Đề xuất hơn 63.450 tỷ đồng cho Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy, tội phạm

Quốc hội nghe tờ trình về chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy và tội phạm giai đoạn 2026-2035. Ảnh: VPQH

Chương trình chia thành 2 giai đoạn

Sáng ngày 5/11, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang trình Quốc hội về chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy và tội phạm giai đoạn 2026-2035.

Chương trình được xây dựng căn cứ Kết luận số 56-KL/TW ngày 24/6/2026 của Bộ Chính trị về khẩn trương xây dựng, triển khai thực hiện hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống tội phạm giai đoạn 2026-2035 và các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan về phòng, chống tội phạm, ma túy, đầu tư công, ngân sách nhà nước.

Việc xây dựng Chương trình cũng xuất phát từ tình hình tội phạm và ma túy trong nước và thế giới diễn biến hết sức phức tạp, xuất hiện nhiều phương thức thủ đoạn mới, tinh vi, chưa có tiền lệ và nhiều nguy cơ thách thức phi truyền thống tác động đến công tác phòng, chống tội phạm và ma túy.

Theo đề xuất của Chính phủ, chương trình được xây dựng trên cơ sở kế thừa Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đã được Quốc hội phê duyệt, đồng thời tích hợp, bổ sung các nội dung về phòng, chống tội phạm.

Chương trình chia thành 2 giai đoạn. Trong đó, giai đoạn 2026-2030 có tổng vốn 45.301 tỷ đồng, gồm 22.450 tỷ đồng đã được phê duyệt và đề nghị bổ sung 22.851 tỷ đồng cho công tác phòng, chống tội phạm. Giai đoạn 2031-2035 dự kiến 18.151 tỷ đồng. Kết thúc giai đoạn 1, căn cứ kết quả thực hiện, Chính phủ báo cáo Quốc hội nguồn lực kinh phí để thực hiện giai đoạn 2 theo quy định.

Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang trình bày tờ trình. Ảnh: VPQH

Mục tiêu của chương trình là phát huy sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị và toàn xã hội, nâng cao hiệu quả phòng, chống ma túy và tội phạm, hướng tới kéo giảm bền vững tội phạm, giảm cung, giảm cầu và giảm tác hại của ma túy. Bộ trưởng nhấn mạnh: “Lấy người dân làm trung tâm, địa bàn cấp xã là nền tảng”.

Chương trình cũng xác định phòng ngừa là chính, chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa, từ cơ sở; đồng thời tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ, đầu tư trang thiết bị và thực hiện đồng bộ các giải pháp.

Chính phủ đề xuất 6 nhóm giải pháp thực hiện, gồm xây dựng, hoàn thiện cơ chế, chính sách, pháp luật; tập trung và huy động nguồn lực; tổ chức bộ máy, tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát; đẩy mạnh truyền thông, tuyên truyền, phòng chống tội phạm; ứng dụng khoa học, công nghệ và mở rộng hợp tác quốc tế.

Rà soát kinh phí, tránh trùng lặp nhiệm vụ

Thẩm tra chủ trương đầu tư chương trình, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban tán thành sự cần thiết đầu tư Chương trình nhằm cụ thể hóa chủ trương, định hướng của Đảng về tăng cường công tác phòng, chống tội phạm trong tình hình mới; đồng thời tích hợp Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030 đã được Quốc hội phê duyệt.

Ủy ban nhận thấy chương trình phù hợp với chiến lược phòng, chống ma túy, tội phạm và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, cơ bản không trùng lặp với các chương trình mục tiêu quốc gia khác.

Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát những nhiệm vụ có nội dung tương đồng, giao thoa với các chương trình khác; làm rõ phạm vi, đối tượng, địa bàn, sản phẩm đầu ra và nguồn kinh phí thực hiện. Trên cơ sở đó. nghiên cứu phương án lồng ghép phù hợp đối với các nội dung có thể tích hợp, đảm bảo không trùng lặp về nhiệm vụ và kinh phí, phát huy hiệu quả nguồn lực trong thực hiện mục tiêu chương trình.

Việc phân nhóm các mục tiêu, chỉ tiêu cần rõ ràng, tránh giao thoa, trùng lặp. Ủy ban Pháp luật và Tư pháp và một số cơ quan của Quốc hội nhận thấy, các dự án, tiểu dự án thành phần còn một số nhiệm vụ có tính chất tương đồng nhưng được bố trí ở nhiều dự án khác nhau; phương thức phân bổ vốn ở một số dự án còn mang tính bình quân, chưa thực sự gắn kết với mức độ phức tạp, quy mô nhiệm vụ và kết quả đầu ra; có số liệu về kinh phí dự toán còn chưa thật chính xác, cần được tiếp tục rà soát để chỉnh lý cho phù hợp, chính xác và khả thi.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban tán thành sự cần thiết đầu tư Chương trình. Ảnh: VPQH

Đối với phương án phân bổ vốn, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị rà soát làm rõ căn cứ xác định kinh phí của từng dự án, tiểu dự án thành phần; nguyên tắc, căn cứ, quy định cho phép Chính phủ điều chỉnh cơ cấu vốn đầu tư công, kinh phí thường xuyên ngân sách trung ương và tiếp tục cân đối ngân sách trung ương hỗ trợ bổ sung cho chương trình trong quá trình thực hiện; trách nhiệm cân đối, bố trí phần vốn ngân sách địa phương và cơ chế huy động các nguồn lực hợp pháp khác.

Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị thuyết minh làm rõ căn cứ xác định nhu cầu và mức kinh phí dự kiến của giai đoạn 2031-2035 để bổ sung trong dự thảo nghị quyết phù hợp với thẩm quyền của Quốc hội. Đồng thời, đề nghị quan tâm ưu tiên hỗ trợ cho địa bàn biên giới.

Đối với cơ chế giao Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định đối với cơ chế vượt thẩm quyền của Chính phủ, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp và các cơ quan của Quốc hội đề nghị làm rõ nội dung nào cần báo cáo Quốc hội xem xét, quyết định; nội dung nào Chính phủ có thể báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét trong thời gian Quốc hội không họp và báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất.

Cơ quan thẩm tra đề nghị cơ quan chủ trì xây dựng chương trình tiếp tục rà soát làm rõ mốc thời gian áp dụng, phạm vi nhiệm vụ, dự án được tiếp tục thực hiện theo cơ chế cũ và thẩm quyền xử lý kế hoạch dự toán ngân sách năm 2027. Đồng thời, quy định rõ trách nhiệm bàn giao, tiếp nhận, quản lý và sử dụng tài sản, trang thiết bị, dữ liệu, phần mềm và các kết quả đã hình thành từ Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030.