Ukraina bác đề xuất của EU về kiểm tra đường ống dẫn dầu Nga

Động thái làm dấy lên căng thẳng mới giữa Kiev và một số thành viên Liên minh châu Âu (EU), trong bối cảnh khối này đang thúc ép khôi phục dòng chảy năng lượng.

Theo tờ Financial Times (FT) ngày 3.3, Ukraina đã từ chối đề xuất của EU về việc cử đoàn kiểm tra tới đường ống Druzhba - hệ thống vận chuyển dầu Nga đi qua Ukraina sang Trung Âu từ thời Liên Xô.

Đường ống dẫn dầu Druzhba từ lâu là huyết mạch cung cấp dầu cho Hungary và Slovakia. Hai nước này cáo buộc Ukraina cố tình ngăn cản dòng chảy qua đường ống, trong khi Kiev khẳng định cơ sở hạ tầng đã bị hư hại do các cuộc không kích của Nga hồi tháng 1.

Một số quốc gia thành viên EU ủng hộ Ukraina cùng với Ủy ban châu Âu đã đề nghị Kiev cho phép đoàn kiểm tra tới thực địa, nhằm chứng minh nước này đang nỗ lực khôi phục hoạt động vận chuyển dầu.

Tuần trước, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa được cho là đã trực tiếp đề nghị tiếp cận đường ống để phục vụ kiểm tra, nhưng phía Ukraina từ chối.

Một nguồn tin của FT nhận định việc ngăn cản kiểm tra chẳng khác nào “tự bắn vào chân mình”, bởi nó tạo cớ để Hungary phủ quyết các sáng kiến quan trọng của EU liên quan tới Ukraina.

Thủ tướng Hungary Viktor Orban ngày 3.3 tuyên bố trên mạng xã hội X rằng ông đã gửi thư cho bà von der Leyen, yêu cầu thực thi Thỏa thuận liên kết EU-Ukraina, trong đó “buộc Ukraina phải cho phép vận chuyển dầu sang Hungary”.

Ông Orban khẳng định: “Theo bằng chứng vệ tinh vừa được công bố, không có lý do kỹ thuật hay vận hành nào ngăn cản việc khôi phục hoạt động bình thường của đường ống ngay lập tức”.

Hungary và Slovakia trước đó đề xuất cử một phái bộ xác minh thực tế để kiểm tra tình trạng đường ống, song mọi nỗ lực đều bị từ chối.

Nguồn tin của FT cho hay việc Ukraina không chấp thuận kiểm tra có thể khiến Hungary sử dụng quyền phủ quyết đối với gói vay khẩn cấp trị giá 106 tỉ USD dành cho Ukraina cũng như vòng trừng phạt thứ 20 của EU nhằm vào Nga.

Quan hệ giữa Kiev và Budapest vốn đã căng thẳng. Tháng 8 năm ngoái, Hungary áp đặt lệnh trừng phạt đối với chỉ huy máy bay không người lái hàng đầu của Ukraina là Robert Brovdi sau các vụ tấn công nhằm vào những đoạn của đường ống Druzhba trên lãnh thổ Nga.

Trong khi đó, Tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky nhiều lần kêu gọi Hungary ngừng mua dầu của Nga, coi đây là nguồn tài chính giúp Mátxcơva duy trì chiến sự.

Trong bối cảnh đó, một số thành viên EU, bao gồm Pháp và Đức, phản đối ý tưởng đẩy nhanh tiến trình kết nạp Ukraina, với lý do lo ngại tham nhũng tràn lan.