếu phục vụ đời sống mà còn là "đầu vào chiến lược" của toàn bộ nền kinh tế, từ sản xuất công nghiệp, thương mại, dịch vụ đến quốc phòng, an ninh.

Bà Trịnh Thị Tú Anh cho rằng, trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng cao, việc GDP 6 tháng đầu năm đạt 8,18%, trong đó có đóng góp quan trọng từ việc bảo đảm cung ứng điện và nhiên liệu ổn định, cho thấy công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ và sự tham mưu, tổ chức thực hiện của Bộ Công Thương đã phát huy hiệu quả rõ nét.

Theo bà, Bộ Công Thương đã thực hiện tốt vai trò điều phối, bảo đảm cân đối cung - cầu năng lượng, đặc biệt trong các thời điểm nhu cầu điện tăng cao, thời tiết cực đoan và thị trường nhiên liệu quốc tế biến động mạnh. Việc không để xảy ra thiếu điện diện rộng hay đứt gãy nguồn cung xăng dầu đã góp phần duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh, củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp và người dân.

Quan trọng hơn, kết quả này phản ánh sự chuyển biến trong tư duy quản lý, từ bảo đảm cung ứng trước mắt sang tiếp cận an ninh năng lượng quốc gia một cách toàn diện hơn. Điều đó thể hiện ở việc Bộ Công Thương đồng thời triển khai các giải pháp trước mắt và chuẩn bị cho dài hạn, từ phát triển nguồn điện, đầu tư lưới truyền tải, đa dạng hóa nguồn nhiên liệu, phát triển LNG, thúc đẩy năng lượng tái tạo đến hoàn thiện cơ chế thị trường điện cạnh tranh.

Là doanh nghiệp Hàn Quốc, với sản lượng điện tiêu thụ trên 100 triệu kWh mỗi năm, ông Lê Đức Công, đại diện Công ty CP Dongwha Việt Nam (Khu công nghiệp Sông Công II, phường Bách Quang, tỉnh Thái Nguyên) cho biết: Doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất gỗ công nghiệp, gỗ ván sàn, dây chuyền hoạt động liên tục 24/7, công ty chúng tôi luôn yêu cầu ngành điện phải cung ứng đủ điện với chất lượng ổn định của nguồn điện rất cao. Trong cao điểm mùa khô và các đợt nắng nóng tháng 5 và tháng 6 vừa qua, ngành điện vẫn đảm bảo cung ứng đủ điện, không xảy ra tình trạng quá tải gián đoạn cấp điện hay cắt điện, điều đó đã giúp chúng tôi hoàn thành các đơn hàng đúng hạn và đảm bảo sự phát triển ổn định của doanh nghiệp.

Đánh giá cao ngành Công Thương trong đảm bảo cung cấp điện trong 6 tháng đầu năm 2026, ông Ngô Khắc Toàn - Quản lý cấp cao Khu công nghiệp WHA (xã Trung Lộc, tỉnh Nghệ An) cho biết: Là một trong những khu công nghiệp lớn của Nghệ An, WHA đòi hỏi nguồn điện phải luôn an toàn, ổn định và liên tục. Chúng tôi đánh giá cao sự chủ động của ngành điện trong việc tăng cường kiểm tra, bảo dưỡng trạm biến áp và hệ thống điện, xây dựng phương án vận hành phù hợp với phụ tải mùa nắng nóng, đồng thời bố trí lực lượng trực 24/7 để xử lý kịp thời các tình huống phát sinh. Nhờ đó, hoạt động sản xuất của các doanh nghiệp trong khu công nghiệp luôn được đảm bảo, góp phần tạo môi trường đầu tư ổn định và cùng Nghệ An thực hiện hiệu quả về phát triển kinh tế với mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Kết quả tăng trưởng GDP 8,18% là minh chứng rõ nét cho thấy khi nguồn năng lượng được bảo đảm ổn định, nền kinh tế sẽ có đủ điều kiện để duy trì sản xuất, thu hút đầu tư, mở rộng xuất khẩu và tạo động lực cho tăng trưởng. Trong bối cảnh thế giới còn nhiều bất định, việc chủ động xây dựng một hệ thống năng lượng có khả năng chống chịu cao, vận hành linh hoạt và an toàn sẽ tiếp tục là nền tảng quan trọng để Việt Nam hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững trong những năm tới.