Góp ý giảm tuổi nhận lương hưu của người đóng BHXH tự nguyện

Góp ý về Luật Bảo hiểm xã hội sửa đổi, Sở Nội vụ Sơn La đề xuất giảm tuổi nghỉ hưu xuống 55 tuổi đối với nữ và 60 tuổi đối với nam đối với người tham gia BHXH tự nguyện (Điều 98) có từ đủ 15 năm đóng BHXH trở lên và có thời gian sinh sống ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn hoặc địa bàn có phụ cấp khu vực từ 0,7 trở lên.

Theo Sở Nội vụ Sơn La, người tham gia BHXH tự nguyện sinh sống, lao động tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn hoặc địa bàn có phụ cấp khu vực từ 0,7 trở lên thường có điều kiện lao động, sinh hoạt khó khăn, thu nhập không ổn định, tuổi nghề và sức khỏe bị ảnh hưởng nhiều hơn so với khu vực bình thường.

Việc quy định giảm tuổi nghỉ hưu đối với nhóm đối tượng này sẽ góp phần bảo đảm tính công bằng, phù hợp với điều kiện thực tế; đồng thời khuyến khích người dân tại vùng khó khăn tham gia BHXH tự nguyện lâu dài, góp phần mở rộng diện bao phủ bảo hiểm xã hội theo chủ trương của Đảng và Nhà nước.

Đối với góp ý này, Bộ Nội vụ cho biết không tiếp thu.

Theo Bộ Nội vụ, BHXH tự nguyện là chế độ bảo hiểm mang tính đóng - hưởng, chia sẻ và được thiết kế trên cơ sở cân đối quỹ dài hạn, trong đó mức hưởng lương hưu phụ thuộc trực tiếp vào thời gian tham gia và mức đóng của người lao động.

Bộ Nội vụ cho rằng, việc đề xuất giảm tuổi nghỉ hưu thêm 5 năm đối với nhóm người tham gia BHXH tự nguyện có từ đủ 15 năm đóng trở lên và có thời gian sinh sống tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn hoặc địa bàn có phụ cấp khu vực từ 0,7 trở lên sẽ làm tăng đáng kể thời gian hưởng lương hưu.

Điều này dẫn tới kéo dài thời gian chi trả trong khi nghĩa vụ đóng của nhóm đối tượng này không tăng tương ứng.

Trong bối cảnh mức đóng BHXH tự nguyện hiện nay tương đối thấp, đồng thời Nhà nước đang thực hiện chính sách hỗ trợ một phần mức đóng từ ngân sách nhà nước, việc mở rộng thời gian hưởng lương hưu có thể làm gia tăng áp lực lên quỹ hưu trí và ảnh hưởng đến nguyên tắc cân đối dài hạn của hệ thống BHXH.

Vì vậy, theo Bộ Nội vụ, việc điều chỉnh theo hướng giảm tuổi nghỉ hưu đối với nhóm đối tượng nêu trên cần được xem xét thận trọng trên cơ sở đánh giá tổng thể tác động đến quỹ BHXH, khả năng cân đối ngân sách nhà nước và tính bền vững của chính sách an sinh xã hội.

Bên cạnh đó, Bộ Nội vụ cho rằng đối tượng tham gia BHXH tự nguyện không gắn với điều kiện lao động, nghề nghiệp cụ thể như BHXH bắt buộc.

Việc xác định đối tượng trên cơ sở "thời gian sinh sống" tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn hoặc địa bàn có phụ cấp khu vực từ 0,7 trở lên còn phát sinh vướng mắc trong tổ chức thực hiện và quản lý.

Theo Điều 98 Luật Bảo hiểm xã hội hiện hành, người tham gia BHXH tự nguyện được hưởng lương hưu khi đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định tại khoản 2 Điều 169 của Bộ luật Lao động và có thời gian đóng BHXH từ đủ 15 năm trở lên.

Về tuổi nghỉ hưu được quy định tại Điều 169 Bộ luật Lao động 2019. Theo đó, tuổi nghỉ hưu của người lao động trong điều kiện lao động bình thường được điều chỉnh theo lộ trình cho đến khi đủ 62 tuổi đối với lao động nam vào năm 2028 và đủ 60 tuổi đối với lao động nữ vào năm 2035.