VICEM ứng dụng AI nâng cao an toàn lao động, thúc đẩy sản xuất xanh

Tổng Công ty Xi măng Việt Nam (VICEM) đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong công tác an toàn, vệ sinh lao động (ATVSLĐ), trong đó trí tuệ nhân tạo (AI) được kỳ vọng giúp nhận diện sớm rủi ro, phòng ngừa tai nạn, hướng tới sản xuất xanh.

Ngày 20.4, VICEM tổ chức lễ phát động Tháng Công nhân và Tháng hành động về ATVSLĐ năm 2026. Theo ông Nguyễn Quốc Việt – Chủ tịch Hội đồng thành viên VICEM, sản xuất xi măng là ngành nặng nhọc, tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn, từ khai thác nguyên liệu, vận chuyển, nghiền, phối liệu đến nung luyện và phân phối sản phẩm. Đây là lĩnh vực tổng hợp của nhiều yếu tố nguy hiểm như cơ khí nặng, điện cao thế, hóa chất và nhiệt luyện.

Do đó, công tác ATVSLĐ phải được xây dựng trên nền tảng khoa học, quản lý chặt chẽ, bao phủ toàn bộ quy trình sản xuất, từ vận hành, xử lý sự cố đến sửa chữa, bảo dưỡng thiết bị.

Những năm qua, VICEM triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm cải thiện môi trường làm việc, chăm sóc sức khỏe người lao động, kiểm soát các yếu tố nguy hiểm. Nhận thức và trách nhiệm của các cấp quản lý, người lao động từng bước được nâng cao; nhiều mô hình sản xuất an toàn, hiệu quả được nhân rộng.

Các đơn vị thành viên tăng cường đầu tư công nghệ, cải tiến dây chuyền, ứng dụng khoa học kỹ thuật trong kiểm soát môi trường lao động. Hệ thống quan trắc môi trường được kết nối trực tiếp với cơ quan quản lý địa phương, giúp giám sát liên tục các chỉ số phát thải.

Cùng với đó, việc tận dụng chất thải công nghiệp như tro xỉ, bùn thải, thạch cao nhân tạo làm nguyên liệu thay thế giúp tiết kiệm tài nguyên, đồng thời góp phần xử lý chất thải. Nhiều dự án tận dụng nhiệt thừa để phát điện tại các nhà máy như Bút Sơn, Tam Điệp, Hoàng Mai, Hải Phòng mang lại hiệu quả kinh tế, giảm phát thải ra môi trường.

Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại khi một số cơ sở xảy ra tai nạn lao động nghiêm trọng, thậm chí có trường hợp tử vong. Theo đánh giá, hơn 80% vụ tai nạn xuất phát từ nguyên nhân chủ quan, như người lao động chưa tuân thủ đầy đủ quy trình, quy phạm an toàn.

Thực tế này đặt ra yêu cầu chuyển từ tư duy “ứng phó” sang “phòng ngừa”, trong đó xây dựng văn hóa an toàn là yếu tố cốt lõi. Việc chuyển đổi từ mô hình quản lý truyền thống sang quản trị dựa trên dữ liệu, công nghệ đang trở thành xu hướng tất yếu.

Theo định hướng của VICEM, các nền tảng số và AI sẽ được ứng dụng để phân tích dữ liệu vận hành, giám sát thiết bị và môi trường làm việc theo thời gian thực. Hệ thống có thể phát hiện bất thường như rung động, nhiệt độ, áp suất vượt ngưỡng hoặc hành vi không an toàn của người lao động, từ đó cảnh báo sớm trước khi xảy ra sự cố.

AI cũng hỗ trợ đánh giá rủi ro theo từng vị trí việc làm, từng công đoạn sản xuất, giúp doanh nghiệp xây dựng kịch bản phòng ngừa phù hợp, tối ưu quy trình và giảm thiểu tai nạn.

Song song với ứng dụng công nghệ, VICEM tiếp tục hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy trình an toàn. Bộ tiêu chí an toàn theo nhóm chuyên đề đang được xây dựng, làm cơ sở kiểm tra, đánh giá định kỳ và đột xuất tại các đơn vị.

Công tác huấn luyện cũng được đổi mới theo hướng tăng cường thực hành, mô phỏng tình huống thực tế, giúp người lao động nâng cao kỹ năng ứng phó khi có sự cố.

Tại buổi lễ, ông Phạm Hoài Phương – Chủ tịch Công đoàn Xây dựng Việt Nam đánh giá cao nỗ lực đổi mới công tác ATVSLĐ của VICEM, đặc biệt là định hướng ứng dụng công nghệ. Theo ông, trong ngành sản xuất tiềm ẩn nhiều rủi ro như xi măng, việc chủ động phòng ngừa bằng công nghệ là xu thế tất yếu.

Không tách rời mục tiêu an toàn, VICEM đặt trọng tâm phát triển sản xuất xanh. Việc ứng dụng công nghệ không chỉ giúp kiểm soát rủi ro lao động mà còn góp phần giảm phát thải, tiết kiệm năng lượng và tài nguyên.

Trong bối cảnh ngành xi măng đối mặt nhiều thách thức về thị trường và yêu cầu bảo vệ môi trường ngày càng cao, việc kết hợp chuyển đổi số với phát triển xanh được xem là hướng đi chiến lược. Với mục tiêu xuyên suốt là xây dựng môi trường làm việc an toàn, thân thiện, bảo vệ toàn diện người lao động, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh thông qua đổi mới công nghệ và quản trị hiện đại.